Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η συμβολή του Θεόδωρου Μετοχίτη στα εκκλησιαστικά και θεολογικά ρεύματα του 14ου αιώνα

Abstract

dc:description

Ἕνας ἀπὸ τοὺς βασικώτερους στόχους τῆς παρούσας ἐργασίας εἶναι ἡ παρουσίαση τοῦ Θεόδωρου Μετοχίτη ὡς μιᾶς ζωντανῆς, ἔξεργης προσωπικότητας πού, ὡς ἐκ τοῦ γεγονότος τῆς ἀνάδειξής του στὰ πλέον ὑψηλᾶ ἀξιώματα τῆς αὐτοκρατορίας, συνδιαμόρφωσε τὶς ἱστορικὲς ἐξελίξεις τῆς ἐποχῆς του. Ἔτσι, θεᾶται ὡς μιὰ μορφὴ πλήρως ἐνταγμένη στὸ εὐρύτερο ἱστορικό, πολιτικό, μορφωτικό-ἐπιστημονικό-λόγιο, ἀλλὰ καὶ στὸ ἐκκλησιαστικὸ πλαίσιο τῶν πρώτων δεκαετιῶν τοῦ 14ου αἰῶνα. Μὲ βάση αὐτά, ἐξετάζεται, ἀφ’ ἑνός, ἡ σημασία ποὺ εἶχε γιὰ τὸν Βυζαντινὸ λόγιο ἡ ἀπὸ μέρους του ἀνάληψη τῆς ἀνακαίνισης τῆς παλαιφάτου Μονῆς τῆς Χώρας στὴν Κωνσταντινούπολη. Ἀφ’ ἑτέρου, διερευνῶνται οἱ ἀπόψεις του για τὴν πατροπαράδοτη πίστη του, τόσο στά, κατὰ σύμβασιν, χαρακτηριζόμενα, θεολογικά του ἔργα, ὅσο στὸ ἔργο του «Ἠθικὸς ἤ περὶ παιδείας», ἀλλὰ καὶ σὲ ἄλλα του ἔργα. Μὲ ἀναφορὰ τὸν Μετοχίτη, διερευνᾶται, ἐπίσης, ἡ στερρότητα τῆς χριστιανικῆς κοσμοαντίληψης καὶ σὲ ἄλλους συγχρόνους του λογίους, πολλοὶ ἐκ τῶν ὁποίων ἦσαν ἐκκλησιαστικοὶ ἄνδρες. Αὐτὴ ἀποκαλύπτει, ἐν τέλει, μιὰ σύγχυση ταυτότητας ποὺ ὅμως, παραδόξως, συμβιώνει μὲ μιὰ παράλληλη συνειδησιακὴ «τακτοποίηση» ὡς πρὸς τὰ θέματα τῆς πίστεως. Τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ Μετοχίτης ὑπῆρξε διδάσκαλος τόσο τοῦ Γρηγορίου Παλαμᾶ ὅσο καὶ τοῦ Νικηφόρου Γρηγορᾶ, ἀποτελεῖ τὴν ἀφορμὴ νὰ ἐκτιμηθῇ τὸ εὔρος τῆς ἐπιρροῆς του στοὺς δύο μαθητές του καὶ συνακόλουθα στὴν ὑπόθεση τῆς ἡσυχαστικῆς διαμάχης γενικώτερα. Ἐπιπρόσθετα, διαλαμβάνεται τὸ κατὰ πόσο ὁ Μετοχίτης «συγγενεύει» μὲ τοὺς λογίους τῆς κατοπινῆς Ἀναγέννησης, ἀλλὰ καὶ τὸ ἐὰν τελικὰ ὁ ἀέρας τῆς Ἀναγέννησης ἔπνευσε πρῶτα στὴν Ἀνατολή.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Κρίππας Ηλίας
  • Krippas Ilias

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2976179

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Κρίππας Ηλίας; Krippas Ilias. Η συμβολή του Θεόδωρου Μετοχίτη στα εκκλησιαστικά και θεολογικά ρεύματα του 14ου αιώνα. 2022. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2976179