Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Οι περιορισμοί των δικαιωμάτων κατά τον Dworkin: Μία φιλοσοφική δοκιμασία της αρχής της αναλογικότητας

Abstract

dc:description

Ο Dworkin, σε αντίθεση με την αρχή της αναλογικότητας, όπως τουλάχιστον αυτή ερμηνεύεται και εφαρμόζεται στα νομικά συστήματα των χωρών της ηπειρωτικής Ευρώπης, απορρίπτει, αφενός, την ύπαρξη ενός δικαιώματος σε μια απεριόριστη ελευθερία, αντιτάσσεται, αφετέρου, σε μια πληθωριστική σύλληψη των δικαιωμάτων. Επιχειρηματολογεί «προς τα δικαιώματα και όχι από τα δικαιώματα». Τα δικαιώματα, τα οποία προσλαμβάνονται πάντοτε συσχετικά, εξειδικεύουν – από την οπτική γωνία της ουσιαστικής δικαιοσύνης – τι οφείλεται στον καθένα ως ελεύθερο και ίσο πολίτη ικανό για αυτοκαθορισμό, το δε περιεχόμενό τους συνιστά το σημείο σύγκλισης των ηθικών μας επιχειρημάτων για το τι είναι ορθό και, συνεπώς, δίκαιο να αξιώνει κανείς από τους άλλους. Από τη στιγμή που τα υποκειμενικά δικαιώματα θεωρούνται πραγμάτωση της «αντικειμενικής» δικαιοσύνης, ισχύουν απόλυτα, και όχι απλώς prima facie. Όχι μόνο δεν επιτρέπεται να υποχωρήσουν μπροστά στο γενικό συμφέρον, αλλά ούτε καν να σταθμιστούν με αυτό. Μπορούν να κατισχυθούν μόνο σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, που κατά τον Dworkin ταυτίζεται με μια ιδιαζόντως οριακή κατάσταση στην οποία διακυβεύεται είτε η ύπαρξη της ίδιας της πολιτικής κοινότητας είτε η βιωσιμότητα της έννομης τάξης που αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση της προστασίας των δικαιωμάτων. Παρότι η θεωρία του Dworkin περί των δικαιωμάτων ως ατού εκλαμβάνεται συχνά ως κατηγορικά διάφορη από την αρχή της αναλογικότητας, στην παρούσα εργασία υποστηρίζεται ότι δεν είναι a priori ασύμβατη με μια εκδοχή της αρχής της αναλογικότητας που θα συνομολογεί τον ηθικό χαρακτήρα των σταδίων που τη συναπαρτίζουν, κυρίως του πρώτου, κατά το οποίο εξετάζεται ο θεμιτός ή μη χαρακτήρας της συγκρότησης του επιδιωκόμενου δημόσιου σκοπού, και του τέταρτου, κατά το οποίο διεξάγεται ο έλεγχος συνδρομής της επονομαζόμενης stricto sensu αναλογικότητας μεταξύ προσβαλλόμενου δικαιώματος και επιδιωκόμενου σκοπού. Η θεωρία δικαιωμάτων του Dworkin με το να δείχνει, αφενός, ότι η σχέση δικαιωμάτων και αρχής της αναλογικότητας δεν είναι αναλυτικού τύπου, με το να αναδεικνύει, αφετέρου, τον βαθύτερο ηθικό χαρακτήρα των επιμέρους σταδίων της αρχής της αναλογικότητας, ορθώνει ένα αδιαπέραστο τείχος στην ασυγκράτητη επέλασή της.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Αποστολόπουλος Επαμεινώνδας
  • Apostolopoulos Epameinondas

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2938319

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Αποστολόπουλος Επαμεινώνδας; Apostolopoulos Epameinondas. Οι περιορισμοί των δικαιωμάτων κατά τον Dworkin: Μία φιλοσοφική δοκιμασία της αρχής της αναλογικότητας. 2021. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2938319