Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Δεδομένα από μονάδες του ΟΚΑΝΑ για αλλοδαπούς χρήστες – Διαχρονικές μεταβολές

Abstract

dc:description

ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η Ελλάδα υπήρξε και παραμένει χώρα υποδοχής ενός ολοένα αυξανόμενου ποσοστού μεταναστών τις τελευταίες τρεις δεκαετίες. Παρατηρείται χρήση αλκοόλ και ναρκωτικών ουσιών σε ανησυχητικά επίπεδα, αρκετοί πρόσφυγες είναι ήδη εξαρτημένοι από τις χώρες προέλευσης, ενώ άλλοι εξαρτήθηκαν κατά την διάρκεια της μετακίνησης τους και άλλοι στις χώρες υποδοχής, ενώ υπάρχει κενό ερευνητικών δεδομένων και πολιτικών που να διευθετούν ζητήματα υγείας και ψυχικής υγείας των μεταναστών στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Τερζίδου, 2019, Lemmens et al,. 2017, EMCDDA 2017). Στις περισσότερες έρευνες οι παράγοντες κινδύνου που ενοχοποιούνται για την εκδήλωση ψυχιατρικών διαταραχών και ουσιοεξάρτησης μεταξύ των μεταναστών είναι το πολιτισμικό σοκ και το άγχος επιπολιτισμού, οι προηγούμενες τραυματικές εμπειρίες, οι ατομικοί προσαρμοστικοί μηχανισμοί και οι συνθήκες υποδοχής στις χώρες μετεγκατάστασης (Bogic 2015, FRA 2017, Sowey 2005), η παραμονή σε camps, το φύλο (άρρεν), η ηλικία (νεαροί ενήλικες), η οικογενειακή κατάσταση (άγαμος) και το χαμηλό εκπαιδευτικό και οικονομικό επίπεδο (Kane & Greene, 2018). ΣΚΟΠΟΣ: Ο σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση του προφίλ των αλλοδαπών χρηστών στην Ελλάδα, με στόχο την ανάδειξη των αναγκών υγείας τους και της αναγκαιότητας για τη διαμόρφωση πολιτισμικά ευαισθητοποιημένων και προσαρμοσμένων προγραμμάτων, τα οποία θα προάγουν την πρόσβαση και τη συγκράτηση σε θεραπεία. ΜΕΘΟΔΟΣ: Για την έρευνα χρησιμοποιήθηκε δείγμα αλλοδαπών χρηστών (Ν = 314) και δείγμα ελέγχου χρηστών με Ελληνική ιθαγένεια (Ν = 4.436) που απευθύνθηκαν στον Οργανισμό κατά των Ναρκωτικών (ΟΚΑΝΑ), προκειμένου να λάβουν θεραπεία υποκατάστασης την πενταετία 2013 - 2017. Τα δεδομένα που χρησιμοποιήθηκαν βασίστηκαν σε ερωτηματολόγια που χορηγούνται κατά την εισαγωγή στο πρόγραμμα (ΔΑΘ/TDI – ΔΕΜΑ) και αντλήθηκαν από τη βάση δεδομένων του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης και Πληροφόρησης για τα Ναρκωτικά (ΕΚΤΕΠΝ) κατόπιν σχετικής άδειας. Για τη στατιστική ανάλυση των δεδομένων της έρευνας χρησιμοποιήθηκε το πρόγραμμα SPSS έκδοσης 25. Το επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας ορίσθηκε στο 5% (p< ,05). Για την παρατήρηση των στατιστικών διαφορών χρησιμοποιήθηκε η διαδικασία χ2 (Pearson chi-square test), η μέθοδος προσομοίωσης Monte Carlo και η ανάλυση διακύμανσης (ANOVA), κατά περίπτωση. