Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Οι στάσεις των επαγγελματιών, εμπλεκομένων με την ποινική δικαιοσύνη (δικαστών, εισαγγελέων, αστυνομικών) προς την Ψυχιατροδικαστική και προς τα άτομα που εμφανίζουν ψυχική νόσο.

Abstract

dc:description

Ι.- ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται το ζήτημα αναφορικά με τις στάσεις/θέσεις των επαγγελματιών που εμπλέκονται με την ποινική δικαιοσύνη -ήτοι των δικαστών, των εισαγγελέων και των αστυνομικών- ως προς τον επιστημονικό κλάδο της Ψυχιατροδικαστικής αλλά και τους ψυχικά πάσχοντες. ΙΙ.- ΣΚΟΠΟΣ. Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι πρώτον να αποκτήσουμε γνώση αναφορικά με τις στάσεις των δικαστών, των εισαγγελέων και των αστυνομικών ως προς τον τομέα της Ψυχιατροδικαστικής αλλά και ως προς τους ψυχικά πάσχοντες καθότι είναι ένα θέμα που δεν έχει αναλυθεί και μελετηθεί και δεύτερον να ευαισθητοποιηθεί η κοινότητα ως προς την κοινωνική ομάδα των ψυχικά πασχόντων. Όσο ερευνάται η κοινωνική αυτή ομάδα τόσο επιτυγχάνεται η κοινωνική ευαισθητοποίηση. ΙΙΙ.- ΜΕΘΟΔΟΣ Πρακτικά η έρευνα διεξήχθη με την διανομή ερωτηματολογίου το οποίο διαμορφώθηκε από τον επιβλέποντα καθηγητή και την μεταπτυχιακή φοιτήτρια που επιμελήθηκε την συγγραφή αυτής. Το ερωτηματολόγιο αποτελείται από σαράντα (40) ερωτήσεις και στο σύνολο συλλέχθηκαν εκατόν δώδεκα (112) ερωτηματολόγια. Η διανομή και συλλογή των ερωτηματολογίων πραγματοποιήθηκε στα Δικαστήρια -συγκεκριμένα στα Δικαστήρια της πρώην Σχολής Ευελπίδων όπου εδρεύει το Μονομελές και το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών, η Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών, στο Δικαστικό Μέγαρο Πειραιώς όπου εδρεύει το Μονομελές και Πολυμελές Πρωτοδικείο Πειραιά αλλά και η Εισαγγελία Πρωτοδικών Πειραιά αλλά και στο Εφετείο Αθηνών και Πειραιώς, σε αστυνομικά τμήματα, στην Υποδιεύθυνση Ασφαλείας Δυτικής Αττικής (Υ.Α.Δ.Α.) αλλά και στην Γενική Αστυνομική Διεύθυνση Αττικής (Γ.Α.Δ.Α.). ΙV.- ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ. Εξήχθησαν ποικίλα συμπεράσματα τα οποία παρατίθενται στο περιεχόμενο της παρούσας μελέτης και στην παρούσα περίληψη θα τονισθούν βάσει των υποθέσεων οι στατιστικά σημαντικές διαφορές. Όσον αφορά στην πρώτη υπόθεση στατιστικά σημαντική διαφορά παρουσιάζεται στις ερωτήσεις 13 «Πιστεύετε πως οι ψυχικά ασθενείς στην Ελλάδα εμπλέκονται συχνότερα με την ποινική δικαιοσύνη;», 27 «Πιστεύετε πως η πλειοψηφία των ατόμων που εμπλέκονται με την ποινική δικαιοσύνη εμφανίζουν κάποια ψυχική διαταραχή;» και 34 «Θεωρείτε πως ένα υγιές ψυχικά άτομο μπορεί να ασελγήσει σε ένα ανήλικο άτομο;». Τα αποτελέσματα στις ανωτέρω ερωτήσεις διαμορφώθηκαν ως εξής: