Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η εμπειρία από την εφαρμογή του μέτρου της αναδιάρθρωσης παθητικού (bail-in) σε κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Abstract

dc:description

Μετά το ξέσπασμα της διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης (2007-2009) πολλά πιστωτικά ιδρύματα στην Αμερική κρίθηκαν αφερέγγυα και τα περισσότερα από αυτά διασώθηκαν χάρη στην κρατική παρέμβαση με προσφορά ιδίων κεφαλαίων ή παροχή εγγυήσεων (bail-out). Επακόλουθο αυτής της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης ήταν τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης να λάβουν, επίσης, μέτρα διάσωσης του χρηματοπιστωτικού τομέα χορηγώντας κρατική ενίσχυση στα πιστωτικά τους ιδρύματα, με σκοπό την αποκατάσταση της βιωσιμότητάς τους. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον της συνεχιζόμενης οικονομικής ύφεσης στην Ευρώπη και με αποκορύφωμα τη δημοσιονομική κρίση κυρίως στις χώρες του Νότου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ελλείψει εναρμονισμένου νομοθετικού πλαισίου για την εξυγίανση των πιστωτικών ιδρυμάτων, ενέκρινε τουλάχιστον 5 τρισεκατομμύρια ευρώ για μέτρα κρατικής ενίσχυσης προς τα πιστωτικά ιδρύματα, προκειμένου να αποφευχθεί η περαιτέρω διατάραξη της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Καθώς, όμως, η εκτεταμένη εφαρμογή του bail-out οδηγούσε σε αύξηση του δημοσίου χρέους και σε περαιτέρω επιβάρυνση των κρατικών προϋπολογισμών, ανεδείχθη η ανάγκη ανατροπής του τότε ισχύοντος καθεστώτος και η μετάβαση από τη διάσωση των πιστωτικών ιδρυμάτων με κρατικούς πόρους στη διάσωση με τη συμβολή του ιδιωτικού τομέα. Στην προσπάθεια αντιμετώπισης κρίσεων φερεγγυότητας χωρίς τη χρήση κρατικού χρήματος, τα κράτη μέλη της Ε.Ε. προχώρησαν, ξεχωριστά, στη θέσπιση εθνικών νόμων εξυγίανσης, οι οποίοι ίσχυσαν μέχρι το 2014, όταν τέθηκε σε ισχύ σε ευρωπαϊκό πλέον επίπεδο η Οδηγία 2014/59 για την ανάκαμψη και εξυγίανση των πιστωτικών ιδρυμάτων (BRRD). Κεντρικό άξονα της Οδηγίας αποτελεί η πρόβλεψη του μέτρου της αναδιάρθρωσης παθητικού (bail-in), ως μέτρου εξυγίανσης, βάσει του οποίου η ανακεφαλαιοποίηση των αφερέγγυων πιστωτικών ιδρυμάτων γίνεται πλέον με ζημία των μετόχων και των λοιπών πιστωτών τους και όχι με χρήματα των φορολογούμενων πολιτών. Ωστόσο, η εφαρμογή του bail-in ως μέτρου εξυγίανσης στην Ε.Ε. είχε ξεκινήσει πολύ πριν τη θέσπιση της Οδηγίας 2014/59. Ήδη από το 2011 έως και το 2013, σε πιστωτικά ιδρύματα δύο κρατών μελών της Ε.Ε. εφαρμόστηκε το bail-in σύμφωνα με εθνικούς νόμους, ο ένας εκ των οποίων ήταν βασισμένος στην Πρόταση της σχετικής Οδηγίας. Η περαιτέρω εφαρμογή του μέτρου της αναδιάρθρωσης παθητικού σε ευρωπαϊκά πιστωτικά ιδρύματα αντικατόπτριζε τη σταδιακή μετάβαση από το bail-out στο bail-in. Οι επιπτώσεις που είχε η εφαρμογή του bail-in σε πολιτικό και νομικό επίπεδο, καθώς και σε επίπεδο αγορών παρουσιάζουν διαφορές, με κάποιες περιπτώσεις να έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, ενώ άλλες να έχουν ελάχιστες συνέπειες. Παρόλα αυτά, όλες οι διαδικασίες εφαρμογής του μέτρου έχουν μεγάλο ενδιαφέρον και αναδεικνύουν τις διάφορες προκλήσεις με τις οποίες ήρθε αντιμέτωπη η ευρωπαϊκή νομοθεσία μέχρι τη θέσπιση ενός σταθερού και εναρμονισμένου ρυθμιστικού πλαισίου που παρέχει ασφάλεια δικαίου.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Σπύρου Χριστίνα
  • Spyrou Christina

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2972565

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Σπύρου Χριστίνα; Spyrou Christina. Η εμπειρία από την εφαρμογή του μέτρου της αναδιάρθρωσης παθητικού (bail-in) σε κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 2022. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2972565