Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Δικαστήρια θεραπείας από τα ναρκωτικά. Μία αναλυτική και κριτική επισκόπηση.

Abstract

dc:description

Σκοπός της εκπονούμενης διπλωματικής εργασίας είναι η αναλυτική και κριτική επισκόπηση του μοντέλου των Δικαστηρίων Θεραπείας από τα Ναρκωτικά (“Drug Treatment Courts”) υπό το πρίσμα της διεθνούς εμπειρίας. Πρόκειται για έναν καινοτόμο θεσμό εναλλακτικής ποινικής μεταχείρισης των εξαρτημένων δραστών, οι οποίοι κατά κανόνα ανακυκλώνονται εντός του ποινικού και σωφρονιστικού συστήματος, δοθέντος ότι η επιβολή ποινικών κυρώσεων και ο εγκλεισμός δεν περιστέλλουν το φαύλο κύκλο «ναρκωτικά-έγκλημα», τουναντίον τον ενδυναμώνουν. Στηριζόμενα στις αρχές της θεραπευτικής δικαιοσύνης περί μεγιστοποίησης των θεραπευτικών συνεπειών που επιφέρει το δίκαιο στις ζωές των πολιτών και υιοθετώντας το ιατρικό μοντέλο της εξάρτησης, τα ειδικά αυτά θεραπευτικά δικαστήρια επιδιώκουν να μεταρρυθμίσουν τον τρόπο που ο επίσημος κοινωνικός έλεγχος ανταποκρίνεται στη μη βίαιη παραβατικότητα των εξαρτημένων δραστών, αντιμετωπίζοντας στοχευμένα τη γενεσιουργό αιτία των εν λόγω εγκληματικών συμπεριφορών, ήτοι τη διαταραχή της εξάρτησης από τα ναρκωτικά. Εν συντομία, το υπό μελέτη δικαστηριακό μοντέλο μεταβάλλει τον πρωτεύοντα σκοπό της ποινικής δίκης, από την απόδοση μομφής και τιμωρίας για μία παρελθοντική πράξη στην πρόληψη μίας μελλοντικής υποτροπής και στην επανενσωμάτωση των εξαρτημένων στο κοινωνικό γίγνεσθαι. Προς τούτο, οι δράστες που παραπέμπονται στο πρόγραμμα ενός θεραπευτικού δικαστηρίου απολαμβάνουν εξατομικευμένες και ολιστικές υπηρεσίες θεραπείας και κοινωνικής επανένταξης, ενώ ταυτόχρονα το δικαστήριο διασφαλίζει την παραμονή και τη συμμόρφωση προς τους όρους του προγράμματος μέσω της εντατικής εποπτείας του δικαστή, ο οποίος παρακολουθεί στενά τη θεραπευτική τους πορεία και επιστρατεύει ένα ιδιαίτερο σύστημα ποινών και επιβραβεύσεων, με σκοπό την ενίσχυση της κινητοποίησης και της υπευθυνότητάς τους για αληθινή συμπεριφορική αλλαγή και απεμπλοκή από τον εγκληματικό τρόπο σκέψης και δράσης. Στο πλαίσιο της αναλυτικής επισκόπησης, σκιαγραφείται η βασική ταυτότητα των θεραπευτικών δικαστηρίων και διαφωτίζονται οι ουσιώδεις διαφορές από τα παραδοσιακά ποινικά δικαστήρια. Επιπλέον, αναδεικνύεται η ιστορική και εξελικτική πορεία των θεραπευτικών δικαστηρίων, καθώς και η σημαίνουσα θεωρία της θεραπευτικής δικαιοσύνης, από την οποία αντλούν τη νομιμοποίησή τους. Στη συνεχεία, παρουσιάζεται μία κατά το δυνατόν συστηματοποιημένη καταγραφή της κεντρικής δομής και των κυριότερων διαδικασιών ενός τυπικού θεραπευτικού δικαστηρίου, με έμφαση στο αμερικανικό μοντέλο. Μέσα από την επισκόπηση της κριτικής επιχειρηματολογίας επιχειρείται η ανάδειξη καίριων προβληματισμών και αδυναμιών του υπό διερεύνηση μοντέλου. Άλλωστε, έτσι προάγεται ο γόνιμος και εποικοδομητικός δημόσιος διάλογος, καθόσον οποιαδήποτε κοινωνικοπολιτική συζήτηση περί της υιοθέτησής τους στην Ελλάδα δεν θα πρέπει να παραβλέψει τις τυχόν δυσμενείς συνέπειες ούτε να προβεί σε έναν άκριτο μιμητισμό εν είδει «λύσης ανάγκης». Τέλος, επισυνάπτεται παράρτημα με τις καταγεγραμμένες βέλτιστες πρακτικές των θεραπευτικών δικαστηρίων.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Μπορμπαντωνάκης Γεώργιος
  • Bormpantonakis Georgios

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2974699

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Μπορμπαντωνάκης Γεώργιος; Bormpantonakis Georgios. Δικαστήρια θεραπείας από τα ναρκωτικά. Μία αναλυτική και κριτική επισκόπηση.. 2022. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2974699