Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Γυναίκες της Κατοχής: βιωμένη εμπειρία και μνήμη για τη δεκαετία του ’40 μέσα από γραπτές και προφορικές μαρτυρίες γυναικών

Abstract

dc:description

Η παρούσα μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία έχει ως θέμα την μελέτη της Κατοχής ως βιωμένη εμπειρία. Η περίοδος 1941-1944 προσεγγίζεται υπό το πρίσμα γυναικείων προσωπικών μαρτυριών και επιχειρείται η μελέτη της έμφυλης συγκρότησης της μνήμης, ατομικής ή συλλογικής, προσωπικής ή δημόσιας, για την περίοδο της Κατοχής όπως προκύπτει μέσα από δύο πεδία: τις προφορικές και τις γραπτές μαρτυρίες γυναικών. Η ανάπτυξη της μελέτης γίνεται με αναλυτικό εργαλείο το φύλο, το οποίο διαπλέκεται με τις εμπειρίες και τα βιώματα της Κατοχής που καθορίζουν τις γυναίκες, οι οποίες γράφουν ή μιλούν, και νομιμοποιούν την επιθυμία τους να αφηγηθούν. Επιπροσθέτως, η οπτική του φύλου προσφέρει τη δυνατότητα να ιδωθεί η Κατοχή ως χρονική τομή των αφηγήσεων, δηλαδή ως μια στιγμή στην προσωπική πορεία των γυναικών που οδηγεί στην επανερμηνεία του παρελθόντος, του παρόντος και του μέλλοντος. Αρχικά, στο πρώτο κεφάλαιο, με επίκεντρο τη σχέση της ιστορίας και των προσωπικών μαρτυριών, καταγράφεται το πλαίσιο παραγωγής των γυναικείων γραπτών και προφορικών μαρτυριών για την περίοδο της Κατοχής και παρουσιάζεται η καθοριστική επιρροή της διαδικασίας ιστορικοποίησης ολόκληρης δεκαετίας του 1940. Προχωρώντας, στο δεύτερο κεφάλαιο αναλύεται η Κατοχή ως βιωμένη εμπειρία με επίκεντρο τέσσερις βιωματικούς άξονες που προκύπτουν από το σώμα των μαρτυριών υπό εξέταση, με σκοπό την ανάδειξη της Κατοχής ως μιας πολύπλευρης και πολυσχιδούς εμπειρίας. Παράλληλα, αποτυπώνεται ο τρόπος με τον οποίο η Κατοχή συνθέτει μια βιωματική καμπή στις γυναικείες προσωπικές μαρτυρίες, εξετάζοντας το πλαίσιο αναφοράς και δράσης των γυναικών πριν την Κατοχή και τη νέα πραγματικότητα που επικρατεί με το ξέσπασμα του πολέμου. Η εργασία ολοκληρώνεται με το τρίτο κεφάλαιο, το οποίο καταπιάνεται με την αντίθεση μεταξύ της πολυφωνίας που αποδίδεται από τις μαρτυρίες στην περίοδο της Κατοχής και στην εξιδανικευτική δημόσια εικόνα γυναικών που καθιερώθηκαν ως πρότυπα, ήδη από το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου πολέμου. Παρακολουθώντας την ηρωοποίηση της Λέλας Καραγιάννη για τη Δεξιά και της Ηλέκτρας Αποστόλου για την Αριστερά, εξετάζεται η επιρροή που έχει ασκήσει ο μύθος τους στις προσωπικές μαρτυρίες αλλά και η συμβολή τους στην αποσιώπηση γυναικείων εμπειριών που δεν χωρούσαν στο ηρωικό πλαίσιο που συνέθεσαν. Συνοψίζοντας, η παρούσα μελέτη φιλοδοξεί να συμμετάσχει στην ευρύτερη συζήτηση σχετικά με τις γυναικείες εμπειρίες σε συνάρτηση με τη δεκαετία του 1940, εστιάζοντας στη συγκρότηση της έμφυλης μνήμης.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Ντούρου Δέσποινα
  • Ntourou Despoina

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2943859

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Ντούρου Δέσποινα; Ntourou Despoina. Γυναίκες της Κατοχής: βιωμένη εμπειρία και μνήμη για τη δεκαετία του ’40 μέσα από γραπτές και προφορικές μαρτυρίες γυναικών. 2021. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2943859