Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Διαχρονικές μεταβολές του Δείκτη Μάζας Σώματος, των ποσοστών παχυσαρκίας και της ολικής χοληστερόλης σε HIV οροθετικά άτομα υπό συνδυασμένη αντιρετροϊκή αγωγή.

Abstract

dc:description

Εισαγωγή: Οι μεταβολές του βάρους σε HIV οροθετικά άτομα υπό αντιρετροϊκή αγωγή και οι επιδράσεις των αναστολέων ιντεγκράσης αποτελούν αντικείμενο σύγχρονης έρευνας. Σχήματα βασιζόμενα σε αναστολείς ιντεγκράσης έδειξαν υψηλή ανεκτικότητα και αυξημένες πιθανότητες παρατεταμένης ιολογικής ανταπόκρισης συγκρινόμενα με τις παλιότερες κλάσεις αντιρετροϊκών. Τα τελευταία δύο χρόνια ωστόσο έχουν πυκνώσει αναφορές στη βιβλιογραφία που σχετίζουν τους αναστολείς ιντεγκράσης με εντονότερη, σε σχέση με άλλες κλάσεις αντιρετροϊκών, αύξηση βάρους άρα και Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ), καθώς και αυξημένα ποσοστά παχυσαρκίας. Στόχος της μελέτης είναι να διερευνήσει τις μακροχρόνιες διαχρονικές μεταβολές του ΔΜΣ, του κινδύνου ανάπτυξης παχυσαρκίας καθώς και της ολικής χοληστερόλης κατά τη διάρκεια του πρώτου θεραπευτικού σχήματος. Δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στη σύγκριση των αναστολέων ιντεγκράσης με παλαιότερες κλάσεις αντιρετροϊκών. Παράλληλα διερευνήθηκαν και άλλοι παράγοντες που πιθανόν σχετίζονται με τις μεταβολές αυτές όπως δημογραφικά χαρακτηριστικά, τρόπος μετάδοσης, επίπεδα CD4 T λεμφοκυττάρων και ιϊκό φορτίο HIV-RNA. Μέθοδοι: Στη μελέτη χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα της πολυκεντρικής προοπτικής μελέτης AMACS (Athens Multicenter AIDS Cohort Study) η οποία περιλαμβάνει δεδομένα για το σύνολο των HIV – οροθετικών της Ελλάδας για τις 14 από τις 16 συνολικά μονάδες λοιμώξεων τις χώρας. Πάνω από 11.000 ασθενείς είναι καταγεγραμμένοι στην ηλεκτρονική βάση της AMACS. Από αυτούς συμπεριλήφθησαν στη μελέτη όσοι ήταν ενήλικοι κατά την ημερομηνία διάγνωσης, με καταγεγραμμένη τιμή CD4, και λάμβαναν ως πρώτη θεραπεία συνδυαστική αντιρετροϊκή θεραπεία (cART) με ημερομηνία έναρξης μετά την 1/1/2009. Ένα επιπλέον κριτήριο ήταν πως η θεραπεία τους έπρεπε να βασίζεται είτε σε αναστολείς Integrase (INSTIs), είτε σε αναστολείς αντίστροφης μεταγραφάσης (NNRTIs), είτε σε ενισχυμένους αναστολείς πρωτεάσης (bPIs). Το τελικό μέγεθος δείγματος για το σύνολο δεδομένων που αφόρα τον ΔΜΣ διαμορφώθηκε συμπεριλαμβάνοντας τους ασθενείς που είχαν καταγεγραμμένη τιμή βάρους κατά την 1η επίσκεψη τους στο νοσοκομείο (n=1022) ενώ αντίστοιχα για το σύνολο δεδομένων που αφορά την ολική χοληστερόλη συμπεριλήφθησαν εκείνοι που είχαν και καταγεγραμμένη τιμή ολικής χοληστερόλης κατά την έναρξη της θεραπείας (n=814). Η στατιστική ανάλυση των διαχρονικών μεταβολών του ΔΜΣ και της ολικής χοληστερόλης βασίστηκε σε μοντέλα τυχαίων επιδράσεων για επαναλαμβανόμενες μετρήσεις. Οι αποκλίσεις από τη γραμμικότητα των μεταβολών ως προς το χρόνο διερευνήθηκαν μέσω κλασματικών πολυωνύμων (fractional polynomials) στην περίπτωση του ΔΜΣ και πολυωνύμων παρεμβολής (smoothing splines) στην περίπτωση της ολικής χοληστερόλης. Τέλος διενεργήθηκε και μια διαδικασία διόρθωσης των εκτιμήσεων εκ των υστέρων προκειμένου να εκτιμηθούν διαφορές στη χρονική εξέλιξη του ΔΜΣ μεταξύ διαφορετικών κλάσεων θεραπείας υποθέτοντας μια κοινή τιμή του για όλες τις κλάσεις κατά τη στιγμή έναρξης της θεραπείας Αποτελέσματα: Από τους 1022 ασθενείς, οι 306 ακολουθούσαν θεραπεία βασισμένη σε NNRTIs, οι 337 σε INSTIs και οι 379 σε bPIs, με διάμεσους χρόνους παρακολούθησης τα 4.3, 1.4 και 4.3 έτη αντίστοιχα. Οι μεγαλύτερες διαφορές που παρατηρήθηκαν