National and Kapodistrian University of Athens
Η επίδραση σημειακών νουκλεοτιδικών πολυμορφισμών στη φαρμακοθεραπεία της Ημικρανίας.
Abstract
dc:descriptionΗ Φαρμακογενετική αποτελεί ένα σύγχρονο και ταχέως εξελισσόμενο κλάδο, ο οποίος μπορεί να προβλέψει πώς ένας ασθενής, με το δικό του ξεχωριστό γενετικό προφίλ, θα ανταποκριθεί στο φαρμακευτικό προϊόν που θα του χορηγηθεί. Στην αντιμετώπιση πλήθους καταστάσεων όπως ο πόνος, η κατάθλιψη, οι καρδιακές παθήσεις χρησιμοποιούνται κατευθυντήριες οδηγίες που έχουν τη βάση τους στην φαρμακογενετική. Η ημικρανία είναι μια συχνή νευρολογική πάθηση με σημαντική επίπτωση στον γενικό πληθυσμό. Ανάλογα τον υπότυπο ημικρανίας στον οποίο κατατάσσεται ο ασθενής και την συμπτωματολογία που εμφανίζει, επιλέγεται και η φαρμακοθεραπεία που θα του χορηγηθεί. Οι φαρμακευτικές επιλογές είναι αρκετές, τόσο για την χρόνια θεραπεία όσο και για την θεραπεία της ημικρανικής κρίσης, ώστε να επιλέγεται το καταλληλότερο φάρμακο ανάλογα τις ανάγκες του ασθενούς. Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η ανασκόπηση βιβλιογραφίας, ο σχολιασμός, η περιγραφή και η ανάλυση κλινικών δεδομένων σχετικά με σημειακούς νουκλεοτιδικούς πολυμορφισμούς (SNPs) γονιδίων και πως αυτοί ενδέχεται να επηρεάσουν τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται ως προφυλακτική θεραπεία για την ημικρανία αλλά και για την αντιμετώπιση της ημικρανικής κρίσης. Για την επίτευξη του σκοπού αυτού έγινε αναζήτηση βιβλιογραφίας μέσω των PubMed, PharmGKB, DrugBank, SCOPUS, MedLine. Η βιβλιογραφία που συλλέχθηκε και αναλύθηκε αφορά μελέτες που έχουν πραγματοποιηθεί σχετικά με φάρμακα που χρησιμοποιούνται στην ημικρανία. Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον επικεντρώθηκε στις μελέτες που επισημαίνουν την επίδραση στη φαρμακοκινητική ή και στο κλινικό αποτέλεσμα φαρμάκων, όταν υπάρχουν συγκεκριμένα SNPs σε σημεία του γονιδιώματος ικανά να επηρεάσουν τη φαρμακοθεραπεία. Για την καλύτερη και ορθότερη ανάλυση των αποτελεσμάτων που προέκυψαν, μετά την ανασκόπηση της βιβλιογραφίας, δημιουργήθηκαν πίνακες για κάθε φαρμακευτικό μόριο το οποίο χρησιμοποιείται στη αντιμετώπιση της ημικρανίας. Πιο συγκεκριμένα, τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση της ημικρανίας, για τα οποία βρέθηκαν πολυμορφισμοί, που επηρεάζουν την φαρμακοκινητική ή τη φαρμακοδυναμική τους είναι η Παρακεταμόλη, τα Μη Στεροειδή Αντιφλεγμονώδη Φάρμακα (ΜΣΑΦ) όπως Ακετυλοσαλικυλικό Οξύ, Ιβουπροφαίνη, Δικλοφαινάκη και Ναπροξένη, οι Τριπτάνες, η Μετοκλοπραμίδη, η Τραμαδόλη, το Βαλπροϊκό Οξύ, β-αδρενεργικοί αναστολείς όπως Μετοπρολόλη, Τιμολόλη, Προπρανολόλη, τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα Αμιτριπτιλίνη και Βενλαφαξίνη και το Onabotulinumtoxin A. Από αυτά, η Ιβουπροφαίνη, η Τραμαδόλη, η Μετοπρολόλη, η Αμιτριπτιλίνη και η Βενλαφαξίνη βρέθηκαν να έχουν πολυμορφισμούς σε γονίδια, ικανούς να οδηγήσουν στη δημιουργία ενζύμων με διαφορετική λειτουργικότητα και έτσι να εκδοθούν κατευθυντήριες οδηγίες για τη ρύθμιση δόσης αυτών των φαρμάκων όταν οι ασθενείς έχουν αυτούς τους πολυμορφισμούς. Συμπερασματικά, οι πιο σημαντικές συσχετίσεις SNP γονιδίου – φαρμακολογικού αποτελέσματος που βρέθηκαν ήταν αυτές για τα γονίδια CYP2C9, CYP2D6 και CYP2C19. Οι συστάσεις προτείνουν τη διεξαγωγή γενετικών test ώστε να ταυτοποιηθεί αν ο ασθενής φέρει τα συγκεκριμένα αλληλόμορφα των προαναφερθέντων γονιδίων, να ρυθμιστεί η δόση κατάλληλα ή και να μην χρησιμοποιηθεί καθόλου το συγκεκριμένο φάρμακο. Με αυτό το τρόπο επιλέγεται η ορθότερη για τον ασθενή φαρμακοθεραπεία αποφεύγοντας υποθεραπευτικά ή τοξικά επίπεδα του φαρμάκου στο αίμα, εφαρμόζοντας τις αρχές της εξατομικευμένης ιατρικής.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Μοσχοπούλου Μελίνα
- Moschopoulou Melina
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2973976