Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Violence and harassment in the world of work : the ILO convention no. 190 (2019) and the recommendation no. 206 (2019)

Abstract

dc:description

τις 21 Ιουνίου 2019, η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας (ΔΟΕ) υιοθέτησε τη Σύμβαση-ορόσημο της ΔΟΕ αριθ. 190 σχετικά με την εξάλειψη της βίας και της παρενόχλησης στον κόσμο της εργασίας. Τα εργασιακά πρότυπα που ορίζονται σε αυτή τη Σύμβαση αποτέλεσαν αντικείμενο διαπραγμάτευσης για μια περίοδο δύο ετών από τις κυβερνήσεις των μελών της ΔΟΕ, τους εκπροσώπους των εργαζομένων και τις οργανώσεις των εργοδοτών. Η υιοθέτηση της Σύμβασης Νο. 190 είναι από μόνη της επαναστατική, λαμβάνοντας υπόψη ότι περίπου 500 εκατομμύρια γυναίκες σε ηλικία εργασίας ζουν σε χώρες όπως αναφέρεται ότι δεν έχουν καμία νομική προστασία έναντι της παρενόχλησης στην εργασία. Επιπλέον, η συμβολή του κινήματος #MeToo ήταν καθοριστική για την ανάδειξη και την εδραίωση μιας έμφυλης οπτικής σε θέματα βίας και παρενόχλησης στον κόσμο της εργασίας. Δυστυχώς, παραμένει κοινός τόπος ότι τα περιστατικά βίας και παρενόχλησης, συμπεριλαμβανομένης της βίας και της παρενόχλησης με βάση το φύλο, παραμένουν ελάχιστα αναφερόμενα. Ωστόσο, οι επιπτώσεις του κινήματος #MeToo δεν περιορίστηκαν μόνο στο κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο αλλά ανέπτυξαν νομικές επιπτώσεις. Η Σύμβαση αριθ. 190 και η συμπληρωματική σύσταση αριθ. νομική θέσπιση ενός ολοκληρωμένου διεθνούς προτύπου εργασίας σχετικά με τέτοιες προσβλητικές συμπεριφορές στον κόσμο και διεύρυνε την προστασία των θιγόμενων ατόμων. Στο πρώτο κεφάλαιο της παρούσας έκθεσης, σκοπεύεται να διεξαχθεί μια εννοιολόγηση των όρων «φύλο», «βία και παρενόχληση με βάση το φύλο» και «κόσμος της εργασίας» χρησιμοποιώντας τόσο την υποτροφία που προέρχεται από σπουδές φύλου όσο και τη φεμινιστική νομική θεωρία. Μια τέτοια προσπάθεια εννοιολόγησης εξαιρετικά αόριστων εννοιών με φιλοσοφικές, ιστορικές και νομικές προεκτάσεις δεν επιθυμεί να καταλήξει σε εξάντληση του θέματος. Σκοπός αυτού του κεφαλαίου είναι να αμφισβητήσει, πριν εισέλθουμε στο κύριο θέμα, τη θετικιστική αντίληψη του δικαίου θέτοντας σχετικά ερωτήματα. Στο δεύτερο κεφάλαιο της παρούσας γίνεται μια εκτεταμένη τριπλή ανάλυση της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας σχετικά με τα βασικά και διακριτά χαρακτηριστικά της. Καταρχάς, μια σύντομη ιστορική επισκόπηση της δημιουργίας της ΔΟΕ επικεντρώνεται στο ιστορικό πλαίσιο μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, στο Σύνταγμά της και στο «πνεύμα» της Διακήρυξης της Φιλαδέλφειας που τονίζει τον σκοπό της κοινωνικής δικαιοσύνης. Δεύτερον, η τριμερής δομή της ΔΟΕ και ο αντίκτυπός της αναλύονται ως μοναδικό χαρακτηριστικό του διεθνούς οργανισμού. Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζονται επίσης οι κύριοι φορείς της ΔΟΕ και οι αρμοδιότητές τους. Στην τρίτη και τέταρτη θέση, διεξάγω μια υπερβολική ανάλυση τόσο για τα ουσιαστικά όσο και για τα διαδικαστικά στοιχεία των διεθνών προτύπων εργασίας ως τα κύρια νομοθετικά μέσα της ΔΟΕ και για τον μηχανισμό έκτακτης αναθεώρησης των προτύπων αντίστοιχα. Τελικά, το δεύτερο κεφάλαιο της παρούσας για τη ΔΟΕ θέτει το ίδιο το πλαίσιο του οργανισμού και ανοίγει το δρόμο για μια καλύτερη κατανόηση της σημασίας της εν λόγω Σύμβασης και Σύστασης. Το τρίτο κεφάλαιο, στο πρώτο μέρος του πραγματεύεται τις τριμερείς διαπραγματεύσεις πριν από την υιοθέτηση της Σύμβασης, επισημαίνοντας τα κύρια σημεία γύρω από τα οποία αναπτύχθηκε η συζήτηση, δηλαδή τη «συνέχεια βίας και παρενόχλησης», την προτίμηση για τον όρο «κόσμος για εργασία». αντί του χώρου εργασίας, προκειμένου να επιτευχθεί μια ευρύτερη κάλυψη όλων των πιθανών μορφών βίας και παρενόχλησης που σχετίζονται με την εργασία και η συζήτηση γύρω από τους κινδύνους για τους εργαζόμενους σε ορισμένους τομείς απασχόλησης και της οικονομίας. Στη συνέχεια, ένα ξεχωριστό υποκεφάλαιο αφιερώνεται στην