National and Kapodistrian University of Athens
Η συμβολή του Θεόδωρου Μετοχίτη στα εκκλησιαστικά και θεολογικά ρεύματα του 14ου αιώνα
Abstract
dc:descriptionἝνας ἀπὸ τοὺς βασικώτερους στόχους τῆς παρούσας ἐργασίας εἶναι ἡ παρουσίαση τοῦ Θεόδωρου Μετοχίτη ὡς μιᾶς ζωντανῆς, ἔξεργης προσωπικότητας πού, ὡς ἐκ τοῦ γεγονότος τῆς ἀνάδειξής του στὰ πλέον ὑψηλᾶ ἀξιώματα τῆς αὐτοκρατορίας, συνδιαμόρφωσε τὶς ἱστορικὲς ἐξελίξεις τῆς ἐποχῆς του. Ἔτσι, θεᾶται ὡς μιὰ μορφὴ πλήρως ἐνταγμένη στὸ εὐρύτερο ἱστορικό, πολιτικό, μορφωτικό-ἐπιστημονικό-λόγιο, ἀλλὰ καὶ στὸ ἐκκλησιαστικὸ πλαίσιο τῶν πρώτων δεκαετιῶν τοῦ 14ου αἰῶνα. Μὲ βάση αὐτά, ἐξετάζεται, ἀφ’ ἑνός, ἡ σημασία ποὺ εἶχε γιὰ τὸν Βυζαντινὸ λόγιο ἡ ἀπὸ μέρους του ἀνάληψη τῆς ἀνακαίνισης τῆς παλαιφάτου Μονῆς τῆς Χώρας στὴν Κωνσταντινούπολη. Ἀφ’ ἑτέρου, διερευνῶνται οἱ ἀπόψεις του για τὴν πατροπαράδοτη πίστη του, τόσο στά, κατὰ σύμβασιν, χαρακτηριζόμενα, θεολογικά του ἔργα, ὅσο στὸ ἔργο του «Ἠθικὸς ἤ περὶ παιδείας», ἀλλὰ καὶ σὲ ἄλλα του ἔργα. Μὲ ἀναφορὰ τὸν Μετοχίτη, διερευνᾶται, ἐπίσης, ἡ στερρότητα τῆς χριστιανικῆς κοσμοαντίληψης καὶ σὲ ἄλλους συγχρόνους του λογίους, πολλοὶ ἐκ τῶν ὁποίων ἦσαν ἐκκλησιαστικοὶ ἄνδρες. Αὐτὴ ἀποκαλύπτει, ἐν τέλει, μιὰ σύγχυση ταυτότητας ποὺ ὅμως, παραδόξως, συμβιώνει μὲ μιὰ παράλληλη συνειδησιακὴ «τακτοποίηση» ὡς πρὸς τὰ θέματα τῆς πίστεως. Τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ Μετοχίτης ὑπῆρξε διδάσκαλος τόσο τοῦ Γρηγορίου Παλαμᾶ ὅσο καὶ τοῦ Νικηφόρου Γρηγορᾶ, ἀποτελεῖ τὴν ἀφορμὴ νὰ ἐκτιμηθῇ τὸ εὔρος τῆς ἐπιρροῆς του στοὺς δύο μαθητές του καὶ συνακόλουθα στὴν ὑπόθεση τῆς ἡσυχαστικῆς διαμάχης γενικώτερα. Ἐπιπρόσθετα, διαλαμβάνεται τὸ κατὰ πόσο ὁ Μετοχίτης «συγγενεύει» μὲ τοὺς λογίους τῆς κατοπινῆς Ἀναγέννησης, ἀλλὰ καὶ τὸ ἐὰν τελικὰ ὁ ἀέρας τῆς Ἀναγέννησης ἔπνευσε πρῶτα στὴν Ἀνατολή.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Κρίππας Ηλίας
- Krippas Ilias
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2976179