Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Ανθρώπινα φυσικά μονοκλωνικά αυτοαντισώματα τάξης IgM: μελέτη της κυτταροδιεισδυτικής ικανότητας και βιολογικής δράσης τους σε καρκινικά κύτταρα μαστού

Abstract

dc:description

Τα φυσικά αντισώματα (Natural Antibodies/ NAbs), ανευρίσκονται στον ορό υγιών ατόμων χωρίς προηγούμενη εξωγενή αντιγονική διέγερση. Αυτά είναι όλων των τάξεων, IgM, IgG, IgA και IgE. Το κύριο χαρακτηριστικό τους είναι η πολυδραστικότητα, δηλαδή η ικανότητα να αναγνωρίζουν ένα ευρύ φάσμα δομικά διαφορετικών αντιγόνων του ‘εαυτού’ και του ‘ξένου’. Η ιδιότητα της πολυδραστικότητας προσδίδει στα NAbs έναν πολυδιάστατο βιολογικό ρόλο με κύριες λειτουργίες την ανοσορύθμιση και την διατήρηση της ομοιόστασης του οργανισμού. Η εκκαθάριση των νεκρών κυττάρων και των προϊόντων καταβολισμού είναι μία από τις σημαντικότερες λειτουργίες του ανοσιακού συστήματος, η οποία είναι αναγκαία για να αποτραπεί η ανεξέλεγκτη φλεγμονή και η αυτοανοσία. Στο ανοσιακό σύστημα ποντικών, φυσικά αντισώματα τάξης IgM τα οποία αναγνωρίζουν αποπτωτικά κύτταρα έχει βρεθεί πως βελτιώνουν την φαγοκυτταρική εκκαθάριση των νεκρών και γηρασμένων κυττάρων και επίσης καταστέλλουν σηματοδοτικά μονοπάτια της έμφυτης ανοσίας. Ακόμα, τα φυσικά IgM αντισώματα αποτελούν πρώτη γραμμή άμυνας έναντι παθογόνων, είναι υπεύθυνα για την αντιγονοπαρουσίαση στα Τ κύτταρα και είναι υπεύθυνα για την αντικαρκινική επιτήρηση. Σύμφωνα με μελέτες του εργαστηρίου Ανοσολογίας του Ελληνικού Ινστιτούτου Παστέρ, ένας διακριτός υποπληθυσμός των NAbs, κατέχει την ικανότητα διείσδυσης σε ζώντα κύτταρα με ενδοκυττάριο εντοπισμό κυρίως στο κυτταρόπλασμα. Τα κυτταροδιεισδυτικά αντισώματα (Cell-Penetrating Antibodies/ CPAbs), ανιχνεύθηκαν για πρώτη φορά σε παθολογικές καταστάσεις, κατά κύριο λόγο στον συστηματικό ερυθηματώδη λύκο, τόσο στον ορό των ασθενών όσο και σε πειραματική νόσο, σε διάφορα μοντέλα ποντικού, με κύρια εστίαση στον πυρήνα του κυττάρου. Η ιδιότητα αυτή φαίνεται να συνδέεται άμεσα με την πολυδραστικότητα που φέρουν τα CPAbs ως μέρος του συνόλου των NAbs. Πιστεύεται πως αυτό επιτυγχάνεται λόγω της αλληλεπίδρασης της υπερμεταβλητής τους περιοχής, που φέρει περισσότερα θετικά φορτισμένα αμινοξέα, με μεμβρανικά αντιγόνα. Ο χαρακτηρισμός και ο προσδιορισμός του βιολογικού ρόλου μονοκλωνικών φυσικών CPAbs αποτελεί ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον πεδίο για καινοτόμες θεραπευτικές προσεγγίσεις με βασικό πλεονέκτημα την έλλειψη τοξικότητας, αφου αποτελει ένα φυσικό συστατικό του ιδιου του οργανισμου. Αξιζει να σημειωθεί ότι τα φυσικα αντισωματα βρίσκονται στον αντιποδα των ευρεως χρησιμοποιουμενων μονοκλωνικών αντισωματων που αποτελούν προιοντα υπερανοσοποιησης με συγκεκριμενο αντιγονο και συχνα συνδεονται με παρενεργειες. Η χρήση των NAbs στην ανοσοθεραπεία του καρκίνου, θα μπορούσε να παρέχει καινοτόμες εφαρμογές ενώ παράλληλα μελέτες υποδεικνύουν έναν διακριτό και ύψιστης σημασίας ρόλο στην ανοσολογική επιτήρηση του οργανισμού ως μία από τις βασικότερες βιολογικές τους λειτουργίες. Η εξειδικευμένη ικανότητα αναγνώρισης ογκοειδικών αντιγονικών στόχων (TACAs) στα εξαλλαγμένα κύτταρα από τα NAbs φαίνεται πως είναι απόρροια της πολυδραστικής τους φύσης, αναγνωρίζοντας συντηρημένα αντιγονικά μοτίβα τα οποία εμφανίζονται κατά τις διεργασίες της εξαλλαγής των κυττάρων στην επιφάνειά τους. Το εργαστήριο Ανοσολογίας του Ινστιτούτου Παστέρ ασχολείται τα τελευταία χρόνια με την μελέτη των NAbs, με απώτερο στόχο την αξιοποίησή τους στην ανοσοθεραπεία του καρκίνου αλλά και άλλων ασθενειών, όπως οι νευροεκφυλιστικές. Σε προηγούμενες μελέτες του εργαστηρίου, απομονώθηκαν και χαρακτηρίστηκαν για πρώτη φορά διεθνως, τόσο μονοκλωνικά CPAbs προερχόμενα από υγιή