Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η συσχέτιση δεσμού προσκόλλησης και αντικοινωνικής διαταραχής προσωπικότητας σε κρατούμενους και ποινικούς παραβάτες

Abstract

dc:description

Εισαγωγή: Ο δεσμός προσκόλλησης (attachment) στη βρεφική και παιδική ηλικία με το πρωταρχικό άτομο φροντίδας (συνήθως μητέρα) είναι αναμφισβήτητα μια έννοια που παίζει κεντρικό ρόλο στη ζωή και στην ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη κάθε ατόμου. Θεωρείται ότι επηρεάζει καθοριστικά την μελλοντική εξέλιξη της προσωπικότητας του ατόμου και τον τρόπο που συνδέεται και σχετίζεται με άλλους ανθρώπους. Τα άτομα με αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας έχουν σοβαρό έλλειμμα στις κοινωνικές σχέσεις, δε φαίνεται να έχουν αναπτυγμένη την δεξιότητα της ενσυναίσθησης και επιπλέον δε μπορούν να συνδεθούν συναισθηματικά με άλλους ανθρώπους. Θεωρείται ότι οι διαταραχές προσωπικότητας σχετίζονται σημαντικά με τον συναισθηματικό δεσμό των ενηλίκων καθώς και με σωματική και ψυχολογική βία. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι να διερευνήσει την πιθανή συσχέτιση του δεσμού με την αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας στην ενήλικη ζωή. Πιο συγκεκριμένα, θα διερευνηθούν οι αντιλήψεις για τον δεσμό στην ενήλικη ζωή με την μητέρα, ο τύπος δεσμού που συνάπτεται με τους γονείς, με τους ερωτικούς συντρόφους, τους «σημαντικούς» άλλους και γενικά με τους άλλους χωρίς να καθορίζεται συγκεκριμένο άτομο. Μέθοδος: Το δείγμα της έρευνας αποτελείται από 60 άνδρες, ηλικίας 18-65 ετών. Το κλινικό δείγμα (ομάδα ασθενών) αποτέλεσαν 30 άνδρες με διάγνωση αντικοινωνικής διαταραχής προσωπικότητας (με ή και χωρίς συννοσηρότητα με άλλη ψυχική διαταραχή) πρώην κρατούμενοι και ποινικοί παραβάτες οι οποίοι παρακολουθούνταν από το Ιατρείο Ψυχιατροδικαστικής του Π.Γ.Ν. «Αττικόν» και οι υπόλοιποι 30 άνδρες από ευκαιριακό δείγμα του γενικού πληθυσμού (ομάδα μαρτύρων). Η έρευνα διεξήχθη μέσω 5 αυτοσυμπληρούμενων ερωτηματολογίων: το Ερωτηματολόγιο για τις Αντιλήψεις για το Δεσμό στην Ενήλικη Ζωή (Perceptions of Adult Attachment Questionnaire, PAAQ, Lichtenstein & Cassidy, 1991), η κλίμακα Μέτρησης Γονεϊκού Δεσμού (Parental Bonding Instrument, PBI, Parker et al., 1979), το Ερωτηματολόγιο Εμπειριών στις Διαπροσωπικές Σχέσεις (Experiences in Close Relationships Inventory, ECR, Brennan, Clark & Shaver, 1998), το Ερωτηματολόγιο Σχέσεων (Relationship Scales Questionnaire,RSQ; Griffin & Bartholomew‚ 1994) καθώς και το Ερωτηματολόγιο Σχέσεων (Relationship Questionnaire, RQ, Bartholomew & Horowitz,1991). Επιπλέον, όλοι οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να απαντήσουν σ’ένα ερωτηματολόγιο δημογραφικών δεδομένων . Αποτελέσματα: Τα αποτελέσματα επιβεβαίωσαν τις περισσότερες από τις υποθέσεις της έρευνας και αναδεικνύουν τις διαφοροποιήσεις των ατόμων με και χωρίς διαταραχή προσωπικότητας τόσο ως προς το είδος του δεσμού που έχουν αναπτύξει με τους γονείς του όσο και με τους ερωτικούς συντρόφους και τους «σημαντικούς άλλους» ανθρώπους.. Πιο συγκεκριμένα, από την ανάλυση και παρουσίαση των διερευνητικών ερωτημάτων προέκυψαν στατιστικά σημαντικές διαφοροποιήσεις (p<0,05) ως προς τα εξής: Στο ερωτηματόλογιο για τις Αντιλήψεις για τον Δεσμό στην Ενήλικη Ζωή (PAAQ) αναφορικά με τις αντιλήψεις για τις πρώιμες εμπειρίες του δεσμού υπάρχει διαφοροποίηση ανάμεσα στις δύο ομάδες (p=0,000). Οι μάρτυρες φάνηκε να έχουν δεχθεί λιγότερη απόρριψη (p=0,000) από την μητέρα (βασικό φροντιστή) σε σύγκριση με τους ασθενείς και αντίστοιχα οι ασθενείς μεγαλύτερα επίπεδα