Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Καταγραφή παιδιατρικών περιστατικών με πνευμονία της κοινότητας που νοσηλεύθηκαν στο παιδιατρικό Νοσοκομείο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ΄ (ΝΑΜ ΙΙΙ)

Abstract

dc:description

Εισαγωγή Η πνευμονία στα παιδιά είναι συχνή λοίμωξη με σημαντική νοσηρότητα ενώ προκαλεί και σημαντική θνητότητα στις αναπτυσσόμενες χώρες. Το αίτιο σπάνια απομονώνεται με τις συνήθεις τεχνικές, όμως μελέτες έχουν δείξει ότι τα συχνότερα αίτια είναι ιοί, και τα βακτήρια Streptococcus pneumoniae, Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenes, Haemophilus influenzae type b, nontypeable Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis, Mycoplasma pneumoniae, Chlamydophila pneumoniae (1). Yπολογίζεται ότι περίπου τα μισά παιδιά με πνευμονία της κοινότητας ηλικίας κάτω των 5 ετών χρειάζονται νοσηλεία (2). Έχει διαπιστωθεί διεθνώς ότι τα τελευταία χρόνια η επίπτωση της βακτηριακής πνευμονίας της κοινότητας έχει μειωθεί μετά την εφαρμογή του εμβολιασμού με τα συζευγμένα εμβόλια κατά του πνευμονιοκόκκου και του αιμοφίλου της ινφλουένζας. Παράγοντες που επηρεάζουν την βαρύτητα της νόσου και προδιαθέτουν σε πνευμονία είναι οι καρδιοπάθειες, βρογχοπνευμονική δυσπλασία, κυστική ίνωση, άσθμα, νευρομυικές νόσοι, ανοσοανεπάρκειες, δρεπανοκυτταρική αναιμία και κάποιες νόσοι του γαστρεντερικού (π.χ ΓΟΠ). Στόχοι-Σκοπός Σκοπός της εργασίας είναι η περιγραφή των επιδημιολογικών δεδομένων των παιδιών που νοσηλεύθηκαν με πνευμονία της κοινότητας στο παιδιατρικό νοσοκομείο «Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ΄» (ΝΑΜ ΙΙΙ). Αναλύθηκαν τα χαρακτηριστικά αυτών των παιδιών (φύλο, ηλικία, εμβολιαστική κάλυψη, παράγοντες κινδύνου), η χρήση ή όχι αντιμικροβιακής αγωγής προ της νοσηλείας, η βαρύτητα νόσου, το ποσοστό επιπλοκών, η διάρκεια νοσηλείας, τα παθογόνα που απομονώθηκαν και η εποχιακή κατανομή. Επίσης καταγράφηκε η αντιβιοτική θεραπεία που χορηγήθηκε κατά την νοσηλεία και μετά την έξοδο, η διάρκεια ενδοφλέβιας θεραπείας και η συνολική διάρκεια χορήγησης αγωγής. Επίσης σε επιπεπλεγμένα περιστατικά καταγράφηκε η πιθανή νοσηλεία σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας, η τοποθέτηση ή όχι παροχετευτικού σωλήνα ή η διενέργεια χειρουργείου. Στην Κύπρο δεν υπάρχει μέχρι στιγμής καταγραφή των παιδιατρικών περιστατικών με πνευμονία της κοινότητας που χρειάστηκαν νοσηλεία και της αντιμετώπισής τους. Η μελέτη αυτή αποσκοπεί στο να καταγράψει την εικόνα των τελευταίων 5 ετών στο μεγαλύτερο νοσοκομείο που νοσηλεύει παιδιά στην Κύπρο, και να αποτελέσει μέτρο σύγκρισης για το μέλλον. Τα αποτελέσματα της μελέτης θα χρησιμεύσουν για τη βελτίωση της πρόληψης και της αντιμετώπισης της νόσου. Μεθοδολογία