Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Ο γενικός κανόνας απαγόρευσης καταχρήσεων του άρθρου 38 του κώδικα φορολογικής διαδικασίας

Abstract

dc:description

Tα τελευταία χρόνια οι φορολογικές αρχές διεθνώς έχουν επιδοθεί στον αγώνα για την πάταξη του φαινομένου της κατάχρησης των διατάξεων της φορολογικής νομοθεσίας. Στον απόηχο των διεθνών φορολογικών σκανδάλων τα κράτη ανέλαβαν από κοινού σημαντικές πρωτοβουλίες για την καταπολέμηση των πρακτικών κατάχρησης της φορολογικής νομοθεσίας. Στο πλαίσιο αυτό με το άρθρο 6 της Οδηγίας 2016/1164/ΕΕ (εφεξής ATAD Ι) θεσπίσθηκε ο Γενικός Κανόνας Απαγόρευσης των Καταχρήσεων (εφεξής Γ.Κ.Α.Κ.) για την αντιμετώπιση των καταχρηστικών φορολογικών πρακτικών, οι οποίες δεν έχουν ακόμη αντιμετωπιστεί με ειδικές διατάξεις απαγόρευσης των καταχρηστικών πρακτικών. Προς το σκοπό της εναρµόνισης µε το άρθρο 6 της Οδηγίας ATAD I το άρθρο 38 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 13 του Ν. 4607/2019, προβλέπει την γενική ρήτρα για την καταπολέμηση της κατάχρησης της φορολογικής νομοθεσίας. Αντικείμενο της παρούσας μελέτης αποτελεί ο Γ.Κ.Α.Κ. του άρθρου 38 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας και ιδίως: (α) η ανάλυση των προϋποθέσεων εφαρμογής του, υπό το φως των πορισμάτων της νομολογίας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ενώσεως και των εθνικών Δικαστηρίων, (β) η παρουσίαση των συνεπειών από την εφαρμογή του από τις φορολογικές αρχές, (γ) η οριοθέτηση του πεδίου εφαρμογής του και (δ) η ανάδειξη της πρακτικής χρησιμότητάς του. Για την ολοκληρωμένη προσέγγιση της ερμηνείας του άρθρου 38 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας κατ’ αρχάς εξετάζονται οι διεθνείς και ευρωπαϊκές διακρατικές πρωτοβουλίες για την καταπολέμηση της κατάχρησης των φορολογικών διατάξεων και, στην συνέχεια, διενεργείται σύντομη αναφορά στους τρόπους, με βάση τους οποίους αντιμετωπίσθηκε το πρόβλημα αυτό στην χώρα μας πριν από την εισαγωγή του άρθρου 38 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας. Επίσης, επιχειρείται κριτική επισκόπηση των πιο πρόσφατων αποφάσεων των εθνικών δικαστηρίων και της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων. Τέλος, η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο Γ.Κ.Α.Κ. αποτελεί ένα χρήσιμο νομικό εργαλείο για την καταπολέμηση της καταχρηστικής φοροαποφυγής αλλά θα πρέπει να εφαρμόζεται μόνο κατ’ εξαίρεση όταν υφίσταται πράγματι κατάχρηση της φορολογικής νομοθεσίας και πάντοτε με σεβασμό των δικαιωμάτων των φορολογουμένων.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Γκάνιου Αναστασία
  • Gkaniou Anastasia

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2974121

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Γκάνιου Αναστασία; Gkaniou Anastasia. Ο γενικός κανόνας απαγόρευσης καταχρήσεων του άρθρου 38 του κώδικα φορολογικής διαδικασίας. 2022. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2974121