Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

«Μελέτη μηχανισμών ανασυνδιαστικής επιδιόρθωσης των τελομερών στην νεοπλασία»

Abstract

dc:description

Τα τελομερή είναι ειδικές νουκλεοπρωτεϊνικές δομές εντοπισμένες στα άκρα των ευκαρυωτικών χρωμοσωμάτων. Ο κύριος ρόλος των τελομερών έγκειται στο να διατηρούν την ακεραιότητα του γονιδιώματος προστατεύοντας το από αποικοδόμηση, ή μεταλλαξιγόνο ανασυνδυασμό γιατί παρεμποδίζουν τα άκρα των γραμμικών χρωμοσωμάτων να αναγνωριστούν από τους επιδιορθωτικούς μηχανισμούς του κυττάρου ως δίκλωνα ρήγματα DNA. Κατά τη βρεφική ηλικία τα τελομερή των περισσότερων σωματικών κυττάρων του ανθρώπου έχουν μήκος 15-20 κιλοβάσεις και μικραίνουν σταδιακά κατά την διάρκεια της ζωής (Shay & Wright, 2007). Μέσω προοδευτικής μείωσης, το μήκος των τελομερών φτάνει σ’ ένα κρίσιμο μέγεθος, στο οποίο ενεργοποιούνται μηχανισμοί επιδιόρθωσης του DNA που οδηγούν το κύτταρο σε γήρανση ή απόπτωση, με σκοπό την αποφυγή χρωμοσωμικών αναδιατάξεων (Ennour-Idrissietal, 2017). Η ιδιότητα ανεξέλεγκτου πολλαπλασιασμού είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα των καρκινικών κυττάρων. Ο συνεχής κυτταρικός πολλαπλασιασμός στη νεοπλασία συντηρείται από τη δράση της τελομεράσης, η οποία ως ανάστροφη μεταγραφάση έχει την ιδιότητα να επιμηκύνει τα τελομερή. Η τελομεράση δεν αποτελεί το μοναδικό μηχανισμό επιμήκυνσης των τελομερών. Έχει δειχθεί ότι 10-15% ανθρώπινων κακοηθειών και αθάνατων κυτταρικών σειρών, δεν παρουσιάζουν ενεργότητα τελομεράσης, αλλά επιτυγχάνουν να διατηρούν το μήκος των τελομερών τους μέσω του Εναλλακτικού Μηχανισμού Επιμήκυνσης Τελομερών – Alternative lengthening of Telomeres, ALT (Bryan & Reddel, 1997). Ο ALT μηχανισμός, έχει συνδεθεί με υψηλά επίπεδα τελομερικής δυσλειτουργίας και αυξημένης χρωμοσωμικής αστάθειας, σε σχέση με καρκινικά κύτταρα που φέρουν ενεργή τελομεράση (Sakellariou et al, 2013). Η τελομερική δυσλειτουργία, ενεργοποιεί μηχανισμούς επιδιόρθωσης του DNA οι οποίοι είναι συχνά επιδεκτικοί σε λάθη. Για να διατηρήσουν την ακεραιότητα τους τα τελομερή αλληλεπιδρούν με πρωτεΐνες που εμπλέκονται στην επιδιόρθωση δίκλωνων θραύσεων του DNA (Double-Strand Breaks, DSB). Η παρούσα διπλωματική εργασία έχει ως στόχο: α) τη διερεύνηση του ρόλου της EXD2 (Exonuclease 3'-5' domain-containing protein μιας νέο-χαρακτηρισμένης πρωτεΐνης με ενεργότητα νουκλεάσης, στην επιδιόρθωση του γονιδιώματος για την οποία τα μέχρι τώρα δεδομένα υποστηρίζουν ότι λειτουργεί συνεργατικά με το σύμπλοκο MRN, σε κύτταρα που ακολουθούν τον ALT μηχανισμό και β) τον πιθανό ρόλο της EXD2 στον εναλλακτικό μηχανισμό επιμήκυνσης των τελομερών. Το βασικότερο συμπέρασμα της παρούσας εργασίας ήταν, ότι η EXD2 εντοπίζεται στα τελομερή και συμμετέχει στον ALT μηχανισμό.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Αραβίδου Ταμάρα
  • Aravidou Tamara

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2933826

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Αραβίδου Ταμάρα; Aravidou Tamara. «Μελέτη μηχανισμών ανασυνδιαστικής επιδιόρθωσης των τελομερών στην νεοπλασία». 2021. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2933826