Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Απόψεις γιατρών και εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης σχετικά με τη χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής σε παιδιά με Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής - Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ)

Abstract

dc:description

Τα χαρακτηριστικά των μελών της εκάστοτε κοινωνίας ανέκαθεν παρατηρούνταν, περιγράφονταν και αξιολογούνταν με κριτήριο τη συμφωνία ή την απόκλισή τους από τα ισχύοντα κοινωνικά και πολιτισμικά πρότυπα και τις αντίστοιχες κανονιστικές προσδοκίες (Goffman, 2001). Στα πλαίσια αυτής της θεώρησης, παρατηρείται, λοιπόν, ότι τα παιδιά που φέρουν τα χαρακτηριστικά της Διαταραχής Ελλειμματικής Προσοχής με ή χωρίς Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ) αναδεικνύουν έντονη δυσκολία διατήρησης της συγκέντρωσης της προσοχής τους για μεγάλα χρονικά διαστήματα, μειωμένη ικανότητα ελέγχου της συμπεριφοράς και των αντιδράσεών τους, καθώς και υπερβολική κινητικότητα σε σχέση με εκείνη που αναμένεται, βάσει του αναπτυξιακού σταδίου και της ηλικίας τους, σε κάθε δεδομένη περίσταση (Αντωνίου, 2016). Με την πάροδο των χρόνων τα χαρακτηριστικά αυτά αξιολογούνται από το κοινωνικό σύνολο όλο και περισσότερο ως αποκλίνοντα, με αποτέλεσμα η ΔΕΠ-Υ να αποτελεί πλέον μια από τις πιο συχνά διαγνωσθείσες διαταραχές της παιδικής ηλικίας (Prosser et al., 2002). Παρότι η αιτιολογία της δεν είναι ακόμα σαφής και παραμένει υπό διαπραγμάτευση, αρκετοί επαγγελματίες και ερευνητές της αποδίδουν νευροβιολογική, γενετική ή ψυχική υπόσταση, γεγονός το οποίο ωθεί τα εν λόγω παιδιά σε θεραπευτικούς τρόπους αντιμετώπισης ή βελτίωσης της κατάστασης τους. Συνεπώς, συχνά τα παιδιά με τα χαρακτηριστικά της ΔΕΠ-Υ οδηγούνται στη λήψη φαρμακευτικής αγωγής, ως ένας προτιμώμενος και άμεσος τρόπος περιορισμού των «συμπτωμάτων» τους, προκειμένου κι άλλες επιπλέον υποστηρικτικές μέθοδοι να αποβούν περισσότερο επιτυχείς προς τη βελτίωση της συμπεριφοράς, της σχολικής ετοιμότητας, της κοινωνικότητας και άλλων ποικίλων τομέων της ζωής και της καθημερινότητάς τους (Barkley, 1990). Με αφορμή τα ανωτέρω, η προκείμενη διπλωματική εργασία έχει σκοπό τη διερεύνηση των απόψεων ενός σύνθετου δείγματος ιατρών και εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης σχετικά με χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής στα παιδιά που εμφανίζουν τα χαρακτηριστικά της ΔΕΠ-Υ, ύστερα από την ανάδειξη του τρόπου με τον οποίο οι ίδιοι οι συμμετέχοντες αντιλαμβάνονται και νοηματοδοτούν την εν λόγω διαταραχή. Απώτερος σκοπός δε, αποτελεί η ανάδυση της επιφύλαξης σχετικά με τη χορήγηση φαρμάκων, ως ένας επιφανειακός τρόπος βραχύχρονης αντιμετώπισης ορισμένων από τις δυσκολίες των παιδιών με ΔΕΠ-Υ που προκαλεί ποικίλες επιπτώσεις τόσο στον οργανισμό και την υγεία τους, όσο και σε ποικίλους ακόμα τομείς της προσωπικής και της κοινωνικής τους ζωής. Επίσης, επιδιώκεται η ανάδειξη διαφορετικών τρόπων υποστήριξης των εν λόγω παιδιών, πέρα από τη χορήγηση της φαρμακευτικής αγωγής, με αναφορά στη συμβολή της οικογένειας, του σχολείου, της κοινωνίας και της ίδιας της πολιτείας, με την ελπίδα ότι τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας θα συμβάλλουν μελλοντικά σε θεμελιώδεις αλλαγές. Με βάση το σκοπό της μελέτης, διαμορφώθηκαν τα ερευνητικά ερωτήματα που αποτελούνται από τρεις (3) θεματικούς άξονες. Στον πρώτο θεματικό