National and Kapodistrian University of Athens
Επίδραση κολλαγόνου στην επιφάνεια βιοεπαγωγικών υλικών και στην ανάπτυξη και προσκόλληση βλαστικών κυττάρων οδοντικής προέλευσης
Abstract
dc:descriptionΕισαγωγή: Στις δημοσιευμένες κλινικές οδηγίες για την εφαρμογή των αναγεννητικών τεχνικών, έπειτα από την ολοκλήρωση των διαδικασιών που στοχεύουν στην απολύμανση της πολφικής κοιλότητας αναφέρεται η πρόκληση αιμορραγίας και ο σχηματισμός αιματικού θρόμβου. Κατόπιν προτείνεται η τοποθέτηση απορροφήσιμης μήτρας κολλαγόνου σε επαφή με τον αιματικό θρόμβο και μετέπειτα με το βιοεπαγωγικό υλικό επιλογής. Η αλληλεπίδραση της μήτρας κολλαγόνου αφενός με τον αιματικό θρόμβο και αφετέρου με τα βιοεπαγωγικά υλικά είναι το αντικείμενο εξέτασης της παρούσας διπλωματικής εργασίας. Η επιλογή του υλικού έµφραξης του αυχενικού τριτηµορίου του ριζικού σωλή-να στις αναγεννητικές τεχνικές αποτελεί έναν από τους σηµαντικούς παράγοντες που επιδρούν στην επιτυχία της τεχνικής, καθώς το υλικό αυτό έρχεται σε επαφή µε πλήθος βλαστικών κυττάρων που βρίσκονται εντός του αιµατικού θρόµβου. Αρκετές είναι οι μελέτες που έχουν ερευνήσει και συγκρίνει τη βιοσυμβατότητα των διαφόρων βιοεπαγωγικών υλικών, τόσο μεταξύ τους, όσο και με διάφορα άλλα οδοντιατρικά υλικά. Γενικό συμπέρασμα από τις παραπάνω μελέτες είναι η υψηλή βιοσυμβατότητα τόσο του ΜΤΑ και του Biodentine όσο και των υπόλοιπων βιοκεραμικών υλικών. Ελλιπή κρίνονται τα διαθέσιμα στοιχεία από τη διεθνή βιβλιογραφία για το αν οι ιδιότητες των βιοεπαγωγικών υλικών επηρεάζονται όταν η πήξη τους πραγματοποιείται παρουσία κολλαγόνου, περιβάλλον που δεν είναι γνωστό αν μπορεί να επηρεάσει τις φυσικές ιδιότητες των υλικών αυτών και κατ’ επέκταση και την βιοεπαγωγικότητα τους. Σκοπός: Ο σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν διπλός και αφορούσε αφενός στην αξιολόγηση της μορφολογίας της επιφάνειας και της ποιοτικής στοιχειακής σύνθεσης των ΜΤΑ και Biodentine όταν η πήξη τους πραγματοποιείται παρουσία κολλαγόνου (Spongostan και Collaplug) με τη χρήση ηλεκτρονικού μικροσκοπίου σάρωσης και αφετέρου στην in vitro αξιολόγηση της επίδρασης του συνδυασμού κολλαγόνου και βιοεπαγωγικών υλικών στην ανάπτυξη και την προσκόλληση αδιαφοροποίητων μεσεγχυματικών κυττάρων από τον οδοντικό πολφό νεογιλών δοντιών (SHED) με χρήση συνεστιακού μικροσκοπίου. Μεθοδολογία και υλικά: Για την αξιολόγηση της επίδρασης του κολλαγόνου στη μορφολογία της επιφάνειας και στην ποιοτική στοιχειακή σύνθεση των MTA και Biodentine χρησιμοποιήθηκαν 24 μονόρριζοι προγόμφιοι. Από τη ρίζα του κάθε δοντιού συλλέχτηκαν τµήµατα µήκους 3 mm. Η παρασκευή του τµήµατος του ριζικού σωλήνα έγινε µε G.G. No 4 (1100 µm). Πραγματοποιήθηκαν διακλυσμοί 10 ml 3% NaOCl και τα δείγματα τοποθετήθηκαν σε διάλυμα 18% EDTA και ξεπλύθηκαν με φυσιολογικό ορό. Το δείγµα χωρίστηκε σε 4 πειραματικές οµάδες και 2 ομάδες ελέγχου (4 δείγµατα για την κάθε οµάδα). Ανάλογα με την ομάδα που ανήκε το κάθε δείγμα, ακολούθησε έμφραξη του τμήματος του ριζικού σωλήνα με το εκάστοτε βιοεπαγωγικό