National and Kapodistrian University of Athens
Mixity in the EU’s international agreements: A legal obligation or a political choice?
Abstract
dc:descriptionΕδώ και δεκαετίες, μπορεί κανείς να εντοπίσει μία τάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης (και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας τα προηγούμενα έτη) να συνάπτει "μεικτές" συμφωνίες με τους εταίρους της - τρίτα κράτη ή διεθνείς οργανισμούς - αντί για "καθαρές" διεθνείς συμφωνίες, με τη συμμετοχή μόνης της Ένωσης ως "αυτάρκους" μέρους. Οι μεικτές συμφωνίες αποτελούν μία ιδιαίτερη κατηγορία διεθνών συμφωνιών, όπου η Ε.Ε. και τα Κράτη-Μέλη της (όλα ή μερικά από αυτά) είναι μέρη της συμφωνίας, στην ίδια "πλευρά". Αυτό το μοναδικό φαινόμενο είναι ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά στοιχεία της εξωτερικής δράσης της Ε.Ε. και χρωστά την ύπαρξή του ουσιαστικά στη διάκριση των αρμοδιοτήτων μεταξύ Ε.Ε. και Κρατών-Μελών και στην αρχή της δοτής αρμοδιότητας, όπως αυτή κατοχυρώνεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή 'Ενωση. Σε κανέναν άλλον διεθνή οργανισμό δεν απαντάται διάκριση αρμοδιοτήτων με τα Κράτη-Μέλη του τόσο περίπλοκη, ώστε να οδηγεί σε τέτοιου είδους διεθνείς συμφωνίες. Επομένως, η κύρια αιτία για την οποία η Ένωση και τα Κράτη-Μέλη της καταφεύγουν σε μεικτές συμφωνίες, είναι ότι σε αρκετούς τομείς δραστηριότητας, η Ένωση δε διαθέτει -ακόμα- την αρμοδιότητα να συνάπτει περιεκτικές διεθνείς συμφωνίες χωρίς τη συμμετοχή των Κρατών-Μελών της. Ωστόσο, πολλοί υποστηρίζουν ότι το παραπάνω δεν είναι το μόνο κίνητρο για τη σύναψη τέτοιων συμφωνιών. Αντιθέτως, δίνεται όλο και μεγαλύτερη έμφαση στη "διαμάχη" ανάμεσα στην Επιτροπή και στο Συμβούλιο (ουσιαστικά στα Κράτη-Μέλη) ως προς τη σύναψη μεικτών συμφωνιών, ακόμα και από θεσμικούς φορείς, όπως η Νομική Υπηρεσία του Συμβουλίου αναφορικά με το Brexit και τη Συμφωνία Εμπορίου και Συνεργασίας του 2020 με το Ηνωμένο Βασίλειο, ή ακόμα και το Δικαστήριο της Ε.Ε. στην Απόφασή, το 2017, του σχετικά με την τροποποίηση της Συμβάσεως περί των Διεθνών Σιδηροδρομικών Μεταφορών (COTIF). Η παρούσα εργασία αποτελεί μία απόπειρα να αποσαφηνιστεί το μοναδικό και συχνά περίπλοκο ζήτημα των μεικτών συμφωνιών, με απώτερο σκοπό να παράσχει μια απάντηση στο ερώτημα του Τίτλου: Η σύναψη μεικτών συμφωνιών αποτελεί νομική υποχρέωση ή πολιτική επιλογή; Τα πρώτα δύο Κεφάλαια σχετίζονται με τα θεμελιώδη στοιχεία των διεθνών σχέσεων της Ένωσης, την παρουσία της στη διεθνή σκηνή και το ζήτημα των εξωτερικών της αρμοδιοτήτων. Στη συνέχεια, στο Πρώτο Μέρος της εργασίας δίνεται μία επισκόπηση του ζητήματος των μεικτών συμφωνιών (Α-Ι), με μία παρουσίαση της πρακτικής της Ε.Ε., των συνεπειών της, της ιστορίας του φαινομένου, καθώς και μια παρουσίαση της κατηγοριοποίησης των μεικτών συμφωνιών σύμφωνα με την κρατούσα θεωρία (Α-ΙΙ). Το επόμενο Κεφάλαιο ασχολείται με το καθεστώς των μεικτών συμφωνιών στην έννομη τάξη της Ε.Ε., πρώτον με το αν αποτελούν πηγή δικαίου για την Ε.Ε. (Β-Ι), ερώτημα που απαιτεί εις βάθος ανάλυση της νομολογίας του Δ.Ε.Ε., τόσο αναφορικά με το ζήτημα των αρμοδιοτήτων της Ε.Ε., της διεθνούς της δέσμευσης και ευθύνης, όσο και με την αρχή της καλόπιστης συνεργασίας, συνεχίζοντας με τα διαδικαστικά ζητήματα της διαπραγμάτευσης (Β-ΙΙ) και της σύναψης (Β-ΙΙΙ) των μεικτών συμφωνιών. Στο Δεύτερο Μέρος, η εργασία προχωρά στη συζήτηση της πολιτικής διάστασης των μεικτών συμφωνιών, εστιάζοντας αρχικά στο θεμελιώδες ζήτημα της προσωρινής τους εφαρμογής, και εξετάζοντας τη φύση της τελευταίας, αλλά και τις ενδεχόμενες συνέπειες από τη μη κύρωση μεικτής συμφωνίας από Κράτος-Μέλος (Α-Ι), ανατρέχοντας στη συνέχεια σε μερικά από τα πιο διαβόητα παραδείγματα των εν λόγω συνεπειών στην πρόσφατη ιστορία των μεικτών συμφωνιών (Α-ΙΙ). Στο τελευταίο Κεφάλαιο προσεγγίζεται μια οριστική απάντηση στο ερώτημα της εργιασίας, πρώτον από μια δικαιοδοτική οπτική γωνία, με τις αποφάσεις του Δ.Ε.Ε. στη Γνωμοδότηση 2/15 και στην Aπόφαση C-600/14 για την COTIF (Β-Ι), και στη συνέχεια από θεσμική άποψη, εξετάζοντας την πρακτική της Ένωσης, ιδιαίτερα κατά τη σύναψη εμπορικών συμφωνιών (Β-ΙΙ), μέχρι μία από τις πλέον αναμενόμενες συμφωνίες των τελευταίων ετών, τη Συμφωνία Εμπορίου και Συνεργασίας με το Η.Β. (Β-ΙΙ-vi). Στον Επίλογο θα βρει κανείς τη σύνοψη των συμπερασμάτων της εργασίας.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Στέλιος Γρηγόριος-Αλκίνοος
- Stelios Grigorios-Alkinoos
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- English
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2973891