BALBc ποντίκια καθώς και πολυκλωνικά IgG- CPAbs ανθρώπινης προέλευσης που ανευρίσκονται στο σκεύασμα της ενδοφλέβιας ανοσοσφαιρίνης (IVIG). Επειδή όλες οι μελέτες είχαν εστιάσει στα ΝAbs τάξης IgG, στις τελευταίες μελέτες του εργαστηρίου, συμπεριλαμβανομένης και της παρούσας εργασίας, έγιναν προσπάθειες χαρακτηρισμού μονοκλωνικών ΝAbs τάξεως IgM ανθρώπινης προελεύσεως. Σε συνδυασμό με τις παλαιότερες μελέτες του εργαστηρίου και των βιβλιογραφικών δεδομένων, έχει φανεί πως σε ορούς ασθενών με πλασματοκυτταρικές δυσκρασίες (PCDs) ανευρίσκονται με υψηλή συχνότητα μονοκλωνικές ανοσοσφαιρίνες που φέρουν χαρακτηριστικά όμοια με αυτά των NAbs. Πληθώρα μελετών υποδεικνύει, πως σε πολλές περιπτώσεις οι παραγόμενες μονοκλωνικές ανοσοσφαιρίνες είναι πλήρως λειτουργικά μόρια, ενώ έχουν υπάρξει πολυάριθμες αναφορές πως αυτά συχνά στοχεύουν εαυτά και ξένα αντιγόνα εμφανίζοντας τον πολυδραστικό χαρακτήρα των NAbs. Υπάρχουν επομένως, ισχυρές ενδείξεις ότι κάποιοι από τους Β-κλώνους που προσβάλλονται και πολλαπλασιάζονται ανεξέλεγκτα, κάτω από φυσιολογικές συνθήκες, αποτελούν B-κλώνους που παράγουν NAbs. Με βάση αυτό το δεδομένο, το εργαστήριο στράφηκε στην απομόνωση ανθρώπινων μονοκλωνικών NAbs από ορούς ασθενών με PCDs με σκοπό τον χαρακτηρισμό τους και τη μελέτη της βιολογικής τους δράσης. Στην παρούσα εργασία, απομονώθηκαν οκτώ (8) μονοκλωνικά αντισώματα τάξης IgM από ορούς με Μακροσφαιριναιμία Waldenström μετά από κατακρήμνιση σε διάλυμα χαμηλής ιοντικής ισχύος και ακολούθως όπου ήταν αναγκαίο ακολούθησε καθαρισμός μέσω χρωματογραφίας συγγένειας σε πρωτεινη G, συνδεδεμένη με σφαιρίδια σεφαρόζης. Στη συνέχεια, με ηλεκτροφόρηση σε πήκτωμα πολυακριλαμίδης παρουσία SDS πιστοποιήθηκε η καθαρότητά τους. Με την χρήση της τεχνικής ELISA και του έμμεσου ανοσοφθορισμού στις κυτταρικές σειρές MDA-MB 231 και MCF-7 προσδιορίστηκε η πολυδραστικότητα τους έναντι αντιγόνων κυτταροπλάσματος και πυρήνα, όπου και οι οχτώ IgM ήτανε πολυδραστικές, με αναγνώριση χαρακτηριστικών μοτίβων φθορισμού στο κυτταρόπλασμα και στον πυρήνα. Έπειτα, μελετήθηκε η βιολογική τους δράση έναντι της καρκινικής σειράς MDA-MB 231 ως προς την ικανότητά τους να επάγουν απόπτωση ή/και κυτταροτοξικότητα, με κυτταρομετρία ροής (FACs) και ΜΤΤ αντίστοιχα. Σε ότι αφορά την επαγωγή απόπτωσης οι WM2, WM4, WM5 και WM12 προκάλεσαν σημαντικό ποσοστό απόπτωσης, ενώ οι WM2, WM4, WM5 και WM12 προκάλεσαν κυτταροτοξικότητα. Μελετήθηκε επίσης η ικανότητα των IgM να υδρολύουν πλασμιδιακό DNA, όπου οι WM8 και WM12 παρουσίαζαν δράση DNAάσης ενώ οι υπόλοιπες IgM επηρέαζαν τη διαμόρφωση του πλασμιδίου. Τέλος, έγινε μια αρχική προσπάθεια μελέτης της ικανότητας αυτών να διεισδύουν σε ζώντα καρκινικά κύτταρα ανθρώπινης προελεύσεως [MDA-MB-231 (FcRγ+), MCF-7 (FcRγ+)]. Από το ένα και μοναδικό (λόγω της πανδημίας COVID-19) πείραμα κυτταροδιεισδύσης το οποίο πραγματοποιήθηκε φάνηκε πως οι WM8 και WM12 παρουσιάζουν μια μέτρια ικανότητα διείσδυσης σε ζώντα κύτταρα. Όμως απαιτούνται περισσότερα πειράματα προκειμένου να αποσαφηνιστεί το εάν οι IgM μπορούν να διεισδύσουν σε ζωντανά κύτταρα. Συμπερασματικά, τα NAbs τάξεως IgM αποτελούν λαμπρό πεδίο έρευνας καθώς υπάρχουν ενθαρυντικές ενδείξεις για χρήση σε νέες θεραπευτικές προσεγγίεσεις με απουσία τοξικότητας.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Κυριαζής Βασίλειος
  • Kyriazis Vasileios

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2973597

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Κυριαζής Βασίλειος; Kyriazis Vasileios. Ανθρώπινα φυσικά μονοκλωνικά αυτοαντισώματα τάξης IgM: μελέτη της κυτταροδιεισδυτικής ικανότητας και βιολογικής δράσης τους σε καρκινικά κύτταρα μαστού. 2022. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2973597