National and Kapodistrian University of Athens
ΤΟ ΚΟΠΤΙΚΟ ΚΑΝΟΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΑΠΟ ΤΟΝ 5ο ΑΙ. Μ.Χ. ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ ΤΟΝ 11ο ΑΙ. Μ.Χ.
Abstract
dc:descriptionΗ παρούσα εργασία έχει ως σκοπό τη μελέτη του Κοπτικού Κανονικού Δικαίου. Μέσα από την πορεία της μελέτης αυτής αναδεικνύεται ο πλούτος της Κοπτικής Κανονικής Παράδοσης, η οποία απαρτίζεται από κείμενα που αποτελούν κειμήλιο για την ευρύτερη Χριστιανική Παράδοση – κείμενα που ανάγονται στον 2ο μ.Χ. αι. και συνεχίζουν στα βάθη του χρόνου να συμπορεύονται με τις εκάστοτε ανάγκες που εμφανίζονται στη ζωή της Εκκλησίας ή με προβλήματα που καλείται η Εκκλησία να αντιμετωπίσει στην επίγεια παρουσία της. Ως προς το θέμα της παρούσας μελέτης μας, αυτό φέρει τον τίτλο: «Το Κοπτικό Κανονικό Δίκαιο από τον 5ο αι. μ.Χ. μέχρι και τον 11ο αι. μ.Χ.». Πριν προχωρήσουμε στην πραγμάτευση του θέματός μας από τον 5ο αι. και εξής, έπρεπε να προηγηθεί μια σύντομη αναφορά στο τι ίσχυσε στην Κοπτική Κανονική Παράδοση μέχρι τον 5ο αι. μ.Χ. Για τον λόγο αυτό αφιερώσαμε το πρώτο κεφάλαιο της παρούσας εργασίας μας στις «Πηγές της Κανονικής Παράδοσης της Κοπτικής Εκκλησίας», Παράδοσης η οποία έχει αρκετά κοινά σημεία με την Ορθόδοξη Κανονική Παράδοση. Το εν λόγω κεφάλαιο αναφέρεται συνοπτικά στην Κοπτική Κανονική Παράδοση από την αφετηρία της μέχρι και τον 18ο αι., ώστε να υπάρχει μια πλήρης εικόνα για τη γένεση και την εξέλιξη της Κανονικής Παράδοσης της Εκκλησίας της Αιγύπτου. Το Πρώτο κεφάλαιο λοιπόν αποτελεί ουσιαστικά σύνοψη της Κοπτικής Κανονικής Γραμματείας, στην οποία υπάρχει σύντομη ιστορική επισκόπηση για κάθε έργο, καθώς και απαραίτητη αναφορά στις ιδιαιτερότητες της Κοπτικής Παράδοσης. Το Δεύτερο κεφάλαιο της παρούσας εργασίας το αφιερώσαμε στην Κανονική Γραμματεία του πατριάρχου Αθανασίου Β΄ (489-496 μ.Χ.). Στο κεφάλαιο αυτό τεκμηριώνουμε μέσω της ανάλυσης των χειρογράφων την εξέλιξη των κειμένων της Γραμματείας, και εξετάζουμε τον τρόπο γένεσης και διαμόρφωσης των κανόνων από το αρχικό κείμενο, καθώς και τη διάκρισή τους από τον αντιγραφέα σε 107 κανόνες. Στο Τρίτο κεφάλαιο μελετούμε ένα ιδιαίτερο θέμα της Κοπτικής Κανονικής Παράδοσης για το οποίο δεν έχει γίνει μέχρι τώρα καμία αναφορά, απ’ όσο γνωρίζουμε, στο Κοπτικό Κανονικό Δίκαιο. Το θέμα αυτό έχει να κάνει με την Κοπτική Κανονική παράδοση από τον 7ο μέχρι τον 10ο αι. μ.Χ. Στο Τέταρτο κεφάλαιο εστιάζουμε στην Κοπτική Κανονική Παράδοση κατά τον 11ο αι. μ.Χ., και συγκεκριμένα στους κανόνες του πατριάρχου Χριστοδούλου (1047-1077 μ.Χ.) , 66ου πατριάρχου της Κοπτικής Εκκλησίας, του οποίου οι κανόνες είναι οι πρώτοι κανόνες της Κοπτικής Εκκλησίας που μας διασώθηκαν από την περίοδο των Μέσων Χρόνων. Το Πέμπτο κεφάλαιο αφιερώνεται σ’ έναν άλλο πατριάρχη της Κοπτικής Εκκλησίας, ο οποίος έζησε τον 11ο αι. μ.Χ., τον πάπα Κύριλλο Β΄ (1078-1092 μ.Χ.), 67ο πατριάρχη του Κοπτικού Θρόνου. Αρχικά, παρουσιάζουμε εν συντομία τον βίο του, επικεντρώνοντας στην περίοδο από τη μοναχική του κουρά μέχρι τη χειροτονία του στον Κοπτικό Θρόνο, στον οποίο θα καθίσει για δεκατέσσερα έτη. Στη συνέχεια, διερευνούμε την αιτία θέσπισης των κανόνων του Κυρίλλου Β΄ μέσα από την πολιτική και ιστορική συνάφεια της εποχής. Με τον 11ο αι. μ.Χ. κλείνει και η θεματολογία της παρούσας εργασίας, με την προσδοκία ότι στο άμεσο μέλλον θα εκπονήσουμε εργασία που θα καλύπτει τους υπόλοιπους αιώνες. Ολοκληρώνοντας, θα λέγαμε ότι καταβάλαμε προσπάθεια αφενός μεν να αναδείξουμε την Κοπτική Κανονική Παράδοση, εστιάζοντας στις μεταγενέστερες του 5ου αι. πηγές, οι οποίες μέχρι σήμερα παραμένουν ουσιαστικά άγνωστες παρά τον πλούτο και την παράδοση που κομίζουν τα κείμενα αυτά, αφετέρου δε να προβάλουμε ερωτήματα και προβληματισμούς που εγείρονται και να αποπειραθούμε να δώσουμε τις δικές μας απαντήσεις σ’ αυτούς, ακόμη δε και να υποβάλουμε ενστάσεις κινούμενες στον χώρο της Κοπτικής Κανονικής Παράδοσης. Πιστεύουμε ότι μέσα από τη νεοελληνική μετάφραση των κειμένων την οποία πραγματοποιήσαμε, καθώς και γενικότερα από την όλη μελέτη μας, θα καταστεί το Κοπτικό Κανονικό Δίκαιο αντικείμενο ενδελεχούς μελέτης της επιστημονικής κοινότητας, αλλά και θα αναδειχθεί η κοινή Ορθόδοξη παράδοση, δίνοντας από την πλευρά μας πλούσια ερεθίσματα για έναν ειλικρινή, δημιουργικό και ουσιαστικό διάλογο.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Φυτίλης Πήτερ
- Fytilis Piter
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2927179