National and Kapodistrian University of Athens
Ο Θαλάσσιος Δρόμος του Μεταξιού, ως Γεωπολιτικός Παράγοντας ανακατανομής ισχύος στο γεωπολιτικό σύμπλοκο της Ευρωπαϊκής Ενώσεως
Abstract
dc:descriptionΣτην φαινομενικά αδιάσειστη συμμαχία της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, υπάρχουν κράτη τα οποία μπορούν να παίξουν έναν διπλό ή και πολλαπλό ρόλο ανάμεσα στους μεγάλους υπερσυστημικούς δρώντες, όπως είναι οι ΗΠΑ, η Ρωσία και η Κίνα. Ο Νέος Δρόμος του Μεταξιού, διαιρείται σε 4 επιμέρους κομμάτια. Ο Χερσαίος, ο Θαλάσσιος, ο Πολικός και ο Διαδικτυακός Δρόμος του Μεταξιού. Η Πρωτοβουλία στοχεύει να προωθήσει τη συνδεσιμότητα των ασιατικών, ευρωπαϊκών και αφρικανικών ηπείρων και των παρακείμενων θαλασσών τους, να δημιουργήσει και να ενισχύσει συνεργασίες μεταξύ των χωρών κατά μήκος της ζώνης, να δημιουργήσει μια πολυδιάστατη, πολυεπίπεδη και σύνθετη συνδεσιμότητα μέσω δικτύων και να πραγματοποιήσει μια ανεξάρτητη, ισορροπημένη και βιώσιμη ανάπτυξη σε αυτές τις χώρες. Οι εξελίξεις για τον έλεγχο της ευρύτερης περιοχής της Νοτιοανατολικής Ασίας, των περασμάτων του Ινδικού και του Ειρηνικού Ωκεανού είναι περίπλοκες. Αυτό συμβαίνει, γιατί στον συγκεκριμένο χώρο συγκρούονται 3 διαφορετικές στρατηγικές. Από την μία η στρατηγική της Κίνας με τον «Θαλάσσιο Δρόμο του Μεταξιού στον 21ο αιώνα», ενώ από την άλλη η στρατηγική της Ινδίας με την «Πολιτική Ανατολικής Δράσης» σε συνδυασμό με τις επιδιώξεις και τον αναπροσανατολισμό των ΗΠΑ στην συγκεκριμένη περιοχή. Η κινεζική Πρωτοβουλία περιπλέκεται ακόμη περισσότερο, όταν ο Θαλάσσιος Δρόμος του Μεταξιού φτάνει στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό συμβαίνει γιατί εκεί συναντώνται τα γεωστρατηγικά και επενδυτικά σχέδια αρκετών χωρών, όπως των ΗΠΑ, της Ρωσίας, της Γερμανίας και της Γαλλίας, που άλλοτε συνυπάρχουν αρμονικά σε μια εύθραυστη ισορροπία και άλλοτε συγκρούονται. Με αφετηρία την Ελλάδα και στην συνέχεια τα Βαλκάνια, η Κίνα έχει σχεδιάσει και υλοποιήσει μια σειρά επενδυτικών σχεδίων, κυρίως με την οικοδόμηση αμέτρητων έργων υποδομής. Μάλιστα σύμφωνα με έρευνες, εάν τα λιμάνια της Μεσογείου, Αδριατικής και του Πειραιά, μπορούσαν να φθάσουν στην αποτελεσματικότητα και την χωρητικότητα και να δημιουργήσουν επαρκείς συνδέσεις στην ενδοχώρα, θα δημιουργούσαν σοβαρή απειλή για τα λιμάνια της βορειοδυτικής ηπείρου, πχ το Ρότερνταμ, την Αμβέρσα και το Αμβούργο, και θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια άνευ προηγουμένου μετατόπιση των ευρωπαϊκών συστημάτων μεταφορών και οικονομίας, ιδίως των μικρών χωρών όπως το Βέλγιο και οι Κάτω Χώρες, των οποίων οι οικονομίες βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στους