National and Kapodistrian University of Athens
ΟΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΠΑΝΔΗΜΙΕΣ ΠΟΥ ΑΛΛΑΞΑΝ ΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ. ΠΩΣ ΞΕΚΙΝΗΣΑΝ ΚΑΙ ΜΕ ΠΟΙΟ ΤΡΟΠΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΤΗΚΑΝ
Abstract
dc:descriptionΠανδημία είναι η εξάπλωση μιας νέας νόσου σε παγκόσμια κλίμακα. Oι περισσότερες πανδημίες έχουν ζωική προέλευση και συνοδεύονται από σημαντικές κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, αφανίζοντας μεγάλο ποσοστό του παγκόσμιου πληθυσμού. Για την αντιμετώπισή τους εφαρμόζονται φαρμακολογικές παρεμβάσεις (εμβόλια, αντιβιοτικά, αντιικά φάρμακα) και μη φαρμακολογικές παρεμβάσεις (επιτήρηση, καραντίνα, απομόνωση, κοινωνική απόσταση, μέτρα ατομικής υγιεινής). Ο λοιμός της Αθήνας (430- 426 π.Χ.) και ο λοιμός των Αντωνίνων της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας (165- 180) ξεκίνησαν από την Αιθιοπία και την Κίνα αντίστοιχα, αλλά ακόμη δεν έχει εξακριβωθεί ο μικροβιακός παράγοντας που τις προκάλεσε. Ακολούθησαν 3 πανδημίες πανώλης, που οφείλονται στο βακτήριο Yesrinia pestis. Η πιο θανατηφόρα ήταν ο Μαύρος Θάνατος (1346-1352) που εξαπλώθηκε από την Κίνα μέσω αρουραίων και σταγονιδίων και σκότωσε 150 εκατομμύρια ανθρώπους. Η ευλογιά οφείλεται σε ιό που άρχισε να προσβάλλει τον άνθρωπο πριν 12000 χρόνια αλλά έλαβε διαστάσεις πανδημίας το 1521, όταν οι Ευρωπαίοι εξερευνητές την μετέφεραν στον Νέο Κόσμο, εξολοθρεύοντας το 90% των ιθαγενών. Το εμβόλιο του Jenner έναντι της ευλογιάς ήταν το πρώτο εμβόλιο που ανακαλύφθηκε και από το 1980 η ευλογιά έγινε η μόνη μολυσματική ασθένεια που θεωρείται ότι έχει εξαλειφθεί πλήρως. Η χολέρα οφείλεται στo βακτήριο Vibrio cholerae που μεταδίδεται μέσω στοματο-πρωκτικής οδού και έχει προκαλέσει 7 πανδημίες, οι περισσότερες από τις οποίες ξεκίνησαν από την Ινδία. Η γρίπη οφείλεται σε ιούς και μεταδίδεται μέσω του αναπνευστικού συστήματος. Έχουν καταγραφεί 5 πανδημίες γρίπης: η Ρωσική γρίπη (1889- 1890) πιθανότατα από τον ιό Η2Ν2, η Ισπανική γρίπη (1918-1919) από τον Η1Ν1, η Ασιατική γρίπη (1957 - 1958) από τον Η2Ν2 , η γρίπη του Χονγκ- Κονγκ (1968- 1969) από τον Η3Ν2 και η γρίπη των χοίρων (2009- 2010) από τον Η1Ν1/2009. Η Ισπανική γρίπη ήταν η πιο θανατηφόρα όλων, στοιχίζοντας τη ζωή σε 50-100 εκατομμύρια ανθρώπους. Το AIDS είναι μία σεξουαλικώς μεταδιδόμενη ασθένεια που εμφανίστηκε το 1981 στις ΗΠΑ και έχει σκοτώσει πάνω από 30 εκ. ανθρώπους. Οφείλεται στον ιό HIV που προήλθε από τους χιμπατζήδες. Η πανδημία του SARS (2002- 2003) ξεκίνησε από την Κίνα, όταν ο υπεύθυνος κορωνοϊός SARS-CoV μεταδόθηκε από τις νυχτερίδες στον άνθρωπο μέσω ασιατικής μοσχογαλής. Η πανδημία του ΜΕRS (2012- 2018) ξεκίνησε από την Σαουδική Αραβία όταν ο κορωνοϊός MERS-CoV μεταδόθηκε από τις νυχτερίδες στον άνθρωπο μέσω της καμήλας. Η πανδημία του ιού Ebola (2013- 2016) ξεκίνησε όταν ο ιός μεταδόθηκε από τις νυχτερίδες σε ένα παιδί στη Γουϊνέα. Η πανδημία COVID-19 ξέσπασε το 2020. Oφείλεται στον κορωνοϊό SARS-CoV-2 και μεταδίδεται με τα σταγονίδια. Το πρόγραμμα εμβολιασμού έναντι της ασθένειας είναι σε εξέλιξη, ενώ ακόμη διερευνάται η ζωική προέλευση του ιού. Δεδομένα δείχνουν ότι η πιθανότητα των πανδημιών έχει αυξηθεί τον τελευταίο αιώνα, λόγω των αυξημένων ταξιδιών, της αστικοποίησης, της αλόγιστης χρήσης αντιβιοτικών και των αλλαγών της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Αυτή τη στιγμή οι 12 ασθένειες που έχουν αυξημένο κίνδυνο να αποτελέσουν παγκόσμια απειλή είναι: η COVID-19, ο αιμορραγικός πυρετός Κριμαίας - Κονγκό, η νόσος του ιού Ebola και του ιού Marburg, ο πυρετός Λάσσα, τα σύνδρομα SARS και MERS, η νόσος των ιών Nipa και Henipa, ο πυρετός της κοιλάδας Rift, η νόσος του ιού Zika και η ασθένεια Χ, η οποία θα προέλθει από κάποιο άγνωστο ως τώρα παθογόνο, που πιθανόν να απελευθερωθεί λόγω εργαστηριακού ατυχήματος ή ως βιοτρομοκρατική ενέργεια. Είναι λοιπόν σαφές ότι η ανάγκη για διεθνή ετοιμότητα είναι επιτακτική.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Κουμπενά Βαλεντίνα Ευαγγελία
- Koumpena Valentina Evangelia
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2956317