Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη (Άρθρο 6 ΕΣΔΑ) σε σχέση με τη δικαστική μεσολάβηση ως θεσμό εναλλακτικής επίλυσης διαφορών

Abstract

dc:description

Σκοπός της παρούσας εργασίας αποτελεί η καταγραφή, ανάλυση και αξιολόγηση των εναλλακτικών μορφών επίλυσης διαφορών με εστίαση στο θεσμό της δικαστικής μεσολάβησης στο πλαίσιο της ελληνικής έννομης τάξης όπως έχει διαμορφωθεί ιστορικά σε σχέση με τις επιρροές του διεθνούς και ευρωπαϊκού γίγνεσθαι καθώς και η αποτύπωση προτάσεων βελτίωσης των εν λόγω μηχανισμών που κερδίζουν τα τελευταία χρόνια έδαφος σε παγκόσμιο επίπεδο. Θεμέλιο της εργασίας μας από την οποία εκκινεί θεματικά αποτελεί το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη όπως κατοχυρώνεται σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο μέσω της ελληνικής έννομης τάξης και του Συντάγματος, των διεθνών κειμένων κατοχύρωσης του δικαιώματος καθώς και της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων του Ανθρώπου αντίστοιχα. Στην δεύτερη ενότητα, εξετάζονται οι εναλλακτικές μορφές επίλυσης διαφορών μέσα από μία ιστορική αναδρομή στην εμφάνισή τους ανά τους αιώνες και με έμφαση στην επανεμφάνισή τους στην σύγχρονη ιστορία, καθώς και στο περιεχόμενο της έννοιάς τους. Στη συνέχεια, αναλύονται οι συνηθέστερες των εναλλακτικών μορφών επίλυσης διαφορών ανά τον κόσμο με ιδιαίτερη μνεία στην περίπτωση του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή και την ελληνική περίπτωση όπως εκφράζεται με τους επιμέρους θεσμούς. Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Οδηγία 2008/52/ΕΚ «για ορισμένα θέματα αστικής και εμπορικής διαμεσολάβησης» αποτέλεσε το νομοθετικό κείμενο που έδωσε το έναυσμα για την ανάπτυξη των μεθόδων εναλλακτικής, δηλαδή εξωδικαστικής, επίλυσης διαφορών στον ευρωπαϊκό χώρο. Η Ελλάδα ενσωμάτωσε την οδηγία αυτήν με τον νόμο 3898/2010 «για την διαμεσολάβηση στις αστικές και τις εμπορικές υποθέσεις». Έκτοτε εκδόθηκαν και κάποιες υπουργικές αποφάσεις που εξειδικεύουν ορισμένα ζητήματα της διαδικασίας της διαμεσολάβησης. Το νομοθετικό πλαίσιο το οποίο εμπερικλείει τα επιμέρους νομοθετικά κείμενα στα οποία κατοχυρώθηκε συστηματικά η διαμεσολάβηση και τελικά η δικαστική μεσολάβηση στο ελληνικό δίκαιο αποτελεί τη δεύτερη ενότητα της μελέτης μας. Το τρίτο κεφάλαιο του παρόντος πονήματος στρέφεται στο θεσμό της διαμεσολάβησης με σκοπό την ανάλυση σε βάθος των βασικών χαρακτηριστικών και των αρχών της διαμεσολάβησης, των υπαγόμενων διαφορών και των τρόπων υπαγωγής τους, των σταδίων και των μοντέλων που ακολουθούνται κατά τη διαδικασίας αυτή για να καταλήξουμε στην περίπτωση της δικαστικής μεσολάβησης ως εξειδίκευσης του θεσμού της διαμεσολάβησης. Αφού σκιαγραφούνται τα βασικά χαρακτηριστικά της δικαστικής μεσολάβησης. αποτυπώνεται, ακολούθως, μία συγκριτική επισκόπηση της διαμεσολάβησης σε σχέση με τη δικαστική μεσολάβηση ως προς των προσεγγίσεων που έχουν αναπτυχθεί σχετικά, το ρόλο του δικαστή ως διαμεσολαβητή, τις διαφορές μεταξύ ιδιωτικών και δικαστικών μεσολαβήσεων καθώς επίσης και την «εμβέλεια» της εφαρμογής του θεσμού μέσα από στατιστικά στοιχεία που την υποδεικνύουν. Επίσης, εστιάζεται η μελέτη στα πλεονεκτήματα τα οποία διακρίνουν το θεσμό σε σχέση με την παραδοσιακή δικαιοδοτική διαδικασία στη βάση της αποσυμφόρησης των δικαστηρίων, της ομαλής επίλυσης διαφορών, της μείωσης των απαιτούμενων πόρων διεξαγωγής των δικαστικών διαδικασιών και της οικονομίας χρόνου. Τέλος, επιχειρείται να εντοπιστούν οι αδυναμίες που παρουσιάζει ο θεσμός και να προσδιοριστούν κατά συνέπεια οι βασικές κατευθύνσεις και προοπτικές για την ανάπτυξη του θεσμού της διαμεσολάβησης εν γένει και της δικαστικής μεσολάβησης συγκεκριμένα στο πλαίσιο του ελληνικού συστήματος απονομής δικαιοσύνης λαμβάνοντας υπόψιν τις αδυναμίες του παρελθόντος ώστε να βελτιωθούν στο μέλλον.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Τερζάκη Πελαγία
  • Terzaki Pelagia

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2968895

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Τερζάκη Πελαγία; Terzaki Pelagia. Το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη (Άρθρο 6 ΕΣΔΑ) σε σχέση με τη δικαστική μεσολάβηση ως θεσμό εναλλακτικής επίλυσης διαφορών. 2021. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2968895