στην ερώτηση 13 οι δικαστές θεωρούν σε ποσοστό 14% πως δεν εμπλέκονται συχνότερα με την ποινική δικαιοσύνη οι ψυχικά ασθενείς, 83% θεωρεί πως είναι αλήθεια ότι οι ψυχικά ασθενείς εμπλέκονται συχνότερα με την ποινική δικαιοσύνη και ένα ποσοστό της τάξεως του 3% δεν γνωρίζει, οι εισαγγελείς από την άλλη απάντησαν σε ποσοστό 48% πως δεν εμπλέκονται συχνότερα, σε ποσοστό 41% πως εμπλέκονται ενώ το 11% πως δεν γνωρίζει και οι αστυνομικοί θεωρούν σε ποσοστό 24% πως δεν εμπλέκονται συχνότερα, σε ποσοστό 48% πως εμπλέκονται και ένα σχετικά μεγάλο ποσοστό της τάξεως του 28% πως δεν γνωρίζει (p-value<0,001). Στην ερώτηση 27 οι δικαστές κρίνουν σε ποσοστό 34% πως τα εμπλεκόμενα με την ποινική δικαιοσύνη πρόσωπα δεν εμφανίζουν κάποια ψυχική διαταραχή ενώ το 66% θεωρεί πως εμφανίζουν ενώ κανείς εκ των δικαστών απάντησε πως δεν γνωρίζει, οι εισαγγελείς σε ποσοστό 78% ήταν αρνητικοί -δηλαδή δεν θεωρούν πως η πλειοψηφία των ατόμων που εμπλέκονται με την ποινική δικαιοσύνη εμφανίζουν κάποια ψυχική διαταραχή, το 15% θεωρεί πως εμφανίζουν κάποια ψυχική διαταραχή και το 7% δεν γνωρίζει και οι αστυνομικοί σε ποσοστό 36% απαντούν αρνητικά, σε ποσοστό 38% θεωρούν πως εμφανίζουν ψυχική διαταραχή ενώ σε ποσοστό 26 % δεν γνωρίζουν (p-value<0,001).. Τέλος στην ερώτηση 34 οι δικαστές σε ποσοστό 3% απάντησε πως δεν μπορεί ένα ψυχικά υγιές άτομο να ασελγήσει σε ανήλικο ενώ η συντριπτική πλειοψηφία της τάξεως του 97% θεωρεί πως δύναται ένα ψυχικά υγιές άτομο να ασελγήσει σε ανήλικο, το 26% των εισαγγελέων απάντησε πως δεν είναι δυνατόν ένας ψυχικά υγιής να ασελγήσει σε ανήλικο ενώ το 74% θεωρεί πως είναι δυνατόν και οι αστυνομικοί σε ποσοστό 52% δεν θεωρούν πως ένας ψυχικά υγιής άνθρωπος μπορεί να ασελγήσει σε ανήλικο ενώ σε ποσοστό 48% πως μπορεί (p-value<0,001). Όσον αφορά στην δεύτερη υπόθεση στατιστικά σημαντική διαφορά παρουσιάζεται στην ερώτηση 22 «Γνωρίζετε τί πραγματεύεται ο κλάδος της «ψυχιατροδικαστικής»; Α) Ναι. Β) Όχι.» και τα αποτελέσματα αυτής διαμορφώνονται ως εξής: οι δικαστές μόνο σε ποσοστό 3% δεν γνώριζαν τον κλάδο της Ψυχιατροδικαστικής και σε ποσοστό 97% γνώριζαν, οι εισαγγελείς δεν γνώριζαν σε ποσοστό 26% ενώ τον γνώριζαν σε ποσοστό της τάξεως του 74% και οι αστυνομικοί προκύπτει πως σε ποσοστό 52% δεν έχουν γνώση του κλάδου της Ψυχιατροδικαστικής ενώ το 48% αυτών τον γνωρίζει (p-value<0,001). Ως προς την τέταρτη υπόθεση στατιστικά σημαντική διαφορά διαπιστώθηκε ως προς τις απαντήσεις που δόθηκαν αναφορικά με την ερώτηση 11 «Εάν η απάντηση σας στο προηγούμενο ερώτημα είναι θετική, πόσο συχνά πιστεύετε εμφανίζεται αυτή η «υποτροπή» στο έγκλημα;» και τα αποτελέσματα αυτής διαμορφώνονται ως εξής: το 3% των δικαστών απαντά