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Το μεγαλύτερο ποσοστό των αλλοδαπών συμμετεχόντων (34,4%) προέρχονται από χώρες λοιπού ανατολικού μπλοκ, ακολουθούν οι χώρες της πρώην ΕΣΣΔ (21,3%) και της Ασίας (21,0%), οι χώρες της ΕΕ (8,9%), της Αφρικής (8,3%) και λοιπές χώρες (6,1%). Ο μέσος όρος ηλικίας του δείγματος είναι 35,46 έτη (s = 9,33) και απαρτίζεται από 261 άνδρες (84,2%) και 49 γυναίκες (15,8%), το 63,4% δήλωσαν πως έχουν σταθερή στέγη ενώ το 50,3% δήλωσαν άνεργοι. Τα ποσοστά των γυναικών μεταξύ Ασιατών (3 %) και Αφρικανών (3,8) χρηστών είναι μικρά ενώ από χώρες της Δύσης (28,6 % από ΕΕ) και από πρώην ΕΣΣΔ (24,6) υψηλά (p=0,004). Μεγαλύτερα ποσοστά αστεγίας εμφανίζουν οι προερχόμενοι από Αφρική (33,3%) και Ασία (13,6%) έναντι 2,7% των γηγενών (p<0,001) αλλά και ανεργίας (76,2% και 78% αντίστοιχα με p=0,048), ενώ χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο έχουν όσοι προέρχονται από Ασία, Αφρική και λοιπό ανατολικό μπλοκ (p=0,001). Στην εμπλοκή με το νόμο οι αλλοδαποί από Αφρική, Ασία και λοιπές χώρες βρίσκονται σε δυσμενέστερη θέση (p=0,029). Κύρια ουσία εξάρτησης είναι η ηρωίνη, εντούτοις, οι προερχόμενοι από λοιπές χώρες και Αφρική αναφέρουν με μεγαλύτερη συχνότητα άλλα οπιοειδή (21,1% και 15,4% αντίστοιχα με p=0,003) ενώ η κάνναβη αναφέρεται από το 15,7% των αλλοδαπών από ανατολική Ευρώπη. Δεν βρέθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ αλλοδαπών και γηγενών σε ότι αφορά τον τρόπο χρήσης της κύριας ουσίας (p=0,319) ούτε των επικίνδυνων σεξουαλικών συμπεριφορών (p=0,454 έναντι ανταλλάγματος και p= 0,810 για σεξ χωρίς προφύλαξη). Επιδημιολογικά βρέθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές (p=0,005) στα ποσοστά της HIV λοίμωξης με τους αλλοδαπούς από χώρες της Αφρικής (30,0%), Ασίας (26,9%), και χωρών πρώην ΕΣΣΔ (25,9%) να έχουν το προβάδισμα και της HBV λοίμωξης (Anti-HBc) (p< ,001). Εντούτοις, οι αλλοδαποί από χώρες της πρώην ΕΣΣΔ (12,5%) και της Αφρικής (0,0%) έχουν τα χαμηλότερα ποσοστά κοινής χρήσης σύριγγας τους τελευταίους 12 μήνες (p=0,012). Οι ημεδαποί συμμετέχοντες κάνουν κοινή χρήση ενέσιμου υλικού (εκτός σύριγγας) σε μεγαλύτερο ποσοστό (61,5%) έναντι των αλλοδαπών (54,1%) (p= 0,022). ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Τα χαρακτηριστικά των μεταναστών χρηστών που διαφέρουν από αυτά των γηγενών, αφορούν περισσότερο τη συνθήκη του μετανάστη παρά του χρήστη και φαίνεται να διαφοροποιούνται πολιτισμικά. Γενικά σε δυσμενέστερη θέση βρίσκονται οι συμμετέχοντες που ανήκουν σε εθνοτικές ομάδες περισσότερο ‘εμφανείς’ -Αφρικανοί, Ασιάτες- από άποψη μη εγγύτητας προς τους γηγενείς, λιγότερο επιπολιτισμένες και περισσότερο περιθωριοποιημένες. Αναδεικνύεται άμεση και επιτακτική η ανάγκη εφαρμογής έγκαιρων και πολιτισμικά ευαίσθητων παρεμβάσεων που να αντιμετωπίσουν τις ανισότητες και να προάγουν την ενσωμάτωση των μεταναστών.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Μπελιάτη Θεοδώρα
  • Beliati Theodora

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2927783

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Μπελιάτη Θεοδώρα; Beliati Theodora. Δεδομένα από μονάδες του ΟΚΑΝΑ για αλλοδαπούς χρήστες – Διαχρονικές μεταβολές. 2020. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2927783