Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η βενετική Αχαΐα (1687-1715). Χώρος, άνθρωποι, θεσμοί, ιδεολογική συγκρότηση

Abstract

dc:description

Η εργασία εξετάζει την περιοχή της Αχαΐας κατά την περίοδο της δεύτερης βενετοκρατίας στην Πελοπόννησο (1685-1715), και συγκεκριμένα τον αχαϊκό χώρο και τους κατοίκους του, τους θεσμούς αλλά και την ιδεολογική συγκρότηση του πληθυσμού. Στόχος είναι η ανασύνθεση της νέας πραγματικότητας που διαμορφώθηκε στη βενετική Αχαΐα (1687-1715), μέσω της τοπικής ιστορίας, η οποία αποτελεί ένα γόνιμο ερευνητικό πεδίο. Παράλληλα, εξετάζονται και ευρύτερα ζητήματα, όπως οι τυχόν ιστορικές συνέχειες ή ασυνέχειες σε σχέση με τις δύο περιόδους της τουρκοκρατίας στην περιοχή, πριν και μετά την περίοδο της δεύτερης βενετοκρατίας (1460-1687, 1715-1821), αλλά και επιχειρείται η σύγκριση θεσμών και φαινομένων της βενετικής Αχαΐας με ανάλογα άλλων βενετοκρατούμενων ελληνικών περιοχών. Η παρούσα εργασία βασίζεται αφενός σε δημοσιευμένες πρωτογενείς πηγές, όπως εκθέσεις και έγγραφα Βενετών αξιωματούχων, ενημερωτικά φυλλάδια (avvisi) κ.ά. αφετέρου στη δευτερογενή βιβλιογραφία για την περιοχή αλλά και για γενικότερα ιστορικά και θεωρητικά ζητήματα. Μεθοδολογικά, το θέμα της εργασίας στηρίζεται στους άξονες της ιστορικής γεωγραφίας και ανθρωπογεωγραφίας (βενετικές περιγραφές του αχαϊκού χώρου και των κατοίκων του), της κοινωνικής ιστορίας (μετανάστευση, δημογραφικά στοιχεία, οικογένεια, λειτουργίες και μέλη αστικών κοινοτήτων), της εκπαίδευσης και του πνευματικού βίου, καθώς και της ιδεολογικής συγκρότησης και της στάσης των Ελλήνων κατά τα εξεταζόμενα γεγονότα. Με βάση τις πηγές, αρχικά αναδεικνύεται το πολυεπίπεδο ενδιαφέρον της Βενετίας για την Αχαΐα (γεωγραφικό, οικονομικό, ιδεολογικό κ.ά.). Ακολούθως, έμφαση δίδεται στην Αχαΐα ως κύριο τόπο εγκατάστασης πολλών επήλυδων, κυρίως Ελληνορθοδόξων πληθυσμών από τουρκοκρατούμενες περιοχές, οι οποίοι απέκτησαν ισχυρή κοινωνικοοικονομική παρουσία, ενώ λόγω της αθρόας προσέλευσής τους προκάλεσαν δημογραφική άνοδο στην περιοχή. Επιπλέον, η Αχαΐα μελετάται ως προς τη δομή της οικογένειας και συμπεραίνεται ότι η αχαϊκή οικογένεια της περιόδου ήταν μονοεστιακή και ολιγομελής. Κομβικός, σε ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων (πολιτικών, κοινωνικών, οικονομικών κλπ.), ήταν και ο καινοτόμος θεσμός των αστικών κοινοτήτων. Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζονται οι τέσσερις αχαϊκές αστικές κοινότητες ως προς την οργάνωση, τις λειτουργίες αλλά και τα μέλη τους, η πλειονότητα των οποίων ήταν επήλυδες. Επιπλέον, στα χρόνια της δεύτερης βενετοκρατίας τοποθετούνται οι απαρχές της εδραίωσης αχαϊκών οικογενειών, οι οποίες διαδραμάτισαν κεντρικό ρόλο στις επόμενες περιόδους· της δεύτερης τουρκοκρατίας και της Ελληνικής Επανάστασης. Επίσης, ειδική ενότητα αφιερώνεται στην εκπαίδευση και αποδεικνύεται ότι, ενώ η πνευματική κίνηση ήταν περιορισμένη, ωστόσο λειτουργούσαν μικρά σχολεία σε πόλεις, αλλά και σε διάφορες ορθόδοξες μονές της υπαίθρου. Τέλος, με βάση πηγές διάφορων κατηγοριών διατυπώνεται το συμπέρασμα ότι η νέα οθωμανική κυριαρχία, το 1715, γνώρισε την ευμενή αποδοχή από την πλευρά του ελληνορθόδοξου πληθυσμού της Αχαΐας, όπως και της υπόλοιπης Πελοποννήσου, ως απόρροια σύνθετων πολιτικών-κοινωνικοοικονομιών διεργασιών και ιδεολογικών θέσεων.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Σκούτας Ανδρέας
  • Skoutas Andreas

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2925644

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Σκούτας Ανδρέας; Skoutas Andreas. Η βενετική Αχαΐα (1687-1715). Χώρος, άνθρωποι, θεσμοί, ιδεολογική συγκρότηση. 2020. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2925644