National and Kapodistrian University of Athens
Ex-Vixo Μοντέλα που προσομοιάζουν το περιβάλλον του Μυελού και προβλέπουν την απόκριση στη Θεραπεία στο Πολλαπλό Μυέλωμα
Abstract
dc:descriptionΤο πολλαπλούν μυέλωμα (ΠΜ) είναι η δεύτερη πιο συχνή αιματολογική κακοήθεια. Χαρακτηρίζεται από τη διήθηση του μυελού των οστών (ΜΟ) από παθολογικά πλασματοκύτταρα και την παραγωγή μονοκλωνικής ανοσοσφαιρίνης που ονομάζεται παραπρωτεΐνη ή Μ – πρωτεΐνη. Σήμερα, χάριν των νέων και αποτελεσματικότερων θεραπευτικών σχημάτων, στο 80% των νεοδιαγνωσθέντων ασθενών επιτυγχάνεται πλήρης ύφεση. Ωστόσο, το ΠΜ παραμένει μία ανίατη νόσος, με την πλειονότητα των ασθενών να υποτροπιάζουν ύστερα από τη λήψη θεραπείας, λόγω της παραμονής, κυρίως στο ΜΟ, ανθεκτικών πλασματοκυττάρων. Σημαντικό ρόλο στην παθοφυσιολογία της νόσου διαδραματίζει το μικροπεριβάλλον του μυελού των οστών, το οποίο συνδιαμορφώνεται από πολλούς κυτταρικούς τύπους, μεταξύ των οποίων είναι τα ΤΗ17 λεμφοκύτταρα, τα φυσικά φονικά (ΝΚ) κύτταρα, τα μυελωματικά πλασματοκύτταρα, τα κυτταροτοξικά Τ λεμφοκύτταρα, τα κατασταλτικά κύτταρα μυελοειδούς προέλευσης (MDSCs), αλλά και τα ρυθμιστικά Τ λεμφοκύτταρα (Tregs) και τα στρωματικά κύτταρα του μυελού των οστών (MSCs), τα οποία μελετήσαμε στα πλαίσια της παρούσας εργασίας. Έχει δειχθεί ότι τα 3D μοντέλα προσομοιάζουν καλύτερα το περιβάλλον του ΜΟ από τα 2D μοντέλα, αποδίδοντας έτσι ρεαλιστικότερα το ρόλο των θεραπευτικών παραγόντων στο ΠΜ. Σκοπός της συγκεκριμένης μελέτης ήταν κατασκευή 3D μοντέλου προσομοίωσης του μικροπεριβάλλοντος του ΜΟ, βασισμένου σε στερεά ικριώματα από πολυγαλακτικό οξύ (PLA) και ο έλεγχος της βιωσιμότητας των μυελωματικών κυττάρων σε αυτά έπειτα από έκθεση σε Bortezomib. Για την ανάπτυξη του ex vivo μοντέλου που προσομοιώνει το μικροπεριβάλλον του ΜΟ ασθενών με ΠΜ, MSCs απομονώθηκαν από το ΜΟ ασθενών στη φάση διάγνωσης της νόσου. Τα κύτταρα αυτά καλλιεργήθηκαν για τουλάχιστον 20 ημέρες, σημάνθηκαν με τη φθορίζουσα χρωστική CFSE (ως δείκτη κυτταρικού πολλαπλασιασμού) και τοποθετήθηκαν σε σκαρόμορφα τρισδιάστατα (3D) ικριώματα, φτιαγμένα από PLA με τη μέθοδο της τρισδιάστατης εκτύπωσης. Χρησιμοποιήθηκαν ικριώματα με διαφορετικά μεγέθη πόρων, τα οποία ελέγχονταν περιοδικά με χρήση μικροσκοπίας φθορισμού. Η πρώτη ένδειξη ύπαρξης κυττάρων στα ικριώματα παρατηρήθηκε 2 μέρες μετά τον εμβολιασμό του ικριώματος με CFSE-σημασμένα MSCs. Παρατηρήθηκε ότι τα MSCs επιβιώνουν και προσκολλώνται στα ικριώματα, ενώ αναπτύσσονται και πολλαπλασιάζονται πάνω στα ινίδια του ικριώματος, αλλά και στο χώρο που βρίσκεται ανάμεσά τους, γεφυρώνοντας το κενό και καταλαμβάνοντας έτσι τον τρισδιάστατο χώρο του ικριώματος. Χρησιμοποιήθηκαν διαφορετικών διαμέτρων ικριώματα (π.χ 60 μm, 100 μm, 60-70-80-90 μm & 60-80-100-120 μm). Ωστόσο αρκετά προφανής κατέστη η προτίμηση των κυττάρων να προσκολλώνται, να αναπτύσσονται και να πολλαπλασιάζονται σε ικριώματα με διάμετρο πόρου 60-80-100-120 μm. Συμπερασματικά, η τρισδιάστατη καλλιέργεια των MSCs σε ικριώματα από PLA αποδείχθηκε εφικτή, ενώ προσδιορίστηκε και το βέλτιστο μέγεθος πόρου του ικριώματος για τη βέλτιστη ανάπτυξη και πολλαπλασιασμό των κυττάρων αυτών. Επιπρόσθετα διαπιστώθηκε ο βοηθητικός ρόλος των MSCs στην ανάπτυξη των μυελωματικών κυττάρων μέσα στα ικριώματα και πώς αυτό συνέβαλε στη διατήρηση υψηλού ποσοστού βιωσιμότητας, μετά την χρήση του χημειοθεραπευτικού παράγοντα. Έτσι, δημιουργήσαμε ένα ex vivo 3D σύστημα το οποίο προσομοιάζει στο μικροπεριβάλλον του ΜΟ ασθενών με ΠΜ, και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη μελέτη των ποικίλων κυτταρικών αλληλεπιδράσεων που συμβαίνουν μέσα στο εν λόγω μικροπεριβάλλον. Το αποτέλεσμα της συγκεκριμένης μελέτης γεννά μια μελλοντική πρόκληση που θα αφορά την κατανόηση της αλληλεπίδρασης μεταξύ MSCs και καρκινικών κυττάρων για τη βελτίωση των θεραπευτικών επιλογών στο ΠΜ.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Μακρής Ανέστης
- Makris Anestis
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2933264