Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Αυτοκρατορική ιδεολογία, εξωτερική πολιτική και θρησκεία στον 15ο αι. Η περίπτωση της Ένωσης της Φλωρεντίας.

Abstract

dc:description

Στα τέλη του 14ου αιώνα, το βυζαντινό κράτος βίωσε μια άμεση υπαρξιακή απειλή, την τουρκική κατάκτηση της Βαλκανικής Χερσονήσου. Φοβούμενος για την ίδια την επιβίωση της αυτοκρατορίας, ο αυτοκράτορας Μανουήλ Β’ στράφηκε στην συμμαχία με την Δύση, και ειδικότερα με τον βασιλιά της Ουγγαρίας και δυτικό αυτοκράτορα Σιγισμούνδο, με την προοπτική της οικονομικής και στρατιωτικής βοήθειας, αλλά και της ιδεολογικής ενίσχυσης του ανατολικού αυτοκρατορικού αξιώματος στον χριστιανικό κόσμο, ως αντίβαρο της πολιτικής του αδυναμίας. Στο πλαίσιο αυτό ετέθη με ένταση και το ζήτημα της αποκατάστασης της εκκλησιαστικής σχέσης με την Δυτική Εκκλησία, στην ευρύτερη προσπάθεια μεταρρύθμισης της τελευταίας μετά την Σύνοδο της Κωνσταντίας (1414-1418). Κατόπιν μακράς θεολογικής και διπλωματικής προετοιμασίας, οι Βυζαντινού ταλαντεύτηκαν για λίγο μεταξύ πάπα και Συνόδου της Βασιλείας, ελπίζοντας να αποκτήσουν το μέγιστο δυνατό όφελος από την Ένωση. Τελικά, συμβιβάστηκαν με την παποσύνη στην Φλωρεντία, αποδεχόμενοι την Ένωση των Εκκλησιών (1439), που όμως απεδείχθη χίμαιρα. Στην Σύνοδο αυτή, η αυτοκρατορική κληρονομία συγκρούστηκε με την παπική μοναρχία, χωρίς ιδιαίτερη επιτυχία. Ιδωμένη από τον ορθόδοξο κόσμο ως υποταγή στον πάπα, η Ένωση της Φλωρεντίας τερμάτισε την βυζαντινή αυτοκρατορική επιρροή στην Ευρώπη και τα Βαλκάνια και έθεσε τους Βυζαντινούς υπό την εξάρτηση του πάπα. Η ήττα της επακόλουθης παπικής σταυροφορίας στην Βάρνα (1444), είχε ως αποτέλεσμα την αναστολή της εφαρμογής της Ένωσης. Η προκληθείσα ορθόδοξη αντίδραση δίχασε την βυζαντινή κοινωνία ανεπανόρθωτα, με κάθε μερίδα να ασκεί την δική της εσωτερική και εξωτερική πολιτική. Οι υποστηρικτές της Ένωσης αποτέλεσαν μια μειοψηφία πέριξ του αυτοκράτορα που προσπάθησε αγωνιωδώς να σώσει την αυτοκρατορία, ενώ οι αντίπαλοι της, προτιμώντας την διαφύλαξη της πίστης τους, προετοίμασαν την διάδοχη κατάσταση, εκκλησιαστικά και πολιτικά.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Κωστούλας Ευάγγελος-Χρήστος
  • Kostoulas Evangelos-Christos

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2976126

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Κωστούλας Ευάγγελος-Χρήστος; Kostoulas Evangelos-Christos. Αυτοκρατορική ιδεολογία, εξωτερική πολιτική και θρησκεία στον 15ο αι. Η περίπτωση της Ένωσης της Φλωρεντίας.. 2022. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2976126