Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Σύνδρομο εγκεφαλικής υπεραιμίας κατόπιν καρωτιδικής αγγειοπλαστικής: συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση

Abstract

dc:description

Εισαγωγή Το σύνδρομο εγκεφαλικής υπεραιμίας κατόπιν μιας επεμβατικής διαδικασίας επαναγγείωσης και πιο συγκεκριμένα, της καρωτιδικής ενδαρτηρεκτομής ή της καρωτιδικής αγγειοπλαστικής με χρήση «stent» δύναται να είναι απειλητικό για τη ζωή, καθώς έχει συσχετιστεί ισχυρά με μοιραία ισχαιμικά επεισόδια ή ισχαιμικά επεισόδια που οδηγούν σε αναπηρία. Στην παρούσα εργασία, εστιάζουμε το ερευνητικό μας ενδιαφέρον στο σύνδρομο εγκεφαλικής υπεραιμίας κατόπιν καρωτιδικής αγγειοπλαστικής με χρήση «stent», αποσκοπώντας στη βέλτιστη διαστρωμάτωση των ασθενών βάσει επιστημονικών αποδείξεων. Υλικά και Μεθοδολογία Έλαβε χώρα συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση της βιβλιογραφίας, διερωτώμενοι α. ποια η ισχύς της συσχέτισης της καρωτιδικής αγγειοπλαστικής με χρήση «stent» με το σύνδρομο εγκεφαλικής υπεραιμίας; και β. ποιο το πληθυσμιακό προφίλ των ασθενών που εμφανίζουν το σύνδρομο εγκεφαλικής υπεραιμίας κατόπιν καρωτιδικής αγγειοπλαστικής με χρήση «stent»; Η συστηματική ανασκόπηση πραγματοποιήθηκε βάσει των PRISMA οδηγιών στις βάσεις δεδομένων EMBASE, CINAHL και MEDLINE, χρησιμοποιώντας τις μηχανές αναζήτησης OVID και EBSCO, αλλά και στις καταχωρήσεις της «γκρίζας βιβλιογραφίας» (Greyguide και Opengrey), προκειμένου να αποφευχθούν σφάλματα σύγχυσης και να επιτευχθεί μέγιστη συμμετοχή της τρέχουσας γνώσης για τα έτη 2000-2020. Έγινε χρήση των υπολογιστικών εργαλείων RefWorks, Covidence, Kopernio και «7 domain ROBIN-I» («the robvis toolkit»). Ως πρωτογενές αποτέλεσμα ορίστηκε το σύνδρομο εγκεφαλικής υπεραιμίας σε χρονικό διάστημα <30 ημερών. Οι παράμετροι, που συνυπολογίστηκαν αφορούν: τον σχεδιασμό της μελέτης, τον δειγματοχώρο, τον δειγματοχώρο με εκδήλωση συνδρόμου, τον ορισμό του συνδρόμου, καθώς και τα κλινικο-παθολογικά χαρακτηριστικά, προ- και μετα-εγχειρητικά για τους ασθενείς με και δίχως εκδήλωση του συνδρόμου. Έγινε «οπτικοποίηση συναισθημάτων», ανιχνεύοντας σχετικά tweets με την υπόθεση εργασίας και τα ερωτήματά μας. Προκειμένου να αποφευχθούν βεβιασμένα ευρήματα και σφάλματα σύγχυσης, εφαρμόστηκε αυστηρή περιγραφική και στατιστική ανάλυση, παρουσία κριτηρίων ένταξης και αποκλεισμού. Η μετα-ανάλυση έλαβε χώρα, κάνοντας χρήση των κριτηρίων Cowley σε μελέτες που έκαναν χρήση συγκεκριμένου ορισμού προ διάγνωσης του συνδρόμου (n=33). Η ετερογένεια των ευρημάτων ποσοτικοποιήθηκε, χρησιμοποιώντας την παράμετρο «I2 statistic». Εφαρμόστηκε, επιπλέον, η μέθοδος των τυχαίων επιδράσεων κατά DerSimonian-Laird. Αποτελέσματα Με την περάτωση της συστηματικής ανασκόπησης, συλλέχθηκαν τυχαιοποιημένες και συγχρονικές μελέτες, μελέτες κοορτής και ημιπειραματικές κλινικές μελέτες. Πρόκειται για 2836 μελέτες, με την τελική συμμετοχή n=61 δημοσιευμένων εργασιών. Δεν εντοπίσαμε σχετικά ευρήματα ως προς τα ερωτήματα και την υπόθεση εργασίας μας στη «γκρίζα βιβλιογραφία». Συνολικά, οι εργασίες εμφανίζουν ταυτόσημους, σχεδόν περιορισμούς: πληθυσμιακή ετερογένεια, σποραδικά ευρήματα, ποικίλες κλινικές πρακτικές και διαφορετικές μεθοδολογίες ανάλυσης. Εκτιμώντας τη συγκεντρωτική επικινδυνότητα βεβιασμένων αποτελεσμάτων, βάσει των κριτηρίων