Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Exploring Mirativity in Modern Greek: Surprise in Interaction

Abstract

dc:description

Η έκπληξη συχνά εκφράζεται είτε μέσω συγκεκριμένων λέξεων είτε διαφόρων επιθημάτων. Οι σύνδεσμοι του απροσδόκητου έχουν βρεθεί για πληθώρα γλωσσών και διαλέκτων, όπως τη θιβετιανή Lhasa (Delancey 1992), τα κορεάτικα (Lee 1993), τα γερμανικά (Trotzke 2017), τα βουλγάρικα (Ivannova 2007, όπως αναφέρεται στην Torres 2013), τα τούρκικα (Aksu-Koç & Slobin 1986), και τα ισπανικά (López 2017) μεταξύ άλλων, όμως όχι για τα ελληνικά. Καθώς ολοένα και περισσότεροι ερευνητές (Liu 2015, Fang 2018, Zheltova 2018) έχουν πρόσφατα παραθέσει παραδείγματα εκφράσεων του απροσδόκητου στη μητρική τους γλώσσα, πρόκειται να εξετάσω τα μέρη του λόγου που δηλώνουν το απροσδόκητο στη νεοελληνική γλώσσα. Οι προταθέντες όροι στη βιβλιογραφία, δηλαδή τα μέσα έκφρασης αποδεικτικών νοημάτων (βλ. Rett & Murray 2013), ειδικά συμπλέγματα συνδετικών και κυρίων ρημάτων (βλ. Aikhenvald 2012), μόρια σε τελική θέση στην πρόταση (Kim 2018), κ.ο.κ, μας προτρέπουν να εξετάσουμε την κατηγοριοποίηση ορισμένων ορών ως εκφραστές του απροσδόκητου και στην ελληνική. Κατά τη σημασιολογική προσέγγιση οι επιφωνηματικές προτάσεις (Peterson 2010: 131), π.χ. Ήρθε ο Γιάννης!, τονίζουν τον ρόλο της προσωδιακής δομής, δηλαδή του επιφωνηματικού επιτονισμού (Rett 2018: 16), σε βάρος των δεικτών υπό ανάλυση. Εν αντιθέσει, η προσέγγισή μας αναλύει τις γλωσσικές μονάδες που χρησιμοποιούνται κατά κανόνα για να εκφράσουν την έκπληξη με γνώμονα το συγκείμενο, μειώνοντας τον κίνδυνο απόδοσης του απροσδόκητου στον προτασιακό τύπο. Ακολουθώντας την προτροπή του DeLancey (1997: 48), στην παρούσα διπλωματική θα ανταποκριθώ στο κάλεσμα για περαιτέρω έρευνα στον τρόπο έκφρασης του απροσδόκητου σε άλλες γλώσσες, συγκεκριμένα στη νεοελληνική. Το πρώτο ερώτημα είναι: Μπορούμε να αναγνωρίσουμε μία ξεχωριστή κατηγορία ορών που εκφράζουν το απροσδόκητο στα ελληνικά; Η αναμενόμενη απάντηση μοιάζει να είναι καταφατική, εάν αναλογιστούμε τη συχνότητα χρήσης τους, όπως προκύπτει από τα δεδομένα που εξετάστηκαν σε πραγματική χρήση, δηλαδή θεατρικά έργα, σώματα κειμένων, ετικέτες σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης και συνεντεύξεις. Το δεύτερο ερευνητικό ερώτημα είναι: Σε τι βαθμό είναι οι όροι αυτοί προτασιακοί; Τα ευρήματα ευνοούν την ερμηνεία τους ανεξάρτητα από την πρόταση, καθώς δεν συμπίπτουν με την προτασιακή σημασία. (π.χ. «Ωωω! Τί βλέπουν τα μάτια μου;», «Μα τι λες τώρα;», «Μπα μπα τι ακούω;», «Μη μου πεις!», «Αδύνατον! Για να δω!» )

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Τσαβδαρίδου Λεμονιά
  • Tsavdaridou Lemonia

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
English

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2939228

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Τσαβδαρίδου Λεμονιά; Tsavdaridou Lemonia. Exploring Mirativity in Modern Greek: Surprise in Interaction. 2021. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2939228