άξονα διερευνάται ο τρόπος με τον οποίο νοηματοδοτείται η ΔΕΠ-Υ από τους συμμετέχοντες εκπαιδευτικούς και παιδοψυχίατρους, υπό το πρίσμα των σύγχρονων ερμηνευτικών προσεγγίσεων της αναπηρίας. Στον δεύτερο θεματικό άξονα μελετώνται οι στάσεις και οι πεποιθήσεις τους σχετικά με τη χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής, διερευνώντας παράλληλα τις βασικές προϋποθέσεις, τους λόγους, τις προσδοκίες τους, καθώς και τις στάσεις και τις αντίστοιχες προσδοκίες τους για τα εν λόγω παιδιά, μετά τη φαρμακοληψία. Ο τελευταίος άξονας των ερευνητικών ερωτημάτων αφορά τις απόψεις των συμμετεχόντων για τους διαφορετικούς τρόπους υποστήριξης των παιδιών με τα χαρακτηριστικά της ΔΕΠ-Υ, πέρα από τη χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής. Ο οδηγός συνέντευξης περιλαμβάνει συνολικά δεκαέξι (16) υπο-ερωτήσεις, οι οποίες βασίζονται στους παραπάνω τρείς (3) θεματικούς άξονες. Για την υλοποίηση της παρούσας μελέτης χρησιμοποιήθηκε η ποιοτική ερευνητική μέθοδος και με εργαλείο την ημι-δομημένη συνέντευξη συλλέχθηκαν τα προς διερεύνηση δεδομένα. Η ανάλυση αυτών πραγματοποιήθηκε με τη μέθοδο της θεματικής ανάλυσης περιεχομένου. Η ανάλυση των αποτελεσμάτων της έρευνας ανέδειξε ότι η ΔΕΠ-Υ προσεγγίζεται σύμφωνα με την κλινική-ατομική προσέγγιση της αναπηρίας, ως μόνιμη «βλάβη», πάθηση και «πρόβλημα» του ίδιου του παιδιού, προκαλώντας σε αυτό λειτουργικούς περιορισμούς και δυσκολίες, και καθιστώντας αναγκαία την «αποκατάσταση» και τη θεραπεία του. Ένας συνδυασμός νευρολογικών, γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων αναδείχθηκε ως υπαίτιος για την εμφάνιση της ΔΕΠ-Υ, με ποικίλους οικογενειακούς, εκπαιδευτικούς και κοινωνικούς παράγοντες να την ενισχύουν περαιτέρω. Οι στάσεις των συμμετεχόντων προς τα εν λόγω παιδιά αποφάνθηκαν ρυθμιστικές και διαφορετικές προς τις αντίστοιχες στα υπόλοιπα παιδιά, εστιάζοντας κυρίως στις δυσκολίες τους. Συνεπώς, οι συμμετέχοντες τάχθηκαν υπέρ της χορήγησης φαρμακευτικής αγωγής, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Μετά τη φαρμακοληψία, παρατηρήθηκαν βραχύχρονες διαφορές στη συμπεριφορά, τη λειτουργικότητα και τις κοινωνικές σχέσεις των παιδιών, με τους εκπαιδευτικούς και τους παιδοψυχίατρους να διατηρούν τη διαφοροποιημένη στάση προς εκείνα. Οι δε προσδοκίες τους συνεχώς αυξάνονται, διότι θεωρείται πως τα «συμπτώματα» των παιδιών ελέγχονται πλέον από τα φάρμακα. Τέλος, προέκυψαν έντονοι προβληματισμοί και ενδοιασμοί σχετικά με τη φαρμακοληψία, παραδίδοντας τη σκυτάλη σε διαφορετικούς τρόπους υποστήριξης των παιδιών με ΔΕΠ-Υ, με τη συμβολή της οικογένειας, του σχολείου, της κοινωνίας και της πολιτείας. Η ενταξιακή εκπαίδευση και κοινωνία, αναδείχθηκαν ως τα ιδανικά πλαίσια, στα οποία όλα τα παιδιά, και εκείνα με ΔΕΠ-Υ, θα απολαμβάνουν την κατάλληλη και ισάξια υποστήριξη.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Φράγκου Μαρία-Νεκταρία
  • Fragkou Maria-Nektaria

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2968928

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Φράγκου Μαρία-Νεκταρία; Fragkou Maria-Nektaria. Απόψεις γιατρών και εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης σχετικά με τη χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής σε παιδιά με Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής - Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ). 2021. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2968928