μεγάλους λιμένες. Παράλληλα, οι επενδυτικές κινήσεις σε μεγάλα ευρωπαϊκά λιμάνια, σιδηροδρομικούς σταθμούς και οδικά δίκτυα εκτείνονται σε όλα σχεδόν τα ευρωπαϊκά κράτη. Μέσω των Βαλκανίων, η Κίνα επιδιώκει την σύνδεση της Ασίας με την Ευρώπη, διαμέσου χερσαίων και θαλάσσιων δρόμων. Ο στόχος αφορά στην οικονομική και εμπορική επέκταση και στην Ευρώπη, κάτι που αποτυπώνεται και στον Οικονομικό Διάλογο Υψηλού Επιπέδου μεταξυ της ΕΕ και της Κίνας. Τα υποσυστήματα είναι τα εξής: 1. τα κράτη του ποτάμιου διαδρόμου Δουνάβεως-Ρήνου σε συνδυασμό με τον διάδρομο Orient East Med: Αυστρία-Γερμανία-Ολλανδία 2. τα κράτη που δέχονται τις ποτάμιες διακλαδώσεις του άξονα Δουνάβεως-Ρήνου σε συνδυασμό με τον Μεσογειακό διάδρομο: Γαλλία - Ιταλία 3. τα κράτη των δυτικών Βαλκανίων του διαδρόμου Αξιού-Μοράβα-Δουνάβεως σε συνδυασμό με τον διάδρομο Orient East Med: Ελλάδα-Βουλγαρία-Ρουμανία-Σερβία. Ο σχεδιασμός των υποσυστημάτων έγινε με τρόπο τέτοιο, καθώς φαίνεται πως η οικονομική πολιτική της Γερμανίας ταυτίζεται με τις αντίστοιχες της Αυστρίας και της Ολλανδίας, σε αντιπαράθεση με την Γαλλία και Ιταλία. Ένα ακόμη στοιχείο αποτελούν οι εμπορικοί διάδρομοι, οι οποίοι εξυπηρετούν επι το πλείστον τα λιμάνια της Γερμανίας και της Ολλανδίας, σε αντιπαράθεση με τα λιμάνια της Νότιας Ευρώπης και της Μεσογείου. Όσον αφορά την οικονομική πολιτική της Γαλλίας και της Ιταλίας εκτιμάται ότι ταυτίζεται με αυτήν της Ελλάδας, όμως η τελευταία λόγω γεωγραφικής θέσης συνυπολογίζεται σε διαφορετικό υποσύστημα. Επιπλέον, κυρίως μέσω της μακροπεριφερειακής στρατηγικής της ΕΕ, εκτιμάται πως η Ελλάδα πρόκειται να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στα Βαλκάνια, για την προώθηση της πολιτικής αλλά και την διεύρυνση της ΕΕ, μέσω των συνδιασκέψεων που έχουν υλοποιηθεί το τελευταίο διάστημα, τόσο μεταξύ Βουλγαρίας - Ρουμανίας και Σερβίας, όσο και μεταξύ Κύπρου και Σερβίας‧ εκτιμάται μάλιστα ότι είναι πάγια πολιτική, καθώς υλοποιείται από παραπάνω από μια ελληνικές κυβερνήσεις. Φαίνεται πως η Κίνα ακολουθεί ξεχωριστή πολιτική για τις χώρες των Βαλκανίων, που ταυτόχρονα είναι και υποψήφιες προς ένταξη στην ΕΕ, μέσω της «Πρωτοβουλίας 17+1». Ένας άλλος παράγοντας είναι η διευκόλυνση της εμπορευματικής κυκλοφορίας και μετακίνησης στον Βαλκανικό χώρο, αφού ο χώρος του Ιονίου και της Αδριατικής επικαλύπτεται και συνδέεται άμεσα με τον γεωγραφικό χώρο των Δυτικών Βαλκανίων και του Δούναβη. Η ανακατάταξη στο πεδίο της οικονομίας, διαμορφώνει το έδαφος για την ανασύνθεση των παλιών οικονομικών, πολιτικών και αμυντικών/στρατιωτικών ενώσεων όπως το ΝΑΤΟ, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ευρωζώνη, ενώ ήδη άρχισαν να διαμορφώνονται