πολύ συχνά, σχεδόν πάντα, πολύ συχνά δεν απαντά κάποιος και η συντριπτική πλειοψηφία της τάξης του 97% απαντά πάντα εμφανίζεται υποτροπή, οι εισαγγελείς θεωρούν σε ποσοστό 29% πως πολύ συχνά υποτροπιάζουν, ομοίως με τους δικαστές κανείς δεν θεωρεί πως υποτροπιάζουν πολύ συχνά και 71% θεωρεί πως πάντα παρουσιάζουν υποτροπή ενώ και οι αστυνομικοί απαντούν πολύ συχνά, σχεδόν πάντα υποτροπιάζουν σε ποσοστό του 43%, πολύ συχνά δεν απαντά κάποιος και πάντα θεωρεί το 57% (p-value<0,001). Ως προς την πέμπτη υπόθεση δεν παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά. Εν συνεχεία, αναφορικά με την έκτη υπόθεση στατιστικά σημαντική διαφορά διαπιστώθηκε ως προς τις απαντήσεις που δόθηκαν στην ερώτηση 30 «Θεωρείτε ότι είναι δίκαιη και αποτελεσματική η ποινική αντιμετώπιση των εξαρτημένων από ναρκωτικές ουσίες ατόμων;», το 26% των δικαστών θεωρεί πως δεν είναι δίκαιη και αποτελεσματική η αντιμετώπιση των τοξικοεξαρτημένων προσώπων ενώ το74% κρίνει πως είναι δίκαιη και αποτελεσματική, οι εισαγγελείς σε ποσοστό 56% θεωρεί πως δεν είναι δίκαιη και αποτελεσματική ενώ το 44% κρίνει πως είναι δίκαιη και αποτελεσματική η αντιμετώπιση αυτής της κοινωνικής ομάδας και το 80% των αστυνομικών απαντά πως δεν είναι ενώ το 20% απαντά πως είναι (p-value<0,001). Τέλος, ως προς την έβδομη υπόθεση στατιστικά σημαντική διαφορά παρουσιάζεται στις ερωτήσεις 19 «Θεωρείτε πως είστε κατάλληλα εκπαιδευμένοι για την αντιμετώπιση αυτών των ψυχικά ασθενών;» και 35 «Θα συμμετείχατε ενεργά σε εκπαιδευτικά προγράμματα ψυχιατροδικαστικής;» και τα αποτελέσματα διαμορφώθηκαν ως εξής: το 17% των δικαστών θεωρεί πως δεν είναι καθόλου εκπαιδευμένοι για την αντιμετώπιση των ψυχικά πασχόντων δικαστές, το 13% θεωρεί μερικά και το 46% θεωρεί πως είναι αρκετά εκπαιδευμένοι, οι εισαγγελείς σε ποσοστό 37% κρίνει πως είναι καθόλου εκπαιδευμένοι, το 52% μερικά και το 11% απαντά πως είναι αρκετά ενώ οι αστυνομικοί απαντούν καθόλου σε ποσοστό 40%, το 56% θεωρεί μερικά εκπαιδευμένο τον εαυτό του και το 4% αρκετά (p-value<0,001).Τέλος, στην ερώτηση 35 οι δικαστές απαντούν σε ποσοστό 46% πως δεν θα συμμετείχαν ενεργά σε εκπαιδευτικά προγράμματα ψυχιατροδικαστικής και το 54% εξ’ αυτών θα συμμετείχε, οι εισαγγελείς δεν θα συμμετείχαν σε ποσοστό 15% και θα συμμετείχαν σε ποσοστό 85% ενώ οι αστυνομικοί δεν θα συμμετείχαν σε ποσοστό 8% ενώ η συντριπτική πλειοψηφία της τάξεως του 92% θα συμμετείχε ενεργά σε προγράμματα εκπαίδευσης της ψυχιατροδικαστικής (p-value<0,001). Από τα πλέον σημαντικά στοιχεία που ορθό είναι να τονισθούν είναι πως η πλειοψηφία των δικαστών, εισαγγελέων και των αστυνομικών θεώρησε πως άτομα που διαπράττουν ιδιαζόντως ειδεχθή εγκλήματα θα πρέπει