Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Επιτάφιος του Περικλή: Ρητορική ανάλυση

Abstract

dc:description

Η παρούσα εργασία εκπονήθηκε στο πλαίσιο του Διαπανεπιστημιακού- Διατμηματικού Π.Μ.Σ. «Ρητορική, Επιστήμες του Ανθρώπου και Εκπαίδευση» του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών . Αντικείμενο της προκειμένης εργασίας καθίσταται η ρητορική μελέτη και ανάλυση του Θουκυδίδου «Περικλέους Επιτάφιος» (Θουκυδίδης, Ιστορίαι, 2.35-2.46). Βασικοί σκοποί είναι να καταδείξουμε τις θεμέλιες τεχνικές πειθούς του λόγου, να εντοπίσουμε και εν συνεχεία να κατονομάσουμε τα επιχειρηματολογικά σχήματα που αξιοποιεί ο ομιλητής με στόχο να πείσει το ακροατήριο και, τέλος, να αναγνωρίσουμε και να επισημάνουμε τον σχηματικό λόγο με τον οποίο κοσμεί τον Επιτάφιο. Με τον τρόπο αυτό, επιδίωξή μας αποτελεί να καταδειχτεί ο ρόλος του ρήτορα και η δύναμη της ρητορικής του τέχνης, η οποία στηρίζεται σε κανόνες και τεχνάσματα που τυγχάνουν διαχρονικής εφαρμογής σε κάθε κείμενο, το οποίο προσπαθεί να πείσει για την αλήθεια των λεγομένων του. Ο Επιτάφιος λόγος του Περικλή δεν είναι ένας παραδοσιακός επιτάφιος λόγος. Η εξεταζόμενη δημηγορία διαφοροποιείται από άλλες δημηγορίες των Ιστοριών καθώς ο ομιλητής δεν επικεντρώνεται στα ηρωικά κατορθώματα των προκείμενων νεκρών ενώ συγχρόνως απουσιάζει και ο θρήνος για τους πεσόντες. Αντίθετα, σκιαγραφείται η διαφορά ανάμεσα στην δημοκρατική Αθήνα και την ολιγαρχική Σπάρτη, επαινείται η υπέρτατη εικόνα ακμής και μεγαλείου της Αθήνας και του υποδειγματικού της ηγέτη, εντυπωσιάζουν οι προτροπές προς τους επιζώντες και προβάλλονται οι υψηλές πολιτικές και ηθικές αξίες της πριν αυτή να αμαυρωθεί από τις πολλές συμφορές, με πρώτη εκείνη του λοιμού. Η δομή του, ακόμη, είναι τόσο συγκροτημένη και η προβολή των ιδεωδών τού αθηναϊκού τρόπου ζωής τόσο επιτυχημένη που αυτόματα αντιπαραβάλλονται με τα αντίστοιχα σπαρτιατικά, τα οποία καταδεικνύουν τον λακωνικό συντηρητισμό και την αδράνεια της πελοποννησιακής συμμαχίας. Εξάλλου, αδιαμφισβήτητα ο εξεταζόμενος Επιτάφιος δομεί και αντικατοπτρίζει την προσωπογραφία του Αθηναίου πολίτη. Επί της ουσίας, ο υπό εξέταση λόγος αφιερώνεται στην αθηναϊκή δύναμη με σκοπό να την εξυμνήσει, ενώ συγχρόνως βρίθει από ευγενή συναισθήματα για τη δημοκρατία, τις υποχρεώσεις των πολιτών, την ποιότητα των ηγετών, την αξία της παρρησίας και τις ευθύνες των γυναικών απέναντι στην πολιτεία συγκροτώντας, έτσι, τη μεγαλειωδέστερη δήλωση δημοκρατικής θεωρίας που διαθέτουμε μέχρι τις μέρες μας.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Θανοπούλου Αγγελική
  • Thanopoulou Angeliki

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2959654

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Θανοπούλου Αγγελική; Thanopoulou Angeliki. Επιτάφιος του Περικλή: Ρητορική ανάλυση. 2021. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2959654