νέες συμμαχίες, οι οποίες στηρίζονται στην σύγκλιση συμφερόντων, όπως οι BRICS, η Οργάνωση Συνεργασίας της Σανγκάης. Πιο συγκεκριμένα στο εσωτερικό της ΕΕ και της Ευρωζώνης, οι αντιπαραθέσεις γίνονται ολοένα και πιο έντονες και οι συμβιβασμοί πιο εύθραυστοι, ειδικά με φόντο το ενδεχόμενο μιας νέας οικονομικής κρίσης. Συγκεκριμένα, διαφαίνεται πως η Γερμανία, υπερισχύει έναντι των χωρών του Νότου, γεγονός που βάζει σε κίνδυνο την συνοχή της Ευρωζώνης. Ήδη διαμορφώνονται διάφορα στρατόπεδα με αντικρουόμενες δημοσιονομικές και νομισματικές πολιτικές. Από την μια τα κράτη του Νότου (Γαλλία, Ελλάδα, Ισπανία και Ιταλία), από την άλλη τα κράτη του Βορρά (Αυστρία, Δανία, Ολλανδία και Σουηδία) και τα κράτη του Βίσενγκραντ, με εξέχοντα κράτη την Ουγγαρία και την Πολωνία, με κύριο άξονα αντιπαράθεσης την γραμμή για το μεταναστευτικό. Πέρα από τον δημοσιονομικό και νομισματικό παράγοντα αξίζει να αναφερθεί, ότι ο γαλλογερμανικός συμβιβασμός δεν πρέπει να θεωρείται σταθερός, γιατί τα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ σε σχέση με την Τουρκία και την Ν/Α Μεσόγειο ή η διεύρυνση της Ένωσης στα Δυτικά Βαλκάνια, μπορούν να σπάσουν τον συμβιβασμό. Μεγάλη σημασία για την οικονομική ανάπτυξη ενός κράτους, έχει η εμπορευματική κυκλοφορία και οι εμπορικοί διάδρομοι. Όσον αφορά στους εμπορικούς διαδρόμους είτε οδικούς, είτε σιδηροδρομικούς, είτε υδάτινους, πρέπει να κατανοήσουμε πως είναι εκείνοι που χρησιμοποιούνται για την μεταφορά των εμπορευμάτων, κυρίως για την μείωση του χρόνου που απαιτείται λόγω των μεγάλων αποστάσεων‧ άλλωστε «για αυτό το εμπόριο πρέπει να το δούμε ως διαμετακομιστικό, ως εξισορρόπηση μεταξύ επάρκειας και έλλειψης ανάμεσα στα επιμέρους τμήματα ενός γεωγραφικού χώρου, καθώς και ως ανταλλαγή με άλλους χώρους, Ο Μάζης αναφέρει ότι «η ρατσελιανή κυκλοφορία εμπεριέχει τρία sine qua non στοιχεία: α) τον γεωγραφικό χώρο εκκίνησης/εκπομπής, β) τον γεωγραφικό χώρο προορισμού/άφιξης/έλξης και γ) την μεταξύ τους απόσταση», όπως επίσης εκτιμά ότι «η βαθύτερη ουσία της Verkehr (κυκλοφορίας) είναι γεωγραφική, αλλά και γεωγραφικώς καθοριζόμενη καθώς η κυκλοφορία είναι ιδιαίτερη μορφή της ιστορικής δυναμικής, παραγωγός αρμονίας και επιταχυντικός ιστορικός καταλύτης. Είναι η απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξη των κρατών». Όσον αφορά τα ποτάμια δίκτυα, το πρόγραμμα της ΕΕ «Waterway Infrastructure Priorities for 2014-2020» στοχεύει στην περαιτέρω ανάπτυξη των ποτάμιων πληροφοριακών συστημάτων και των υποδομών καθαρού καυσίμου. Με το νέο πρόγραμμα και την ανάλογη υποδομή της διευκόλυνσης «Συνδέοντας την Ευρώπη», αλλά και με τις βασικές της πρωταρχικές επιδιώξεις, η ΕΕ σκοπεύει να