να εξετάζονται πρώτα σε ψυχιατρικό επίπεδο -συνεπώς συμπεραίνει κανείς πως υπάρχει μια προκατάληψη όσον αφορά στους ψυχικά πάσχοντες- δηλαδή οι ψυχικά νοσούντες θεωρείται πως διαπράττουν αδικήματα με κάποια βαναυσότητα και σκληρότητα. Επίσης, ως προς τα αδικήματα που άπτονται της προσβολής της γενετήσιας αξιοπρέπειας των ανηλίκων φαίνεται πως δικαστές και αστυνομικοί αναφέρουν πως επρόκειτο για δράστες με ορισμένη ψυχική διαταραχή. Έμμεσα δηλαδή εμφανίζεται μια αρνητική εικόνα ως προς την ψυχική νόσο. Ενώ οι εισαγγελείς παρουσιάζονται πιο αντικειμενικοί θεωρώντας πως δεν είναι απαραίτητο να πάσχει κάποιος από ψυχική ασθένεια για να διαπράξει κάποιο σχετιζόμενο αδίκημα προσβολής της γενετήσιας αξιοπρέπειας ανηλίκου. Το μορφωτικό επίπεδο των αστυνομικών σίγουρα διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην αποτύπωση των ανωτέρω απόψεων τους. Όσον αφορά στην γνώση ως προς την Ψυχιατροδικαστική η συντριπτική πλειοψηφία δικαστών και εισαγγελέων γνωρίζει τον κλάδο ενώ πάνω από το 50% των αστυνομικών δηλώνει άγνοια. Αναμενόμενη διαφορά. Ενθαρρυντικό στοιχείο είναι το γεγονός πως υπάρχει συμφωνία απόψεων ως προς το σκέλος της αναγκαιότητας μεταρρυθμίσεων στην ποινική δικαιοσύνη αναφορικά με την μεταχείριση των ψυχικά πασχόντων. Γεγονός που καταδεικνύει και την ανθρωπιστική αντίληψη ως προς αυτή την κοινωνική ομάδα. Τα αποτελέσματα τα οποία προέκυψαν από την επεξεργασία των ανωτέρω ερωτηματολογίων παρουσιάζονται σε πίνακες συνάφειας (συχνότητες και ποσοστά) μαζί με τα p-values των δύο (2) παραπάνω ελέγχων. Οι πλέον σημαντικές συσχετίσεις που προκύπτουν από τα p-values των ελέγχων μικρότερα της τιμής 0.05 παριστάνονται και γραφικά με την χρήση των ραβδογραμμάτων απεικονίζοντας ποσοστά. Η στατιστική ανάλυση έγινε με την χρήση του πακέτου R {version 4.0.2 (2020-06-22)} ενώ τα γραφήματα δημιουργήθηκαν σε MS Excel. V.- ΣΥΖΗΤΗΣΗ & ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. Τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης οδηγούν στο συμπέρασμα πως απαιτούνται και νέες μελέτες που άπτονται του συγκεκριμένου θέματος αλλά ταυτόχρονα πως σκόπιμη κρίνεται η περαιτέρω συνεργασία της ψυχιατρικής αλλά και της νομικής επιστήμης.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Χρόνη Μαριλένα
  • Chroni Marilena

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2971379

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Χρόνη Μαριλένα; Chroni Marilena. Οι στάσεις των επαγγελματιών, εμπλεκομένων με την ποινική δικαιοσύνη (δικαστών, εισαγγελέων, αστυνομικών) προς την Ψυχιατροδικαστική και προς τα άτομα που εμφανίζουν ψυχική νόσο.. 2022. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2971379