Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Μια εμπειρική μελέτη της επιχειρηματολογίας κατά τη διδασκαλία του Θεωρήματος του Fermat στην Γ’ Λυκείου υπό την οπτική του Perelman

Abstract

dc:description

Από το παράδειγμα της γνώσης των αντικειμένων υπάρχει πλέον έκδηλη μετατόπιση στο παράδειγμα της συνεννόησης μεταξύ των υποκειμένων, ικανών να επικοινωνούν μέσω της γλώσσας και να πράττουν. Στην παρούσα έρευνα υιοθετώντας την Νέα ρητορική του Perelman και με τη συνδρομή του σχήματος Toulmin, επιχειρήσαμε να αναδείξουμε τον σημαντικό ρόλο των ρητορικών σχημάτων στην διαμόρφωση των επιχειρημάτων, εκ μέρους εκπαιδευτικών, κατά την διδασκαλία μιας απόδειξης και πόσο καταλυτικό ρόλο μπορεί να έχει η δημιουργία παρουσίας σε αυτήν, είτε στην ροή της είτε στην συσχέτιση της με τα δομικά στοιχεία του επιχειρήματος. Συγκεκριμένα επιλέξαμε να μελετήσουμε την διδασκαλία της απόδειξης του θεωρήματος Fermat, που διδάσκεται στην Γ λυκείου στα πλαίσια προετοιμασίας Πανελληνίων εξετάσεων, που είναι ένα θεώρημα με τρία διακριτά στάδια απόδειξης, τα οποία στηρίζονται στην σωστή χρήση και ερμηνεία των τριών προϋποθέσεών του, καθώς και άλλων άρρητων προϋποθέσεων. Καταγράψαμε την διδασκαλία της απόδειξης όπως αυτή γίνεται κατά τη συνήθη πρακτική. Στα πρότυπα των Gabel & Dreyfus, ακολούθησε η διδακτική παρέμβαση ενθαρρύνοντας τους εκπαιδευτικούς να κάνουν ομαλότερες μεταβάσεις μεταξύ των σταδίων απόδειξης, δίνοντας έμφαση σε ρητές και άρρητες προϋποθέσεις και καταγράψαμε την διδασκαλία μετά την παρέμβαση, που είχε ως βασικό στόχο την γενετική απόδειξη του θεωρήματος. Αντλώντας από τον Μούτσιο-Ρέντζο κατασκευάσαμε ένα ερευνητικό εργαλείο για να μελετήσουμε τα ρητορικά σχήματα παρουσίας των εκπαιδευτικών κατά Perelman (1η φάση ανάλυσης) και πως συνδέονται αυτά με τα δομικά στοιχεία ενός επιχειρήματος κατά Toulmin (2η φάση ανάλυσης), πριν και μετά την διδακτική παρέμβαση, ερευνώντας ταυτόχρονα την αξιακή κρίση των επιχειρημάτων, όπως αυτά διατυπώνονται από τους εκπαιδευτικούς. Σημαντικό εύρημα αποτελεί κατά την γνώμη μας, ότι διαπιστώθηκε μετατόπιση των εκπαιδευτικών με ενισχυμένη την προοδευτική παρουσία στον εμπλουτισμό εγγυήσεων των επιχειρημάτων τους, αλλά κυρίως στην παραγωγή δεδομένων και ισχυρισμών, μετά την παρέμβαση, κυρίως στο πρώτο στάδιο της απόδειξης που αφορά το ακρότατο σε εσωτερικό σημείο, με ρητορικά σχήματα παρουσίας που σχετίζονται με επαναληπτικότητα και εμφατικότητα. Επιπροσθέτως αναγνωρίστηκε διαφοροποίηση στην χρήση ρητορικών σχημάτων παρουσίας, μεταξύ των δύο πρώτων σταδίων της απόδειξης που επικρατεί απαγωγικός συλλογισμός, σε σχέση με το τρίτο της σύγκλισης που κυριάρχησε η παραγωγική επιχειρηματολογία. Επιπλέον παρατηρήθηκαν σημαντικές αλλαγές που είχαν άμεσο αντίκτυπο στον βαθμό πειστικότητας των επιχειρημάτων από τους εκπαιδευτικούς μετά την παρέμβαση, και στα τρία στάδια της απόδειξης, όπως επίσης και μια προσπάθεια από τους εκπαιδευτικούς για μετάβαση σε υψηλότερα στάτους επιχειρηματολογίας, στάτους που απολαμβάνει την ευρύτερη συμφωνία από το κοινό. Άρα κατά κάποιον τρόπο μπορούμε να ισχυριστούμε ότι αφού οι εκπαιδευτικοί επένδυσαν περισσότερο χρόνο και προσπάθεια για να δοθεί έμφαση σε χαρακτηριστικά απόδειξης που υπερβαίνουν τους ορισμούς, τις υποθέσεις και την αλυσίδα των παραγωγικών συλλογισμών που αποτελούν την επίσημη απόδειξη, η χρήση της Νέας ρητορικής φαίνεται να προσθέτει σημαντικά επίπεδα ανάλυσης πέρα από την ανάλυση της δομής της επιχειρηματολογίας που επιτυγχάνεται μέσω της χρήσης του σχήματος Toulmin. Έτσι μπορούμε να υποστηρίξουμε ίσως ότι οι εκπαιδευτικοί που χρησιμοποιούν συνειδητά ρητορικά σχήματα μπορούν να βελτιώσουν και να εμπλουτίσουν την διδασκαλία τους και να υποστηρίξουν τις ιδέες που θεωρούν σημαντικές για να τις μεταφέρουν στους μαθητές.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Μητσόπουλος Νικόλαος
  • Mitsopoulos Nikolaos

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2963198

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Μητσόπουλος Νικόλαος; Mitsopoulos Nikolaos. Μια εμπειρική μελέτη της επιχειρηματολογίας κατά τη διδασκαλία του Θεωρήματος του Fermat στην Γ’ Λυκείου υπό την οπτική του Perelman. 2021. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2963198