Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Εξελίξεις της γονιδιακής θεραπείας στη νωτιαία μυϊκή ατροφία

Abstract

dc:description

Η Νωτιαία Μυϊκή Ατροφία (Spinal Muscular Atrophy) είναι μία νευρομυϊκή διαταραχή που κληρονομείται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο τρόπο. Χαρακτηρίζεται από τον εκφυλισμό των πρόσθιων κεράτων των άλφα κινητικών νευρώνων του νωτιαίου μυελού με αποτέλεσμα τη συμμετρική μυϊκή αδυναμία και ατροφία των κινητικών μυών, ενώ σπάνια εμπλέκονται άλλα όργανα ή άλλο τμήμα του νευρικού συστήματος. Η συχνότητα της ετησίως εκτιμάται σε 1/10.000 γεννήσεις παγκοσμίως. H συχνότητα φορέων Καυκάσιας φυλής υπολογίζεται σε 1/35 και στους Αφροαμερικάνους σε 1/91. Στην Ελλάδα αποτελεί το τρίτο πιο συχνό γενετικό νόσημα. Οι ασθενείς ανάλογα με τη βαρύτητα της νόσου και την ηλικία εκδήλωσης συμπτωμάτων κατατάσσονται σε 5 τύπους με τον τύπο SMA 0 και SMA I να αποτελούν τους τύπους με την πιο βαριά κλινική εικόνα. Το 95% των περιπτώσεων της SMA οφείλονται στην ομόζυγη έλλειψη των εξωνίων 7 ή/και 8 του γονιδίου SMN1 το οποίο είναι υπεύθυνο για την παραγωγή της πρωτεΐνης SMN, το υπόλοιπο 5% οφείλεται σε σημειακές παραλλαγές. Στο 98% των περιπτώσεων το παθολογικό γονίδιο κληρονομείται από προηγούμενες γενιές, ενώ στο ~2% των περιπτώσεων μπορεί να εμφανιστεί η παραλλαγή για πρώτη φορά (de novo). Ένα δεύτερο SMN γονίδιο, το SMN2 τροποποιεί τη βαρύτητα της SMA. Συγκεκριμένα υπάρχει μία αντιστρόφως ανάλογη σχέση μεταξύ της βαρύτητας της νόσου και του αριθμού των αντιγράφων του γονιδίου SMN2. Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, η έγκαιρη διάγνωση είναι απαραίτητη για την πρόληψη της νόσου. Διεξάγεται μέσω εντοπισμού των φορέων σε οικογένειες με ιστορικό νόσου ή στο γενικό πληθυσμό και εφαρμογή προγεννητικού ελέγχου ή προεμφυτευτικής διάγνωσης. Στους ασθενείς με SMA παρέχονται συγκεκριμένα θεραπευτικά πρωτόκολλα με ανακουφιστικές και γενετικές παρεμβάσεις και στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής. Από τις πιο σημαντικές εξελίξεις για παιδιά με SMA μετά την έγκριση της πρώτης γενετικής θεραπείας με το σκεύασμα Nusinersen, ήταν η έγκριση από τον FDA, το 2019, της πρώτης γονιδιακής θεραπείας με το onasemnogene abeparvovec-xioi (εμπορική ονομασία Zolgensma). Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα, παρατηρήθηκε σημαντική αύξηση προσδόκιμου επιβίωσης στην πλειοψηφία των παιδιών με SMA που τους χορηγήθηκε το zolgensma. Διαπιστώθηκε ότι η έγκαιρη θεραπεία σε προσυμπτωματικούς ασθενείς, είχε ως αποτέλεσμα μεγαλύτερη επιβίωση και βελτιωμένη κινητική λειτουργία σε σύγκριση με συμπτωματικούς ασθενείς. Επίσης, μέσω έμμεσης σύγκρισης του nusinersen με το zolgensma διαπιστώθηκε ότι το δεύτερο φαίνεται να εμφανίζει μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα αναφορικά με την επιβίωση και την κινητική λειτουργία. Τέλος, εξετάστηκε ο κίνδυνος ηπατοτοξικότητας με τη χορήγηση zolgensma και διαπιστώθηκε ότι μπορεί να μειωθεί με την κατάλληλη ιατρική παρακολούθηση και παρέμβαση. Εν κατακλείδι, παρόλο που υπάρχει ένα μεγάλο άλμα στη θεραπευτική αντιμετώπισης της SMA, δεν έχει κατορθωθεί η ίαση της. Προς το παρόν η καλύτερη θεραπευτική αντιμετώπιση είναι η πρόληψη.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Σαλαγιάννη Χρυσάνθη-Αγγελική
  • Salagianni Chrysanthi-Angeliki

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2961784

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Σαλαγιάννη Χρυσάνθη-Αγγελική; Salagianni Chrysanthi-Angeliki. Εξελίξεις της γονιδιακής θεραπείας στη νωτιαία μυϊκή ατροφία. 2021. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2961784