Μελετήθηκε αναδρομικά το ιστορικό των παιδιών που νοσηλεύθηκαν στο ΝΑΜ ΙΙΙ με διάγνωση εξόδου πνευμονία κατά το διάστημα 1/1/2016 ως 31/12/2020. Οι φάκελοι των ασθενών βρέθηκαν μέσω του ηλεκτρονικού συστήματος κωδικοποίησης εισαγωγών με κριτήρια τη διάγνωση εξόδου «πνευμονία», «πλευριτική συλλογή» . Δεν συμπεριελήφθησαν παιδιά με διάγνωση εξόδου βρογχοπνευμονία, βρογχίτιδα/βρογχιολίτιδα. Οι εισαγωγές αφορούσαν τη Γενική Παιδιατρική πτέρυγα και τη Μονάδα Εντατικής Νοσηλείας Παίδων ενώ εξαιρέθηκαν περιστατικά που αφορούσαν εισαγωγές ογκολογικών περιστατικών. Κατά τη μελέτη των φακέλων απορρίφθηκαν τα παιδιά των οποίων η πνευμονία δεν ήταν πνευμονία της κοινότητας (πχ ενδονοσοκομειακή ή φυματιώδης). Για κάθε ασθενή καταγράφηκαν τα εξής δεδομένα: φύλο, ηλικία, ημερομηνία εισαγωγής, διάρκεια νοσηλείας, εμβολιαστική κάλυψη, παράγοντες κινδύνου (παθήσεις πνεύμονα, προωρότητα, νευρομυικές παθήσεις, παθήσεις καρδιαγγειακού σύνδρομο Down, αιματολογικές παθήσεις, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση), χρήση ή όχι αντιβιοτικής αγωγής προ της νοσηλείας, βαρύτητα νόσου, τυχόν επιπλοκές, τα παθογόνα που απομονώθηκαν, εργαστηριακοί δείκτες λοίμωξης, αντιβιοτική αγωγή κατά τη νοσηλεία και η διάρκειά της, η αγωγή μετά την έξοδο και η συνολική διάρκεια χορήγησης αντιβιοτικής αγωγής. Αποτελέσματα Στη μελέτη συμπεριελήφθησαν 146 παιδιά που νοσηλεύθηκαν με πνευμονία, τα 84 (57,5%) αφορούσαν αγόρια. Η μέση ηλικία κατά την εισαγωγή ήταν τα 4,7έτη. Τα περισσότερα περιστατικά νοσηλεύθηκαν τους χειμερινούς μήνες (Δεκέμβριο-Μάρτιο). Το 2020 κατεγράφη ο μικρότερος αριθμός περιστατικών πνευμονίας ανά έτος. Η μέση διάρκεια νοσηλείας υπολογίστηκε στις 6 μέρες, ενώ σε παρουσία επιπλοκών 11,6μέρες. Η μέση διάρκεια του πυρετού μετά την έναρξη της θεραπείας ήταν οι 2,7 ημέρες και στα παιδιά που παρουσίασαν επιπλοκές 6,13 μέρες. Επιπλοκές παρουσίασε το 20,5% (30/146παιδιά). Τοποθετήθηκε σωλήνας παροχέτευσης (Bullau) σε 16/30 παιδιά που παρουσίασαν επιπλοκές, με μέση διάρκεια παραμονής 5,8 ημέρες. Όλα τα περιστατικά που παρουσίασαν εμπύημα υπεζωκότος αντιμετωπίσθηκαν χειρουργικά, με αποφλοίωση του πνεύμονα και τοποθέτηση παροχετευτικού σωλήνα (VATS). Με σοβαρής βαρύτητας πνευμονία νόσησαν 58/146 (39,7%) ασθενείς. Εισαγωγή στη μονάδα εντατικής θεραπείας (ΜΕΘ) χρειάστηκαν 14 παιδιά (9,6%), με διάμεση διάρκεια παραμονής 1,5 ημέρες. Οι παράγοντες κινδύνου που μελετηθήκαν δεν αποδείχθηκε να είχαν στατιστικά σημαντική σχέση με τη βαρύτητα νόσου ή την παρουσία επιπλοκών. Η CRP ήταν μεγαλύτερη στους ασθενείς με επιπλοκές (158mg/dl), σε σοβαρή νόσο (141mg/dl) και στα παιδιά με πύκνωση στην ακτινογραφία θώρακος (124mg/dl) έναντι των υπολοίπων (102mg/dl, 96mg/dl και 45mg/dl αντίστοιχα). Η