Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Υψηλή Στρατηγική του Αλεξίου Α' Κομνηνού (1081-1118)

Abstract

dc:description

Η παρούσα εργασία πραγματεύεται την υψηλή στρατηγική του αυτοκράτορα Αλεξίου Α’ Κομνηνού (1081-1118), δηλαδή την αξιοποίηση από πλευράς του όλων των διαθέσιμων μέσων της Βυζαντινής αυτοκρατορίας για την επίτευξη των στόχων του στο περιβάλλον συγκρούσεων και ανταγωνισμών του ύστερου 11ου και πρώιμου 12ου αιώνα. Κυβερνώντας σε μία από τις κρισιμότερες περιόδους της βυζαντινής ιστορίας, ο Αλέξιος Κομνηνός μπόρεσε να αποκρούσει τους εχθρούς του κράτους, να ανακτήσει χαμένα εδάφη και να αναστηλώσει το κύρος της αυτοκρατορίας, εγκαθιδρύοντας μία σταθερή δυναστεία που διήρκεσε 100 χρόνια. Δημιουργείται έτσι το ερώτημα του πως κατόρθωσε τα παραπάνω, αλλά και ποιες αστοχίες μπορεί να υπονόμευσαν το έργο του μακροπρόθεσμα. Καταρχήν, αναλύεται η έννοια της στρατηγικής στην επιστήμη των διεθνών σχέσεων και η στρατηγική παράδοση του Βυζαντίου, όπως εκφράστηκε στα βυζαντινά κείμενα και στην πολιτικοστρατιωτική πρακτική της αυτοκρατορίας. Την εισαγωγή συμπληρώνει η έκθεση του γεωγραφικού-γεωπολιτικού περιβάλλοντος του Βυζαντίου της εποχής του Αλεξίου Κομνηνού, για την αναγνώριση των βασικών θεάτρων επιχειρήσεων. Η εξιστόρηση της κρίσης του Βυζαντίου τον 11ο αιώνα συνιστά το υπόβαθρο για τη δράση του Αλεξίου Κομνηνού και ορίζει τις δυνατότητες, τους περιορισμούς και της προκλήσεις της βασιλείας του. Η μελέτη ακολουθεί την άνοδο του Αλεξίου στην εξουσία και τους πολιτικούς αγώνες του ανά μέτωπο και αντίπαλο, περιλαμβάνοντας τις νορμανδικές εισβολές, τις επιδρομές των νομαδικών λαών στα Βαλκάνια, τη διέλευση της Α’ Σταυροφορίας και τον πόλεμο με τους Τούρκους στη Μικρά Ασία. Σε κάθε κεφάλαιο, ύστερα από την έκθεση των πολιτικοστρατιωτικών γεγονότων και των μέσων που χρησιμοποίησε ο αυτοκράτορας έναντι κάθε απειλής, η πολιτική του αναλύεται βάσει των κριτηρίων των στρατηγικών σπουδών. Παρουσιάζονται οι ενέργειες σε κάθε κλάδο της υψηλής στρατηγικής, το πρότυπο σχέσεων που αναπτύχθηκαν με τις ξένες δυνάμεις, και αξιολογείται η επιτυχία τους. Καθώς η στρατιωτική στρατηγική, η διπλωματία και η διεθνής νομιμοποίηση ανακύπτουν μέσα από τη γενική πολιτική ιστορία, ειδικό κεφάλαιο αφιερώνεται στους άλλους κλάδους της υψηλής στρατηγικής. Η εσωτερική πολιτική και τα μέσα εδραίωσης του καθεστώτος των Κομνηνών, η ιδεολογική και θρησκευτική βάση της εξουσίας, και οι οικονομικές συνθήκες οι οποίες επέτρεψαν στον Αλέξιο να προχωρήσει στο έργο του, εξετάζονται ως η αφανής αλλά θεμελιώδης βάση της αυτοκρατορικής στρατηγικής.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Νοβακόπουλος Μάριος
  • Novakopoulos Marios

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2975778

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Νοβακόπουλος Μάριος; Novakopoulos Marios. Υψηλή Στρατηγική του Αλεξίου Α' Κομνηνού (1081-1118). 2022. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2975778