αντιστροφής ρόλων/υπερεμπλοκής (p=0,000) στη πρώιμη παιδική ηλικία σε σύγκριση με τους μάρτυρες. Εξαίρεση αποτελεί η μεταβλητή της τρυφερότητας, όπου οι ασθενείς φάνηκε να έχουν λάβει περισσότερη τρυφερότητα από τους μάρτυρες. Στη κλίμακα της παρούσας αντίληψης για τον δεσμό, φάνηκε ότι οι ασθενείς έχουν συγχωρέσει σε μεγαλύτερο βαθμό την μητέρα (βασικό φροντιστή) για τις δυσκολίες της παιδικής ηλικίας σε σύγκριση με τους μάρτυρες, όμως φαίνεται να απορρίπτουν σε μεγαλύτερο βαθμό τις εμπειρίες δεσμού (απόρριψη εμπειριών δεσμού), δείχνουν να αντιλαμβάνονται τον δεσμό πιο ευάλωτα και φαίνεται να είναι περισσότερο θυμωμένοι (p=0,000) μαζί της. Αναφορικά με την πρόσβαση στις αναμνήσεις από την παιδική ηλικία οι ασθενείς φαίνεται να θυμούνται περισσότερο από τους μάρτυρες. Επιπλέον, στην Κλίμακα Γονεϊκού Δεσμού (PBI) αναφορικά με το είδος γονεικής συμπεριφοράς σε σχέση με την μητέρα και τον πατέρα τόσο οι ασθενείς όσο και οι υγιείς μάρτυρες φαίνεται ότι κατατάσσονται στο είδος «έλεγχος χωρίς στοργή» (χαμηλή φροντίδα-υψηλή προστασία/έλεγχος). Στη Κλίμακα Εμπειριών στις Διαπροσωπικές Σχέσεις (ECR) η ομάδα των μαρτύρων συγκεντρώνει υψηλότερες τιμές στον αποφευκτικό-απορριπτικό τύπο δεσμού, ενώ η ομάδα των ασθενών υψηλότερες τιμές στον αποφευκτικό/φοβικό τύπο δεσμού. Στατιστικά σημαντική διαφοροποίηση προκύπτει και στις μεταβλητές των τύπων δεσμού στο Ερωτηματολογίου Σχέσεων (RSQ) για τον δεσμό που συνάπτεται χωρίς να καθορίζεται συγκεκριμένο άτομο όπου τόσο ασθενείς όσο και μάρτυρες φαίνεται να εμφανίζουν υψηλότερες τιμές στον αποφευκτικό/απορριπτικό τύπο δεσμού. Τέλος, στο ερωτηματολόγιο Σχέσεων (RQ) για τον δεσμό με τους «σημαντικούς άλλους» προκύπτει ότι οι ασθενείς συνάπτουν αποφευκτικό-απορριπτικό τύπο δεσμού (88,2%) και οι μάρτυρες ασφαλή τύπο δεσμού (85%). Δεν υπήρξαν στατιστικά σημαντικές διαφοροποιήσεις (p>0,05) ως προς μεταβλητή της μητρικής φροντίδας και προστασίας (p=0,006) καθώς και στη μεταβλητή του αποφευκτικού/απορριπτικού τύπου δεσμού (p=0,006). Συμπεράσματα: Η παρούσα μελέτη είναι η πρώτη στον ελληνικό πληθυσμό που εξετάζει και επιβεβαιώνει την συσχέτιση δεσμού και αντικοινωνικής διαταραχής προσωπικότητας. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα άτομα με αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας έχουν δεχθεί περισσότερη απόρριψη/παραμέληση από την μητέρα τους και αντιστροφή ρόλων/υπερεμπλοκή, απορρίπτουν περισσότερο τις εμπειρίες δεσμού της παιδικής ηλικίας, βιώνουν τον δεσμό στη παρούσα αντίληψη περισσότερο ευάλωτα και θυμωμένα σε σχέση με την μητέρα και φαίνεται να έχουν μεγαλύτερη πρόσβαση στις αναμνήσεις από την παιδική ηλικία σε σχέση με την ομάδα των μαρτύρων. Ο δεσμός με την μητέρα και τον πατέρα στα άτομα με αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας κατατάσσεται στον «έλεγχο χωρίς στοργή» (χαμηλή φροντίδα και υψηλή προστασία/έλεγχο). Επιπλέον, τα άτομα με αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας τείνουν να συνάπτουν αποφευκτικό/φοβικό τύπο δεσμού στις ερωτικές σχέσεις και αναφορικά με τις σχέσεις με τους άλλους προκύπτει ότι συνάπτεται αποφευκτικός-απορριπτικός τύπος δεσμού.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Καπετανάκου Ιωάννα
  • Kapetanakou Ioanna

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2969436

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Καπετανάκου Ιωάννα; Kapetanakou Ioanna. Η συσχέτιση δεσμού προσκόλλησης και αντικοινωνικής διαταραχής προσωπικότητας σε κρατούμενους και ποινικούς παραβάτες. 2021. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2969436