National and Kapodistrian University of Athens
Εκτίμηση βαθμού φυσικής δραστηριότητας και συσχέτιση του με το αυξημένο σωματικό βάρος και την παχυσαρκία στον γενικό πληθυσμό της Ελλάδος
Abstract
dc:descriptionΕισαγωγή : Παρά την γνωστή συσχέτιση της φυσικής δραστηριότητας και του χαμηλού σωματικού βάρους, υπάρχει έλλειψη μελετών που διερευνούν αυτή την σχέση λαμβάνοντας υπόψη επίσης και την ένταση της σωματικής άσκησης. Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η σύγκριση διαφόρων δεικτών παχυσαρκίας ως προς την συσχέτισή τους με την φυσική άσκηση αλλά και τις διάφορες μορφές της έντασης της. Μέθοδοι : Χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα που προήλθαν από τη συγχρονική έρευνα υγείας «Εθνική Μελέτη Νοσηρότητας και παραγόντων κινδύνου» (ΕΜΕΝΟ) που πραγματοποιήθηκε το 2014-2015 χρησιμοποιώντας πολυσταδιακή στρωματοποιημένη δειγματοληψία του ενήλικου (≥18 ετών) πληθυσμού της Ελλάδας. Συμπεριλήφθηκαν ενήλικες οι οποίοι είχαν καταμετρημένες από τους ιατρούς της μελέτης μετρήσεις για το βάρος, την περιφέρεια μέσης και το ύψος. Τα δεδομένα της ΕΜΕΝΟ σταθμίστηκαν ως προς το δειγματοληπτικό σχεδιασμό με επιπλέον διορθώσεις ώστε να αντανακλούν την κατά φύλο, περιοχή και ηλικία κατανομή του ελληνικού πληθυσμού. Για την μέτρηση της παχυσαρκιας χρησιμοποιήθηκαν τρεις κατηγορικές μεταβλητές με τρία επίπεδα η κάθε μια. Η πρώτη μέτρηση ήταν ο δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ=βάρος/ύψος) [φυσιολογικού βάρους(≤ 25), υπέρβαροι(από 25 έως 30) και παχύσαρκοι(≥30) kg/m2]. Ακόμα, ο λόγος της περιφέρειας μέσης προς το ύψος χωρίστηκε σε τρία επίπεδα [φυσιολογικού βάρους(<0.5) , υπέρβαρου(≥ 0.5) και παχύσαρκου(≥ 0.6)] και τέλος ο δείκτης της περιφέρειας μέσης [φυσιολογικού βάρους(<94cm) , υπέρβαρου(≥ 94cm) και παχύσαρκου(≥ 102cm)]. Τέλος, για την καταμέτρηση της προσήλωσης στη Μεσογειακή διατροφή χρησιμοποιήθηκε το MEDAS Score,με υψηλότερες τιμές του Score να καταδεικνύουν υψηλότερη προσήλωση στη Μεσογειακή διατροφή, έχοντας ως μέγιστη τιμή το 14 και ελάχιστη το 0. Για την εύρεση των παραγόντων που σχετίζονται με τη φυσική άσκηση και την έντασή της, χρησιμοποιήθηκαν κατάλληλα σταθμισμένα πολυπαραγοντικά μοντέλα. Δεδομένης της υψηλής τους συσχέτισης, ανάμεσα στους τρείς δείκτες παχυσαρκίας, επιλέχθηκε αυτός που εφαρμόζει καλύτερα στα δεδομένα . Δύο εναλλακτικά μοντέλα με διαφορετικό διαχωρισμό στην φυσική δραστηριότητα (εξαρτημένη μεταβλητή) εφαρμόστηκαν: είτε multinomial μοντέλα κατηγοριοποιώντας την ένταση σωματικής δραστηριότητας ως χαμηλή, μέτρια και υψηλή είτε ως μοντέλα λογιστικής εξάρτησης έχοντας τη σωματική δραστηριότητα ως δίτιμη μεταβλητή(σωματικά δραστήριοι προς μη-δραστήριοι σύμφωνα με τον διαχωρισμό που προτείνεται από τον ΠΟΥ). Αποτελέσματα : Συνολικά, 3798 άτομα με μέση ηλικία 49,6έτη, 49,8% άνδρες και 50,2% γυναίκες συμπεριελήφθησαν στην ανάλυση. Από τους άνδρες το 44% ήταν σωματικά δραστήριοι ενώ το 56% ήταν σωματικά αδρανείς, ενώ από τις γυναίκες το 46% ήταν σωματικά δραστήριες και το 54% σωματικά αδρανείς. Οι άντρες είχαν κατά μέσο όρο 2,6 ημέρες καθιστικής ζωής ανά εβδομάδα ενώ οι γυναίκες μόλις 1 ημέρα ανά εβδομάδα. Ανάλογα με το δείκτη παχυσαρκίας που χρησιμοποιείται, διαφοροποιείται η κατάταξη των ατόμων σε άτομα φυσιολογικού βάρους, υπέρβαρων και παχύσαρκων. