Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Το δικαίωμα πληροφόρησης της περιουσιακής κατάστασης των δημοσίων προσώπων

Abstract

dc:description

Μία από τις αρχές των οποίων η σημασία για το σύγχρονο κράτος δικαίου έχει αναδειχθεί μεταπολεμικά αλλά και ιδιαίτερα κατά (αλλά και μετά) την πρόσφατη οικονομική κρίση στη χώρα μας, είναι αυτή της διαφάνειας. Του αποκλεισμού δηλαδή φαινομένων διαφθοράς και της θεμελίωσης της κρατικής δράσης στην αρχή της νομιμότητας και στην εύρυθμη λειτουργία των υπηρεσιών χάρη στην ανυστερόβουλη επιτέλεση των αρμοδιοτήτων των δημοσίων προσώπων, καθώς και της αποσύνδεσης της λήψεως αποφάσεων κατά διάθεση του δημοσίου χρήματος με σκοπό διαφορετικό από την εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος. Ως ανάχωμα στις αθέμιτες πρακτικές της διαφθοράς θεσμοθετήθηκε ο έλεγχος της περιουσιακής κατάστασης των δημοσίων προσώπων. Το σύστημα αυτό δημοσίου ελέγχου λειτουργεί μέσω της υποβολής της δήλωσης «πόθεν έσχες», το απαρτίζουν δε, η αρχή της διαφάνειας ως δικαιολογητικός σκοπός του μέτρου, τα πρόσωπα που είναι υπόχρεοι σε υποβολή ΔΠΚ, ο τρόπος επιλογής αυτών και η αιτιολόγηση αυτής της επιλογής, ζητήματα που αναφύονται σχετικά με επιμέρους ομάδες προσώπων που δεν εμπίπτουν στον αμιγή ορισμό των δημοσίων προσώπων με την έννοια της κατοχής δημόσιων θέσεων ή αξιωμάτων (όπως λ.χ. οι δημοσιογράφοι, οι μέτοχοι σε μέσα ενημέρωσης), καθώς και το αντικείμενο του ελέγχου, δηλαδή τα περιουσιακά στοιχεία αλλά και ο τρόπος διακρίβωσης της αλήθειας των υποβαλλόμενων δηλώσεων. Ωστόσο αυτό γεννά μια σειρά ερωτημάτων αναφορικά με την επάρκεια και την αποτελεσματικότητα αυτού του μέτρου, αλλά και τον περιορισμό των προσώπων που έχουν κριθεί από τον νομοθέτη ως υπόχρεοι προς την υπαγωγή στον έλεγχο αυτό. Πώς δικαιολογείται η επιλογή των προσώπων, των περιουσιακών στοιχείων και του τρόπου γνωστοποίησης αυτών προς τους πολίτες, ώστε να προαχθεί η διαφάνεια? Ως ποιου σημείου θα μπορούσε να φτάσει η επέκταση του ελέγχου και στα συγγενικά πρόσωπα? Τηρείται η αρχή της αναλογικότητας αναφορικά με τους περιορισμούς των ατομικών δικαιωμάτων των υπόχρεων? Ποια συναφή ζητήματα (αντί) συνταγματικότητας εγείρονται? Προστατεύονται οι υπόχρεοι από την έκθεση που υφίστανται (πέραν της προερχόμενης από τη θέση τους στην πολιτική ζωή) λόγω της δημοσιοποίησης της περιουσιακής τους κατάστασης? Η αποτελεσματικότητα του μέτρου αυτού ως τώρα είναι αρκετή ώστε κοινωνικά να θεωρείται αποδεκτό το «βάρος» που συνεπάγεται για τους υπόχρεους? Ενδιαφέρει ιδιαίτερα ο περιορισμός της προστασίας της οικογενειακής ζωής, λόγω της επέκτασης αυτής της υποχρέωσης και στους συζύγους αλλά και στα ανήλικα τέκνα του υπόχρεου, ενώ στη συνέχεια ο περιορισμός του δικαιώματος στην προστασία της ιδιοκτησίας και των προσωπικών δεδομένων των δημοσίων προσώπων. Τέλος, συνοψίζοντας το σύστημα, αναδεικνύεται η αναγκαιότητα του υπάρχοντος συστήματος, στο μέτρο που αυτό δε θίγει τον πυρήνα των συστελλομένων δικαιωμάτων ούτε και παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Λωρίτη Θεοδώρα
  • Loriti Theodora

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2972790

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Λωρίτη Θεοδώρα; Loriti Theodora. Το δικαίωμα πληροφόρησης της περιουσιακής κατάστασης των δημοσίων προσώπων. 2022. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2972790