υλικό. Αναμίχθηκαν Biodentine (Septodont, Saint Maur des Fosses, France) και λευκό ProRoot MTA (Dentsply Tulsa Dental Specialties, Memphis, TN) σύμφωνα με τις οδηγίες των κατασκευαστών και συμπυκνώθηκαν στους παρασκευασμένους ριζικούς σωλήνες των δίσκων οδοντίνης. Άνωθεν του βιοεπαγωγικού υλικού τοποθετήθηκε τμήμα σπόγγου κολλαγόνου Collaplug (Zimmer Dental, Carlsbad, CA) ή Spongostan (Ethicon, Somerville, USA) που υπερκάλυπτε τον ριζικό σωλήνα. Τα δείγματα παρέμειναν σε περιβάλλον 100% υγρασίας στους 37οC, σε επαφή με γάζα εμποτισμένη με φυσιολογικό ορό (Pharmex S.A. Pharmaceuticals, Greece) για 24 ώρες και μετά πραγματοποιήθηκε η εξέταση τους στο ηλεκτρονικό μικροσκόπιο σάρωσης Jeol 6380LV (JEOL Ltd., USA). Για την αξιολόγηση της επίδρασης του κολλαγόνου στην ανάπτυξη και την προσκόλληση αδιαφοροποίητων βλαστικών κυττάρων από οδοντικό πολφό νεογιλών δοντιών στην επιφάνεια βιοεπαγωγικών υλικών χρησιμοποιήθηκαν 40 μονόρριζοι προγόμφιοι και τα δείγματα παρασκευάστηκαν ακολουθώντας το ίδιο πρωτόκολλο με το πρώτο τμήμα του πειράματος. Αδιαφοροποίητα µεσεγχυµατικά κύτταρα από οδοντικό πολφό νεογιλών δοντιών (SHED) εξασφαλίστηκαν από την ProCell, Biotechnological Application SA. Τα κύτταρα καλλιεργήθηκαν σε Dulbecco’s Modified Eagle’s Medium (DMEM) µε προσθήκη 10% απενεργοποιηµένου µε θέρµανση βόειου εµβρυικού ορρού, εµπλουτισµένου µε στρεπτοµυκίνη, πενικιλλίνη και L-γλουταµίνη σε συνθήκες 37ο C και 5% CO2. Τα βλαστικά κύτταρα που χρησιµοποιήθηκαν ήταν µεταξύ του 3ου και 5ου περάσµατος. Το δείγµα χωρίστηκε σε 4 πειραματικές οµάδες και 4 ομάδες ελέγχου (6 δείγµατα για την κάθε πειραματική οµάδα και 4 δείγματα για την κάθε ομάδα ελέγχου). Κατόπιν, ο ριζικός σωλήνας εμφράχθηκε με ProRoot MTA ή Biodentine και άνωθεν του βιοεπαγωγικού υλικού τοποθετήθηκε τμήμα σπόγγου κολλαγόνου Collaplug ή Spongostan που υπερκάλυπτε τον ριζικό σωλήνα, όπως προαναφέρθηκε. Στη συνέχεια, αφού πρώτα παρήλθε σύντομος χρόνος για να επιτευχθεί η αρχική σκλήρυνση των υλικών, έγινε απευθείας μεταφορά των βλαστικών κυττάρων. Η διαδικασία που ακολουθήθηκε ήταν πανομοιότυπη για όλες τις ομάδες. Τα δείγματα, δηλαδή, μετά τον χρόνο παραμονής που όριζε η ομάδα στην οποία ανήκαν, μεταφέρθηκαν σε 24-well-plate και σε κάθε well τοποθετήθηκαν 2,5x104 κύτταρα, τα οποία επωάστηκαν για 72 ώρες. Τα δείγματα μονιμοποιήθηκαν σε διάλυμα 4% παραφολμαδεΰδης για 20 λεπτά, ξεπλύθηκαν με ρυθμιστικό διάλυμα φωσφορικού άλατος και ακολούθησε χρώση τους με διάλυμα Φαλοϊδίνης-Ροδαμίνης για αξιολόγηση του κυτταροπλάσματος και με διάλυμα 4’,6-diamidino-2-plenylindole (DAPI) για την καταγραφή των πυρήνων. Ακολούθησε παρατήρηση τους σε συνεστιακό μικροσκόπιο (x10, x40) (Leica TCS SP5, Leica, Wetzlar, Germany) με τη χρήση του Leica software, LAS AF. Για τη συσχέτιση μεταξύ των πειραματικών ομάδων και του αριθμού κυττάρων ανά μονάδα επιφάνειας (mm2) πραγματοποιήθηκε μη παραμετρική δοκιμασία Kruskal Wallis. Ως επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας ορίστηκε το 0,05. Η ανάλυση των αποτελεσμάτων