εισαγωγή του ρόλου του κινήματος #MeToo στη διατύπωση της Σύμβασης, ενώ τίθεται επίσης κριτικά το ερώτημα εάν τα κοινωνικά αιτήματα #MeToo ικανοποιήθηκαν πραγματικά -ή καλύτερα θα μπορούσαν να ικανοποιηθούν τη μετάδοσή τους στη νομική σφαίρα. Το δεύτερο μέρος του τρίτου κεφαλαίου προχωρά σε μια εξαντλητική συνδυαστική παρουσίαση των διατάξεων της Σύμβασης και της Σύστασης, όπου δίνεται έμφαση στους βασικούς πυλώνες της Σύμβασης υπό το φως της Σύστασης, η οποία παρέχει καθοδήγηση για την εφαρμογή και την ερμηνεία της. Στο τέταρτο κεφάλαιο παρουσιάζεται τόσο το ευρωπαϊκό όσο και το διεθνές νομικό πλαίσιο για το εργατικό δίκαιο σχετικά με τα μέτρα που λαμβάνονται για την πρόληψη, προστασία και εξάλειψη της βίας και της παρενόχλησης στον κόσμο της εργασίας. Υποστηρίζεται ότι μέσα σε ένα δυτικό διεθνικό νομικό πλαίσιο, όπου για παράδειγμα ένα κράτος μέλος της ΕΕ υφίσταται την υποχρέωση να εφαρμόζει τόσο το διεθνές όσο και το ευρωπαϊκό εργατικό δίκαιο, είναι σημαντικό να εστιάσουμε στην αλληλεπίδραση των δύο διακριτών αλλά μερικές φορές αλληλοεπικαλυπτόμενων νομικών συστημάτων. Το ίδιο σημείο της επικάλυψης είναι στην πραγματικότητα το κράτος μέλος που καλείται να εφαρμόσει και τα δύο είδη δικαίου διατηρώντας ταυτόχρονα την ασφάλεια δικαίου εντόςντός του εθνικού της νομικού συστήματος. Στο πέμπτο κεφάλαιο του δοκιμίου επιλέγεται ως ενδεικτική περίπτωση – μελέτη η ελληνική έννομη τάξη και ιδιαίτερα ο Νόμος 4808/2021 που κυρώνει τη Σύμβαση για την επίδειξη των παραπάνω σημείων και την ανάδειξη των συνέχειων και ασυνεχειών που προκύπτουν όταν μια διεθνής Η συμφωνία μεταφέρεται στα εθνικά νομικά και πολιτιστικά όρια. Σύμφωνα με αυτή την άποψη, υποστηρίζεται ότι η ελληνική περίπτωση, αν και η Ελλάδα είναι μία από τις χώρες που επικύρωσαν, δεν εφάρμοσε προσεκτικά τη Σύμβαση υπερβαίνοντας σημαντικές διατάξεις που θα μπορούσαν να ενισχύσουν τη βασισμένη στα δικαιώματα ενδυνάμωση των θυμάτων, ιδίως μετά την ελληνική # Το MeToo που ξεκίνησε το 2021. Η μερική αποτυχία της ελληνικής νομοθεσίας σχετίζεται με τη νομική επιλογή υιοθέτησης πιο περιοριστικών ορισμών και με την παράλειψη ρύθμισης για την προστασία των καταγγελιών. Τέλος, από μια προσέγγιση των επιχειρήσεων και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, θα μπορούσαν να προκύψουν νέες δυνατότητες που στοχεύουν σε ένα καλύτερο πιο ευαίσθητο και ανταποκρινόμενο ως προς το φύλο πλαίσιο για την προστασία των θυμάτων βίας και παρενόχλησης. Τέλος, συμπεραίνεται ότι τα διεθνή πρότυπα εργασίας της ΔΟΕ προβλέπουν ενισχυμένη προστασία των θυμάτων βίας και παρενόχλησης. Ωστόσο, η επικύρωση των κρατών θα πρέπει να είναι προσεκτική και να ακολουθεί το επικαιροποιημένο πλαίσιο που ορίζει η Σύμβαση. Τέλος, συμπεραίνεται ότι η Σύμβαση 190 της Δ.Ο.Ε. συμβάλει σημαντικά στην διαμόρφωση ενός αποτελεσματικού πλαισίου προστασίας για τις εργαζόμενες/-ους που υφίστανται βία και παρενόχληση στο χώρο εργασίας ιδίως με την θέσπιση υποχρεώσεων και για τους εργοδότες, με τη διευρυμένη συμμετοχή των εργαζομένων στη διαμόρφωση της εργασιακής πολιτικής σχετικά με τη βία και την παρενόχληση. Ωστόσο, μια ανάγνωση της Σύμβασης από την σκοπιά της κοινωνιολογίας του δικαίου και της μεταδομιστικής θεωρίας θα μπορούσε να προσφέρει την συμπερίληψη και ατόμων μη δυαδικών ατόμων και την πορεία του διεθνούς δικαίου προς μια πιο συμπεριληπτική θεώρηση των υποκειμένων των δικαιωμάτων.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Καζάνη Ελευθερία-Φρειδερίκη (Έρικα)
  • Kazani Eleftheria-Freideriki (Erika)

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
English

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2973571

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Καζάνη Ελευθερία-Φρειδερίκη (Έρικα); Kazani Eleftheria-Freideriki (Erika). Violence and harassment in the world of work : the ILO convention no. 190 (2019) and the recommendation no. 206 (2019). 2022. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2973571