δημιουργήσει ένα μεγάλης κλίμακας μεταφορικό δίκτυο, το οποίο θα εκτείνεται σε ολόκληρη την περιοχή, ώστε να διεξάγεται πιο εύκολα και γρήγορα η μεταφορά και η μετακίνηση των εμπορευμάτων, αλλά και των ανθρώπων. Αυτό το βασικό δίκτυο περιλαμβάνει σημαντικές υποδομές, απαραίτητες για την εσωτερική αγορά της ΕΕ συμπεριλαμβανομένων των πλωτών οδών και των λιμένων. Σε αυτό το σημείο αξίζει να αναφερθούμε στην σημασία του Δούναβη και την δυνητική του σύνδεση με τον ποταμό Αξιό, μέσω του παραπόταμού του, Μοράβα. Από το 2013, η Κίνα αρχίζει και διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο για την συγκεκριμένη. Στις 26 Ιανουαρίου 2013 ο υπουργός Φυσικών Πόρων, Ορυχείων και Χωροταξίας της Σερβίας, Milan Bacevic και ο πρόεδρος της κινεζικής κρατικής εταιρείας China Gezhouba Group Corporation, Zhang Jinquan, υπέγραψαν Πρωτόκολλο Συνεννόησης για την εκπόνηση μιας μελέτης σχετικά με την κατασκευή διώρυγας στο Μοράβα. Από τους χάρτες που προκύπτουν μέσω του προγράμματος «Mobility & Transport-TENtec Interactive Map Viewer», αναδεικνύεται ότι όσον αφορά τις Κάτω Χώρες βρίσκονται οι διάδρομοι Βόρειας θάλασσας-Βαλτικής-Μεσογείου και Ρήνου-Δούναβη-Άλπεων, ενώ στην Γερμανία, συναντώνται ο διάδρομος Βόρειας-Βαλτικής θάλασσας με τον Orient East/Med, ο διάδρομος Σκανδιναβικής Χερσονήσου με την Μεσόγειο, ο διάδρομος Ρήνου-Δούναβη-Άλπεων και ο Ατλαντικός διάδρομος. Η ενδεχόμενη σύνδεση του Δούναβη, μέσω του Μοράβα, με τον Αξιό, θα ενισχύσει ακόμη περισσότερο την μείωση του χρόνου που χρειάζεται ένα εμπόρευμα για να φτάσει στον τελικό προορισμό του. Σύμφωνα με τον Μάζη «το Πεκίνον αξιολογεί την διασύνδεση αυτήν ως συνέχεια του One Belt One Road (OBOR), και την πλέον συμφέρουσα για την τροφοδοσία των Ευρωπαϊκών αγορών με κινεζικά προϊόντα αλλά και την κινεζικής αγοράς με ευρωπαϊκά προϊόντα. […] Μελέτες υποστηρίζουν ότι μια τέτοια διαδρομή θα συντομεύσει κατά τέσσαρες ημέρες, εν συγκρίσει με την υπάρχουσα κατάσταση. Από πλευράς δε ενεργειακής ασφάλειας της ΕΕ η σύνδεσις αυτή υποστηρίζεται από την σερβική και γερμανική πλευρά, ότι θα αποτελέσει εναλλακτική όδευση για την προμήθεια πετρελαιοειδών από την Μέση Ανατολή, αυξάνοντας την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια και οδηγώντας την Σερβία ακόμη πιο κοντά στην ένταξη της στους κόλπους της Ένωσης». Ενώ, σύμφωνα με μελέτες γεωγραφικά, φαίνεται περίεργο να σταλεί κάποιο φορτίο στα λιμάνια της Βόρειας Ευρώπης, λαμβάνοντας υπόψη ότι το Αιγαίο και η Αδριατική Θάλασσα είναι πολύ κοντινότερες θαλάσσιες συνδέσεις με την πλειοψηφία των κεντρικών ευρωπαϊκών τελικών προορισμών. Ακόμα και η απόσταση στην ξηρά από τον Πειραιά και την Τεργέστη σε κάποιους προορισμούς της