National and Kapodistrian University of Athens
Η διαδικασία της σιωπηρής αναθεώρησης των ορίων περιορισμού στις διεθνείς ναυτιλιακές συμβάσεις (The tacit amendment procedure)
Abstract
dc:descriptionΟ θεσμός του περιορισμού της ευθύνης, ως εξαίρεση στον κανόνα της πλήρους αποζημίωσης, έχει κατά καιρούς προκαλέσει διάφορες αντιρρήσεις και έχει βρει αντίστοιχα διάφορες δικαιολογητικές βάσεις. Ωστόσο, συχνά, το κύριο αίτιο των αντιρρήσεων στον θεσμό του περιορισμού είναι τα χαμηλά όρια στα οποία μπορούν οι δικαιούχοι να περιορίσουν την ευθύνη τους, και όχι τόσο ο θεσμός του περιορισμού αυτός καθ’ αυτός. Η αργή «παραδοσιακή» διαδικασία αναθεώρησης των Διεθνών Συνθηκών (Δ.Σ.) συχνά απαιτεί πολλά έτη για να ολοκληρωθεί, ενώ ενίοτε, κάποιες Δ.Σ. δεν υιοθετούνται από πολλά κράτη ή ακόμη δεν τίθενται καν σε ισχύ. Έτσι, συχνά, τα εκάστοτε ισχύοντα όρια περιορισμού της ευθύνης δεν είναι κοινωνικώς ανεχτά, ενώ ταυτόχρονα, δεν επιτυγχάνεται διεθνής ομοιομορφία με επιπλέον συνέπεια να παρατηρείται και το φαινόμενο του “forum shopping”. Η λύση, σύμφωνα με τον Δ.Ν.Ο, ήταν μια νέα, ταχύτερη διαδικασία αναθεώρησης των ορίων περιορισμού η οποία θα ξεκινά με απόφαση της Νομικής Επιτροπής του Δ.Ν.Ο. (όσον αφορά, τουλάχιστον, τις εδώ εξεταζόμενες Δ.Σ.). Τα νέα όρια θα τίθενται σε εφαρμογή μόλις περάσει μια προκαθορισμένη χρονική περίοδος για την υιοθέτηση και θέση τους σε ισχύ, εφόσον βέβαια τα προταθέντα όρια λάβουν την απαιτούμενη πλειοψηφία από τα Συμβαλλόμενα, στο εκάστοτε διεθνές νομοθετικό κείμενο, κράτη. Η διαδικασία αυτή είναι η «σιωπηρή διαδικασία αναθεώρησης των ορίων περιορισμού της ευθύνης» (“tacit amendment procedure”) η οποία «πέρασε», κυρίως μέσω τροποποιητικών Πρωτοκόλλων, σε διάφορα διεθνή κείμενα, όπως η «Διεθνής Σύμβαση του Λονδίνου για τον περιορισμό της ευθύνης για ναυτικές απαιτήσεις» (LLMC), η «Διεθνής Σύμβαση των Αθηνών σχετικά με την θαλάσσια μεταφορά επιβατών και των αποσκευών τους», η «Διεθνής Σύμβαση περί αστικής ευθύνης για ζημίες ρύπανσης από πετρέλαιο», του 1992 (CLC), καθώς και άλλες σημαντικές στην πράξη Δ.Σ., οι οποίες αναλύονται στο παρόν. Το βασικό ζήτημα που εγείρεται με την συγκεκριμένη διαδικασία είναι το εξής: Από την στιγμή που τίθενται σε ισχύ διεθνώς τα νέα τροποποιημένα ποσοτικά όρια ευθύνης, θεωρείται ότι έχουν τεθεί ταυτόχρονα και σε ισχύ για όλες τις έννομες τάξεις των συμβαλλόμενων στην οικεία Δ.Σ. κρατών; Ή μήπως απαιτείται να προηγηθούν ορισμένες διαδικασίες εσωτερικού δικαίου, για κάθε συμβαλλόμενο κράτος, πριν αρχίσουν τα νέα όρια να εφαρμόζονται σε κάθε ξεχωριστή έννομο τάξη; Στην θεωρία σήμερα η άποψη της «ταυτόχρονης» εφαρμογής υποστηρίζεται όλο και περισσότερο, ενώ παράλληλα, οι περισσότερες έννομες τάξεις δεν ακολουθούν μια ενιαία πρακτική με τις περισσότερες, ωστόσο, να ακολουθούν (με τον έναν ή τον άλλον τρόπο) την παραδοσιακή διαδικασία της «ξεχωριστής» εισαγωγής των νέων ορίων στην εθνική έννομη τάξη. Η αξιοποίηση της νεότερης θέσης έχει, πάντως, υπέρ της δυο βασικά επιχειρήματα: Επιτρέπει την ταχεία και ταυτόχρονη αναπροσαρμογή των ορίων περιορισμού για κάθε συμβαλλόμενο κράτος. Ταχεία γιατί έτσι λειτουργεί η “rapid procedure” και ταυτόχρονη γιατί, εφόσον γίνει δεχτό ότι ο χρόνος θέσης σε ισχύ διεθνώς και εθνικώς είναι ενιαίος, τότε τα νέα όρια θα ισχύουν σε κάθε έννομη τάξη από το ίδιο χρονικό σημείο. Αυτό, σε κάθε περίπτωση, δημιουργεί ασφάλεια δικαίου, όχι μόνο για τα κράτη και τους ιδιώτες, αλλά και για τους ασφαλιστές που έτσι κοστολογούν τον κίνδυνο με μεγαλύτερη ακρίβεια, ενώ, αποφεύγεται και το φαινόμενο του “forum shopping”. Λέξεις κλειδιά: Ναυτικό Δίκαιο, περιορισμός της ευθύνης για ναυτικές απαιτήσεις, διαδικασία σιωπηρής αναθεώρησης των ορίων περιορισμού, χρόνος έναρξης ισχύος των νέων ορίων περιορισμού στις εθνικές έννομες τάξεις.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Παλαιολόγος Νικόλαος
- Palaiologos Nikolaos
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2973540