κατά τις εναρκτήριες τιμές, ανάμεσα στις κατηγορίες των θεραπειών, είχαν να κάνουν κυρίως με τον αριθμό των CD4 (bPIs μικρότερος αριθμός CD4), την ημερομηνία έναρξης της θεραπείας (INSTIs τρία χρόνια αργότερα) και τον τρόπο μόλυνσης (μεγαλύτερα ποσοστά ομοφυλόφιλων ανδρών σε INSTIs και NNRTIs). Ως προς τη διαχρονική εξέλιξη, ο αναμενόμενος ΔΜΣ φάνηκε να αυξάνεται εντονότερα, κατά τα πρώτα χρόνια της θεραπείας, για τους ασθενείς που ακλουθούσαν αγωγή βασισμένη σε INSTIs , ενώ ανεξαρτήτως θεραπείας, μεγαλύτερη ηλικία έδειξε να οδηγεί σε εντονότερη μείωση του μέσου ΔΜΣ μετά τα τρία πρώτα χρόνια της παρακολούθησης. Εκτός από την θεραπεία, στατιστικά σημαντικές μεταβλητές, ως προς τη μεταβολή του αναμενόμενου ΔΜΣ, φάνηκαν να είναι ο αριθμός των CD4, η ηλικία και το φύλο σε συνδυασμό με την κατηγορία μετάδοσης του ιού. Μετά την διόρθωση φάνηκε ακόμα εντονότερη η επιρροή της θεραπείας ως προς τον βαθμό αύξησης του ΔΜΣ. Για τους ασθενείς συγκεκριμένων χαρακτηριστικών, που ακολουθούσαν θεραπευτικό σχήμα βασισμένο σε INSTIs και είχαν τιμή εκκίνησης ΔΜΣ=22 kg/m2 εκτιμήθηκε το ποσοστό παχυσαρκίας τους από 5.5% το 2ο χρόνο παρακολούθησης να αυξάνεται σε 7.6%, ενώ για εκείνους που λάμβαναν NNRTIs ή bPIs από 4.3% μεταβλήθηκε σε 6.3% και από 4.1 σε 5.7 ανά περίπτωση. Αντίστοιχες αυξήσεις παρατηρήθηκαν και για τα εκτιμώμενα ποσοστά της κατηγορίας των υπέρβαρων, Σχετικά με τα αποτελέσματα της ολικής χοληστερόλης φάνηκε διαφορά κοντά στις 10 μονάδες, ακόμα και κατά το μέσο χρονικό διάστημα παρακολούθησης ανάμεσα στους INSTIs και τους NNRTIs ως προς τους bPIs, με τους τελευταίους να έχουν τις μικρότερες τιμές, μια διαφορά που στη συνέχεια ωστόσο μειώνεται. Τέλος οι χρήστες ενδοφλέβιων ναρκωτικών έδειξαν να μειώνουν ακόμα και κατά 30 μονάδες τις τιμές τους σε σχέση με τους ετεροφυλόφιλους. Συμπεράσματα: Τα ποσοστά παχυσαρκίας και ο αναμενόμενος ΔΜΣ αυξάνονται στο πέρασμα του χρόνου ανεξαρτήτως είδους θεραπείας. Ειδικότερα για τους ασθενείς που λαμβάνουν θεραπεία βασισμένη σε INSTIs (ακόμα και όταν ξεκινούν από το ίδιο σημείο μετά την διόρθωση) η αύξηση είναι γρηγορότερη κατά τα δυο με τρία πρώτα χρόνια της θεραπείας, σε σχέση με άλλα σχήματα, ενώ στη συνέχεια παρατηρείται σύγκλιση με εκείνους που λαμβάνουν NNRTIs. Αν και οι ασθενείς που λαμβάνουν θεραπεία βασισμένη σε bPIs αναμένεται να αυξήσουν λιγότερο τον ΔΜΣ, παρουσιάζουν πολύ πιο ανεβασμένα επίπεδα αναμενόμενης ολικής χοληστερόλης – λιπιδίων τόσο στην έναρξη όσο και κατά την εξέλιξη. Τα ευρήματα βασίζονται σε ένα σχετικά μεγάλο δείγμα, με ευρεία πανελλαδική κάλυψη κλινικών και νοσοκομείων ενώ σε συνδυασμό με την προηγμένη μεθοδολογία και στατιστική συμπερασματολογία που χρησιμοποιήθηκε τα κάνουν έγκυρα και αξιόπιστα. Ωστόσο υπάρχουν και περιορισμοί που οφείλονται κυρίως στις μειωμένες επαναλαμβανόμενες τιμές των ασθενών που λαμβάνουν INSTIs λόγω της σχετικά πρόσφατης χορήγησης τους. Τέλος χρήσιμο θα ήταν να αναλυθούν και να συγκριθούν παράλληλα και άλλοι εργαστηριακοί δείκτες όπως τα επίπεδα γλυκόζης και οι τιμές των τρυγλυκερίδιων.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Αποστολάκος Κωνσταντίνος
  • Apostolakos Konstantinos

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2965153

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Αποστολάκος Κωνσταντίνος; Apostolakos Konstantinos. Διαχρονικές μεταβολές του Δείκτη Μάζας Σώματος, των ποσοστών παχυσαρκίας και της ολικής χοληστερόλης σε HIV οροθετικά άτομα υπό συνδυασμένη αντιρετροϊκή αγωγή.. 2021. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2965153