ενδοχώρας - για παράδειγμα, το Μόναχο- είναι μικρότερη από την Βόρεια πλευρά. Από την κατάσταση που δημιουργείται στο εσωτερικό της ΕΕ, παρατηρείται η τάση ανακατανομής ισχύος υπέρ του πρώτου υποσυστήματος, που περιλαμβάνει την Γερμανία, την Ολλανδία και την Αυστρία, γεγονός που επηρεάζει τις ήδη διαμορφωμένες και καθιερωμένες συμμαχίες, τόσο σε οικονομικό, όσο και σε εμπορικό επίπεδο. Παρατηρείται επίσης, άνιση κατανομή του πλούτου και διαφοροποίηση σε μια σειρά δείκτες, όπως των ποσοστών του ΑΕΠ και της Βιομηχανίας, υπέρ του δευτέρου υποσυστήματος, που περιλαμβάνει την Γαλλία και την Ιταλία. Ωστόσο οι δυνάμεις του πρώτου υποσυστήματος υπερισχύουν σε αρκετούς τομείς, όπως στον τομέα των σιδηροδρομικών δικτύων, των διακινούμενων εμπορευματοκιβωτίων, των ΑΞΕ και των εμπορικών εξαγωγών. Οι δείκτες που χρησιμοποιήθηκαν για τους τομείς των μεταφορικών δικτύων αποδεικνύουν με μεγάλη διαφορά, πως το διαμετακομιστικό εμπόριο που έχει αναπτυχθεί μέχρι στιγμής και που πρόκειται να αναπτυχθεί περαιτέρω, θα βοηθήσει τα κράτη – μέλη της ΕΕ, που βρίσκονται στο πρώτο υποσύστημα. Τα κράτη του τρίτου υποσυστήματος μπορούν να παίξουν μακροπρόθεσμα έναν πιο κομβικό ρόλο όσον αφορά το διαμετακομιστικό εμπόριο, λόγω της γεωγραφικής τοποθεσίας τους. Καθώς οι επενδύσεις της Κίνας συνεχίζονται τόσο στις προαναφερθείσες χώρες του τρίτου υποσυστήματος, όσο και γενικότερα στην Νοτιοανατολική Ευρώπη, η αγοραστική δύναμη του ντόπιου πληθυσμού θα αυξάνεται και το χάσμα στο κόστος εργασίας θα μειώνεται. Με αυτόν τον τρόπο οι Κινέζοι κατασκευαστές ενδέχεται να βρίσκουν φθηνότερο να τοποθετήσουν τις εγκαταστάσεις παραγωγής τους πιο κοντά στις αγορές προορισμού, οπότε μακροπρόθεσμα οι χώρες του τρίτου υποσυστήματος, θα βελτιώνουν την θέση τους και στον τομέα της βιομηχανίας και της μεταποίησης. Κατά συνέπεια, η άνιση κατανομή του πλούτου και της φτώχειας, σε συνδυασμό με την διαφαινόμενη τάση ορισμένων κρατών να μεταβάλλουν την στάση τους απέναντι σε έτερα κράτη τα οποία δεν βρίσκονται στην ΕΕ ή στο ΝΑΤΟ, γεννούν ανησυχίες ότι οι υπάρχουσες συμμαχίες πρόκειται να αναδιαμορφωθούν και να ανασχηματιστούν. Σε αυτό το σημείο, αξίζει να πούμε πως το Πεκίνο βασίζεται σε ένα παγκόσμιο δίκτυο εμπορικών δεσμών, οπότε είναι απρόθυμο για άμεση σύγκρουση με τις ΗΠΑ. Οι Κινέζοι ηγέτες φοβούνται -όχι χωρίς λόγο- ότι μια τέτοια αντιπαράθεση θα μπορούσε να διακόψει την πρόσβαση της Κίνας στις αγορές των ΗΠΑ και να οδηγήσει τους συμμάχους των ΗΠΑ να συγκροτηθούν ενάντια στην Κίνα, παρά να παραμείνουν ουδέτεροι, απογυμνώνοντας την από σημαντικές οικονομικές εταιρικές σχέσεις και πολύτιμες διπλωματικές συνδέσεις. Λόγω αυτής της κατάστασης, η εξωτερική πολιτική