Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Ο ρόλος του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην εναρμόνιση της άμεσης φορολογίας

Abstract

dc:description

Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται τον άκρως επιδραστικό ρόλο του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά τις τελευταίες δεκαετίες, στην εναρμόνιση των νομοθεσιών των κρατών-μελών στο πεδίο της άμεσης φορολογίας. (ιδίως στην φορολογία εισοδήματος και την φορολογία κεφαλαίου). Ο βασικός κορμός της παρούσας διπλωματικής εργασίας διαρθρώνεται δομικά σε τρία (3) Μέρη. Στο Μέρος Πρώτο, εκτίθενται, μεταξύ άλλων, τα κυριότερα προβλήματα τα οποία συνεπάγονται την αδυναμία καθιέρωσης ενός ενιαίου και επαρκούς νομοθετικού πλαισίου σε κοινοτικό επίπεδο στο πεδίο της άμεσης φορολογίας. Στο Μέρος Δεύτερο, το ΔΕΕ επιχειρεί να αντιμετωπίσει τα προβλήματα αυτά μέσω της εκτενούς νομολογίας του καλύπτοντας, κατ’ αρχάς, τα ερμηνευτικά κενά των υφιστάμενων μέχρι σήμερα Κοινοτικών Οδηγιών «θετικής εναρμόνισης» (και ιδίως των Οδηγιών για το φορολογικό καθεστώς περί Συγχωνεύσεων, Διασπάσεων, Μερικών Διασπάσεων, Εισφορών Ενεργητικού και Ανταλλαγών Μετοχών, περί Μητρικών-Θυγατρικών, καθώς και περί Τόκων και Δικαιωμάτων), ενώ επίσης επισημαίνεται σε πολλές περιπτώσεις και ο σημαίνων ρόλος της Επιτροπής προς τον σκοπό αυτό. Στο Μέρος Τρίτο, ο ρόλος του Δικαστηρίου του Λουξεμβούργου ενισχύεται έτι περισσότερο, καθώς προσδίδοντας φορολογική διάσταση στις θεμελιώδεις κοινοτικές ελευθερίες του πρωτογενούς ενωσιακού δικαίου (ελευθερία εγκατάστασης φυσικών και νομικών προσώπων, ελευθερία παροχής υπηρεσιών και ελευθερία κίνησης κεφαλαίων), καλύπτει τα υφιστάμενα νομοθετικά κενά ελλείψει κοινοτικών μέτρων εναρμόνισης στο πεδίο της άμεσης φορολογίας. Μέσω λοιπόν της διαδικασίας της «αρνητικής εναρμόνισης» επιτυγχάνει να οριοθετεί την απεριόριστη κυριαρχική αρμοδιότητα των κρατών-μελών στον τομέα της άμεσης φορολογίας, η οποία δεν θα πρέπει να υπερβαίνει, σε κάθε περίπτωση, τα έσχατα όρια που θέτει το κοινοτικό δίκαιο, τόσο σε εθνικό επίπεδο, όσο και σε υπερεθνικό μέσω της σύναψης Συμβάσεων Αποφυγής Διπλής Φορολογίας (ΣΑΔΦ) με άλλα κράτη-μέλη. Ενόψει αυτού, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι προβαλλόμενοι δικαιολογητικοί λόγοι «δημοσίου συμφέροντος», τους οποίους επικαλούνται κατά πάγια πρακτική οι εκάστοτε εθνικές Κυβερνήσεις ενώπιον του Δικαστηρίου. Καταλήγοντας, η αδιέξοδη μέχρι και σήμερα, αντιπαράθεση ανάμεσα στην ενωσιακή εναρμόνιση και την εθνική κυριαρχία στον τομέα της άμεσης φορολογίας βρίσκεται ακόμα σε πλήρη εξέλιξη, ενώ παράλληλα, το Δικαστήριο της ΕΕ συνεχίζει να διαδραματίζει τον δικό του ρόλο, ως ένας καθοριστικής σημασίας ρυθμιστής των ορίων της άμεσης φορολογίας στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Κουτράκος Περικλής
  • Koutrakos Periklis

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2972406

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Κουτράκος Περικλής; Koutrakos Periklis. Ο ρόλος του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην εναρμόνιση της άμεσης φορολογίας. 2022. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2972406