ROBINS-I, τα ευρήματα συνηγορούν προς χαμηλή (25% εργασιών) έως μέτρια επικινδυνότητα (50% εργασιών), με την επικινδυνότητα προς βεβιασμένα αποτελέσματα να αφορούν την επιλογή των συμμετεχόντων και τον ορισμό των παραμέτρων υπό μελέτη. Βάσει της συστηματικής μας ανασκόπησης, το σύνδρομο εγκεφαλικής υπεραιμίας, κατόπιν καρωτιδικής αγγειοπλαστικής με χρήση «stent» εκδηλώνεται σε ποσοστό 0-26%. Το εν λόγω εύρημα εξηγείται, κάλλιστα, από την ετερογένεια και ως προς τη χρήση διαφορετικών ορισμών και κριτηρίων ανά μελέτη (n=61). Η μετα-ανάλυσή μας υποδεικνύει πως η συγκεντρωτική εκτίμηση για την εκδήλωση του συνδρόμου εγκεφαλικής υπεραιμίας, κατόπιν καρωτιδικής αγγειοπλαστικής με χρήση «stent», εκτιμάται ίση προς 5% (3.00-6.80), με σαφώς έκδηλη την υψηλή ετερογένεια μεταξύ των μελετών. Όσον αφορά το πληθυσμιακό προφίλ των ασθενών, που εμφανίζουν το σύνδρομο εγκεφαλικής υπεραιμίας κατόπιν καρωτιδικής αγγειοπλαστικής με χρήση «stent» (ομάδα υψηλού κινδύνου), οι ασθενείς εμφανίζουν, πρωτίστως, μονόπλευρη κεφαλαγία, κεφαλαλγία και σύγχυση, ημιπάρεση, επιληπτικές κρίσεις, αφασία, ναυτία και εμέτους, αλλά και παραπληγία. Μια χρονική περίοδος δώδεκα ημερών δύναται να είναι κρίσιμος χρόνος για την ταυτοποίηση ασθενών της ομάδας υψηλού κινδύνου. Στους ασθενείς, που εμφάνισαν ισχαιμικό επεισόδιο, σχετικό με το σύνδρομο εγκεφαλικής υπεραιμίας, τα απεικονιστικά ευρήματα συνηγορούν προς την εκδήλωση ενδοκρανιακής αιμορραγίας και ισχαιμικών βλαβών, αλλά και απουσία των τελευταίων. Η αύξηση της εγκεφαλικής ροής αίματος κατά 100% εμφανίζεται ως προβλεπτικός βιοδείκτης του συνδρόμου εγκεφαλικής υπεραιμίας. Οι ασθενείς με ασυμπτωματική καρωτιδική στένωση (ή μειωμένη εγκεφαλοαγγειακή εφεδρική ικανότητα) επιβεβαιώνονται, συνολικά, ως ομάδα υψηλού κινδύνου. Συζήτηση Η συσχέτιση της καρωτιδικής αγγειοπλαστικής με χρήση «stent» με το σύνδρομο εγκεφαλικής υπεραιμίας είναι ισχυρή, παρά την ετερογένεια και τους περιορισμούς του δειγματοχώρου, συνολικά, όπως επιβεβαιώνεται, τόσο από την συστηματική ανασκόπηση του πονήματος, όσο και από τη μετα-ανάλυση που διενεργήθηκε. Σε κάθε περίπτωση, ένας σαφής ορισμός του συνδρόμου αποτελεί άμεση ανάγκη προς διαστρωμάτωση των ασθενών. Η αύξηση της εγκεφαλικής ροής αίματος κατά 100% εμφανίζεται ως προβλεπτικός βιοδείκτης του συνδρόμου εγκεφαλικής υπεραιμίας. Στο αυτό πλαίσιο, η διαχείριση της υπέρτασης δύναται να αποτελέσει βέλτιστο μέσο διαχείρισης του συνδρόμου. Αντίστοιχα, οι χρόνοι εκδήλωσης του συνδρόμου και η ετερογένειά τους καταδεικνύει την ανάγκη παρακολούθησης των ασθενών, ύστερα από την περάτωση της νοσοκομειακής τους φροντίδας (μέχρι και τριάντα ημέρες). Τα απορρέοντα ευρήματα, συνολικά, συμφωνούν με την τρέχουσα βιβλιογραφία και ενδυναμώνουν τη συλλογή, επικαιροποίηση και διαχείριση της γνώσης προς σαφείς και ενδελεχείς απαντήσεις, θεμελιώνοντας περαιτέρω την ανάπτυξη νομογραμμάτων.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Σφήκας Σπυρίδων
  • Sfikas Spyridon

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2965336

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Σφήκας Σπυρίδων; Sfikas Spyridon. Σύνδρομο εγκεφαλικής υπεραιμίας κατόπιν καρωτιδικής αγγειοπλαστικής: συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση. 2024. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2965336