του Πεκίνου θα χαρακτηρίζεται από επιφυλακτικότητα, όχι θεληματικότητα και επιθετικότητα, ενώ ταυτόχρονα η Κίνα θα αποφεύγει να πιέσει πάνω στα ζητήματα που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε σύγκρουση με τις ΗΠΑ, όπως είναι η θάλασσα της Νότιας Κίνας, η ασφάλεια στον κυβερνοχώρο και η οπλοποίηση του διαστήματος». Πέραν αυτών έχει ιδιαίτερη αξία η μελέτη των αντιθέσεων που διαμορφώνονται εντός της ΕΕ καθώς και εντός του ΝΑΤΟ. Παρατηρείται η αποστασιοποίηση - διαφοροποίηση της Γερμανίας σε μια σειρά τομείς, όπως για παράδειγμα η ελαχιστοποίηση των αμυντικών της δαπανών προς το ΝΑΤΟ, η στάση της απέναντι στην υλοποίηση του αγωγού Nord Stream II σε συνεργασία με την Ρωσία, όπως επίσης η απόφαση της να μην επιβληθούν επιπλέον κυρώσεις για την υπόθεση Ναβάλνι, το εμπορικό ισοζύγιο και η συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Δεν πρέπει να παραβλέπουμε πως αναπτύσσονται φυγόκεντρες τάσεις ή τουλάχιστον τάσεις για μια οικονομική ένωση δύο ταχυτήτων. Η Γερμανία επιδιώκει να συνεχίσει να αποτελεί την κυρίαρχη πολιτική και οικονομική δύναμη εντός της ΕΕ και της Ευρωζώνης. Η Γερμανική ελίτ, προσπαθεί να διατηρεί αδιάλειπτα την ηγεσία της ΕΕ, τόσο με την ενδυνάμωση και την σταθεροποίηση του νομίσματος, όσο και με το να αποφεύγει να χρεωθεί το βάρος της υποτίμησης του χρέους των υπερχρεωμένων κρατών της Ένωσης. Παράλληλα με όλες αυτές τις τάσεις, δεν πρέπει να υποτιμάμε και την νέα ανερχόμενη τάση, η οποία αμφισβητεί την μορφή που έχει η σημερινή Ευρωζώνη, δίνοντας μεγαλύτερη βαρύτητα στην προσέγγιση της Κίνας και της Ρωσίας (Östpolitik). Η οικονομική κατάσταση που διαμορφώνεται στην ΕΕ, δημιουργεί το σενάριο της εξόδου αδύναμων κρατών απο την Ένωση, όπως για παράδειγμα την Ιταλία. Το γεγονός αυτό, θα οδηγήσει στην συρρίκνωση της οικονομικής και πολιτικής σφαίρας της ΕΕ, ιδιαίτερα μετα την αδυναμία ανταπόκρισης διάφορων κρατών, στο νέο πακέτο οικονομικής βοήθειας που εκταμιεύθηκε από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης, λόγω της πανδημίας COVID-19. Μέσα σε όλο αυτό το πλαίσιο, η αντιπαράθεση στην ΕΕ, μεταξύ Βορρά και Νότου ξεφεύγει από την απλή δημοσιονομική και νομισματική διαχείριση της κατάστασης. Ένα νέο πεδίο διαφωνιών και γεωπολιτικών διενέξεων, βρίσκεται στον τομέα των μεταφορών. Με λίγα λόγια, οι σιδηροδρομικές μεταφορές από την Κίνα προς την ΕΕ, οι οποίες καταλήγουν στα λιμάνια της Βόρειας Ευρώπης, σε αντίθεση με τις θαλάσσιες μεταφορές που φθάνουν στα λιμάνια της Νότιας Ευρώπης. Αυτό αποτυπώνεται στις διαφορετικές διαδρομές του «Νέου Δρόμου του Μεταξιού» και συγκεκριμένα στον «Νέο Οικονομικό Διάδρομο Ευρασιατικής Γέφυρας» (NEBLEC), που μέσω Ρωσίας καταλήγει