μέση τιμή της αιμοσφαιρίνης ήταν κατά περίπου 1gr/dl πιο χαμηλή στα παιδιά με επιπλοκές και στα σοβαρά νοσούντα. Καλλιέργειες αίματος ελήφθησαν μόνο στο 15,2% και ήταν όλες αρνητικές. Το υπεύθυνο παθογόνο απομονώθηκε σε 11/30 παιδιά με επιπλοκές και το κύριο αίτιο ήταν ο πνευμονιόκοκκος. Τα συχνότερα αντιβιοτικά που έλαβαν τα παιδιά σαν εξωτερικοί ασθενείς προ της εισαγωγής ήταν οι μακρολίδες, η αμοξυκιλλίνη/κλαβουλανικό και η κεφαλοσπορίνη 3ης γενεάς. Η πρώτης γραμμής αντιβιοτική αγωγή που χορηγήθηκε συχνότερα κατά τη νοσηλεία στο ΝΑΜ ΙΙΙ ήταν ο συνδυασμός 2ης γενεάς κεφαλοσπορίνη με αζιθρομυκίνη (34,9%) και η μονοθεραπεία με 2ης γενεάς κεφαλοσπορίνη (21,2%), ενώ μόλις το 5,5% των παιδιών έλαβαν αμπικιλλίνη και αυτή ήταν πάντα σε συνδυασμό με μακρολίδη. Η μέση διάρκεια θεραπείας ήταν οι 12 μέρες. Συμπεράσματα Η διάμεση ηλικία των παιδιών που νοσηλεύθηκαν ήταν ελαφρώς μεγαλύτερη από αυτή που αναφέρεται σε άλλες μελέτες (3,4). Τα περιστατικά πνευμονίας μειώθηκαν κατά 50% κατά το έτος 2020 σε σχέση με τα προηγούμενα έτη, λόγω των μέτρων πρόληψης που λαμβάνονταν για τον ιό COVID 19, τα οποία φαίνεται να επηρέασαν ανά το παγκόσμιο τις εισαγωγές των παιδιών στα νοσοκομεία (5–7). Δεν αναδείχθηκε στατιστικά σημαντική σχέση της παρουσίας επιπλοκών ή πιο σοβαρής νόσου με την ηλικία, το βάρος ή την ύπαρξη άλλων παραγόντων κινδύνου που αναφέρονται στην βιβλιογραφία σαν επιβαρυντικοί παράγοντες (8–10). Στα παιδία με επιπλοκές φαίνεται ότι σημαντικό ρόλο έχει ο πνευμονιόκοκκος και χρειάζεται εκτενέστερη διερεύνηση αυτών των περιστατικών με καινούριες μεθόδους (πχ PCR πλευριτικού υγρού (11,12)) αλλά και καλύτερη χρήση των κλασσικών μεθόδων (λήψη καλλιέργειας αίματος σε όλα τα παιδιά με σοβαρή πνευμονία ή επιπλοκές (13,14)). Το ποσοστό επιπλοκών όπως και η αντιμετώπισή τους συμφωνούν με τους περισσότερους συγγραφείς (15–19) . Η αντιμικροβιακή αγωγή που χορηγήθηκε σαν πρώτης γραμμής είναι πιο ευρέως φάσματος από αυτή που προτείνουν οι διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες (14,20,21), ενώ φαίνεται να γίνεται και υπέρμετρη χρήση των μακρολιδών. Είναι απαραίτητη η δημιουργία πρωτοκόλλων για την ορθή χρήση των αντιβιοτικών και η εφαρμογή προγράμματος επιστασίας των αντιβιοτικών στο ΝΑΜ ΙΙΙ.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Αργυρού Μαρία
  • Argyrou Maria

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2963723

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Αργυρού Μαρία; Argyrou Maria. Καταγραφή παιδιατρικών περιστατικών με πνευμονία της κοινότητας που νοσηλεύθηκαν στο παιδιατρικό Νοσοκομείο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ΄ (ΝΑΜ ΙΙΙ). 2021. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2963723