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τον δείκτη μάζας σώματος υπερισχύουν οι υπέρβαροι ενώ ακολουθούν οι παχύσαρκοι και τέλος οι φυσιολογικού βάρους. Σύμφωνα με τον λόγο της περιφέρειας μέσης προς το ύψος, το μεγαλύτερο ποσοστό καταλαμβάνουν οι παχύσαρκοι, ακολουθούμενοι από τους υπέρβαρους και τελικά από τους φυσιολογικού βάρους. Ενώ διαφορετικά από τα δύο παραπάνω παρουσιάζονται τα ποσοστά ανά κατηγορία σύμφωνα με την περιφέρεια μέσης. Ειδικότερα, οι παχύσαρκοι είναι σε μεγαλύτερο ποσοστό, έπειτα οι φυσιολογικού βάρους και τέλος οι υπέρβαροι. Με βάση τα αποτελέσματα πολυπαραγοντικών μοντέλων, οι μεταβλητές που βρέθηκαν να σχετίζονται σε βαθμό στατιστικά σημαντικό με την ένταση σωματικής δραστηριότητας, ήταν: ηλικία, εκπαιδευτικό 51 επίπεδο, score προσήλωσης στην μεσογειακή διατροφή, περιοχή διαμονής και βαθμός αστικότητας. Στο τελικό βήμα μελετήθηκε η επίδραση των διαφόρων παραγόντων στην ύπαρξη ή όχι την σωματικής άσκησης σύμφωνα με τον δείκτη WHO, ο οποίος καθορίζει ως σωματικά δραστήριο αυτόν που αφιερώνει περισσότερα από 150 λεπτά μέτριας σωματικής δραστηριότητας ανά εβδομάδα στη σωματική άσκηση ή αυτούς που αφιερώνουν περισσότερα από 75 λεπτά έντονης σωματικής δραστηριότητας ανά εβδομάδα. Στο τελικό μοντέλο εισήχθησαν οι ίδιες μεταβλητές όπως στο Μultinomial μοντέλο. Επιλέχθηκε με βάση το κριτήριο της log-likehood ο δείκτης παχυσαρκίας με την καλύτερη εφαρμογή, όπου είναι ο λόγος της περιφέρειας μέσης προς το ύψος. Συμπεράσματα : Συμπερασματικά, βρέθηκε ότι οι άνω των 70 ετών έχουν χαμηλότερης έντασης σωματική δραστηριότητα, καθώς και ότι η υψηλότερη προσήλωση στη μεσογειακή διατροφή συνδέεται με υψηλότερης έντασης σωματική δραστηριότητα. Τέλος, τα παχύσαρκα άτομα είναι σωματικά αδρανείς ή σε χαμηλότερη ένταση σωματικά δραστήριοι. Τόσο η μη προσήλωση στην υγιεινή διατροφή όσο και η παχυσαρκία σχετίζονται με χαμηλότερης έντασης σωματική δραστηριότητα αυξάνοντας τον κίνδυνο χρόνιων νοσημάτων. Προκειμένου να προωθηθεί η πρόληψη και η ενίσχυση του υγιεινού τρόπου ζωής, απαιτείται η διάθεση πλήρως εξοπλισμένων δημόσιων υποδομών αθλητικών εγκαταστάσεων αλλά και προγράμματα προώθησης της υγιεινής ισορροπημένης διατροφής και της σωματικής δραστηριότητας με στόχο τη μείωση της παχυσαρκίας και των χρόνιων νοσημάτων. Προς τούτο, σημαντική είναι η συνεισφορά όλων των φορέων (σχολείων και δήμων) για την υιοθέτηση ενός εθνικού προγράμματος για την πρόληψη και τον έλεγχο της παχυσαρκίας και των χρόνιων νοσημάτων
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Παναγοπούλου Αντωνία
- Panagopoulou Antonia
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2928132