στην Λευκορωσία και έπειτα στην ΕΕ, αλλά και στον «Οικονομικό Διάδρομο Κίνας, Κεντρικής και Δυτικής Ασίας» (CCWAEEC), που καταλήγει στην Τουρκία. Σε αυτήν την διαμάχη, πολλά περιφερειακά επεισόδια όπως το πρόσφατο στο Σουέζ, μπορούν να παίξουν καθοριστικό ρόλο και να επηρεάσουν την εφοδιαστική αλυσίδα των κρατών που σχετίζονται με τον Θαλάσσιο Δρόμο του Μεταξιού. Ταυτόχρονα, εκτιμάται ότι η Ευρώπη χρειάζεται χρόνο προκειμένου να αποφασίσει για το εάν η κινεζική πρωτοβουλία είναι ωφέλιμη. Υπάρχουν βέβαια αρκετοί λόγοι που συναινούν στην σύσφιξη των σχέσεων της ΕΕ με την Κίνα. Πίσω από τον εμπορικό πόλεμο της Κίνας με τις ΗΠΑ, «ο νέος Δρόμος του Μεταξιού» κάνει τις γερμανικές πόλεις Hamburg και Duisburg, τα κύρια εφοδιαστικά κέντρα για τα τραίνα που έρχονται από την Ν. Κίνα στην Γερμανία, ενώ περισσότερες από 900 κινεζικές εταιρείες έχουν υποκαταστήματα στην Γερμανία. Η δημοσκόπηση του Pew Research Center αναδεικνύει ότι οι πολίτες της Γερμανίας, θεωρούν εξίσου σημαντικό εταίρο την Κίνα σε σχέση με τις ΗΠΑ, παρόλο που το 2019 η εικόνα ήταν πιο θετική για τις ΗΠΑ. Επιπλέον, σύμφωνα με την Γερμανική Στατιστική Υπηρεσία (destatis), η Κίνα φαίνεται ότι είναι ο κορυφαίος εμπορικός εταίρος της Γερμανίας για 4 συνεχόμενα έτη, γεγονός που ενισχύει την διατυπωμένη υπόθεση. Τα οφέλη για την ΕΕ μπορεί να είναι εξαιρετικά, εφόσον τα κανάλια διανομής των εμπορευμάτων μεταξύ Κίνας και ΕΕ είναι ελεύθερα χρήσης από τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις για την αποστολή αγαθών προς την Κίνα, διότι η χρηματοδότηση γίνεται μόνο από την Κίνα. Οπότε η ΕΕ θα χρησιμοποιεί κανάλια διανομής χωρίς να έχει ξοδέψει κεφάλαια σε υποδομές μεταφοράς. Ωστόσο, σε περίπτωση που θιχτούν κινεζικά συμφέρονα, η Κίνα θα έχει την δυνατότητα να ορθώσει εμπόδια για την χρήση τους, κάτι που θα έχει οδυνηρές συνέπειες στην εμπορευματική κυκλοφορία εντός της ΕΕ. Από την άλλη πλευρά όμως, η ΕΕ παρά τις αντιθέσεις που επικρατούν στο εσωτερικό της, προσπαθεί να ενισχύσει την θέση της ως αυτόνομος γεωπολιτικός παίκτης στο παγκόσμιο διεθνές γίγνεσθαι, σε μια περίοδο που ο ανταγωνισμός μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, αφήνει πολύ στενά περιθώρια για συμβιβασμούς και ισορροπία ανάμεσα στις δύο πλευρές. Οι ΗΠΑ πιέζουν την ΕΕ για την αναθέρμανση των Ευρωατλαντικών σχέσεων, υπογράφοντας συμφωνίες για την απόσυρση εμπορικών δασμών, ενώ η ΕΕ σχετικά πρόσφατα ακύρωσε την επενδυτική συμφωνία με την Κίνα. Οι αντιθέσεις και η προσπάθεια για συμβιβασμό, μεταφέρονται και εντός του ΝΑΤΟ.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Κορδής Άγγελος
- Kordis Aggelos
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2955347