έγινε με το πρόγραμμα SPSS-IBM, v. 25. Αποτελέσματα: Όσον αφορά στην αξιολόγηση της επίδρασης του κολλαγόνου στη μορφολογία της επιφάνειας και στην ποιοτική στοιχειακή σύνθεση των MTA και Biodentine η καταγραφόμενη στοιχειομετρία επιβεβαιώθηκε και ενισχύθηκε από παλαιότερες αντίστοιχες μελέτες. Μετά την απομάκρυνση των σπόγγων για την παρατήρηση της επιφάνειας των υλικών στο ηλεκτρονικό μικροσκόπιο σάρωσης, το Spongostan κατέλειπε στην επιφάνεια περισσότερα υπολείμματα σε σύγκριση με το Collaplug. Στις πειραματικές ομάδες, υπό το ηλεκτρονικό μικροσκόπιο παρατηρήθηκε η παρουσία ενός ιζήματος που κάλυπτε όλη την επιφάνεια δίνοντας στη μήτρα του υλικού μια πιο θολή εμφάνιση. Όσον αφορά στην αξιολόγηση της επίδρασης του κολλαγόνου στην ανάπτυξη και την προσκόλληση αδιαφοροποίητων βλαστικών κυττάρων από οδοντικό πολφό νεογιλών δοντιών στην επιφάνεια βιοεπαγωγικών υλικών, στατιστικά σημαντική διαφορά σημειώθηκε μεταξύ όλων των πειραματικών ομάδων και των ομάδων ελέγχου. Δεν σημειώθηκε διαφορά μεταξύ των ομάδων ελέγχου. Μεταξύ των πειραματικών ομάδων δεν παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά ανάμεσα στις ομάδες ΜΤΑ-Spongostan και Biodentine-Spongostan (p=0,63), ενώ όλες οι άλλες ομάδες διέφεραν σε επίπεδο στατιστικά σημαντικό (p<0,05). Τοποθετώντας τις σε σειρά και ξεκινώντας από την ομάδα με τις υψηλότερες τιμές κυττάρων προς την ομάδα με τις χαμηλότερες τιμές κυττάρων τα αποτελέσματα διαμορφώθηκαν ως εξής: Biodentine - Collaplug > MTA - Collaplug > MTA - Spongostan = Biodentine - Spongostan > Ομάδες ελέγχου. Υπό το συνεστιακό μικροσκόπιο στις ομάδες ελέγχου υπάρχουν αραιά κύτταρα στις επιφάνειες υπό εξέταση με ευδιάκριτους πυρήνες και κυτταροπλασματικές αποφυάδες. Στην ομάδα MTA – Spongostan παρατηρήθηκαν αραιά κύτταρα στην επιφάνεια του με αποστρογγυλεμένο σχήμα. Στις ομάδες MTA – Collaplug και Biodentine – Spongostan τα αποτελέσματα ήταν παρόμοια και περιλάβαναν πολυάριθμα κύτταρα στην επιφάνεια του σπόγγου, αποπεπλετατυσμένα με εκτενείς κυτταροπλασματικές αποφυάδες. Τέλος, στην ομάδα Biodentine – Collaplug καταγράφηκαν πολυάριθμα, ατρακτοειδούς σχήματος κύτταρα σε όλη την επιφάνεια του δείγματος. Συμπεράσματα: Η ποιοτική στοιχειακή σύνθεση των βιοεπαγωγικών υλικών δεν επηρεάζεται όταν η πήξη τους πραγματοποιείται παρουσία σπόγγου κολλαγόνου, επηρεάζεται όμως η μορφολογία τους καθώς παρατηρείται εναπόθεση ενός ιζήματος στην επιφάνεια τους. Ο συνδυασμός σπόγγου κολλαγόνου και βιοεπαγωγικού υλικού φαίνεται να επιδρά ευεργετικά στην ανάπτυξη και προσκόλληση βλαστικών κυττάρων στην επιφάνεια τους. Καλύτερος συνδυασμός υλικού και σπόγγου αποδεικνύεται αυτός που περιλαμβάνει Biodentine ως βιοεπαγωγικό υλικό και Collaplug ως σπόγγο κολλαγόνου. Το Collaplug φαίνεται να υπερτερεί του Spongostan όταν εξετάζεται η ανάπτυξη κι η προσκόλληση των βλαστικών κυττάρων στην επιφάνεια τους.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Δεϊμέζη Μαρία-Ελπίδα
- Deimezi Maria-Elpida
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2947805