Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Ποντιακό παραμύθι: Performance, μοτίβα και λειτουργίες

Abstract

dc:description

Στην παρούσα μεταπτυχιακή εργασία μελετήθηκε η performance, τα μοτίβα και οι λειτουργίες του ποντιακού λαϊκού παραμυθιού. Αυτό κατέστη δυνατό με τον εντοπισμό και την καταγραφή αφηγητών, ζωντανών φορέων ποντιακών παραμυθιών, οι οποίοι συνάμα είναι και φυσικοί ομιλητές της ποντιακής διαλέκτου. Στην εργασία αυτή περιγράφεται ο ιδιαίτερος τρόπος, με τον οποίο παρουσιάστηκαν τα παραμύθια από τους αφηγητές (ιδίωμα, ύφος, ηθοποιία, ρητορικότητα), μελετάται η αλληλεπίδρασή τους ή όχι με την κοινότητα των ακροατών-αναγνωστών τους καθώς και τα κανάλια επικοινωνίας που επιλέγουν σήμερα, για να επικοινωνήσουν με αυτούς. Για την εκπόνηση της εργασίας αξιοποιήθηκαν καταγραφές οπτικοακουστικού υλικού, συζητήσεις και ημι-κατευθυνόμενες συνεντεύξεις. Οι απομαγνητοφωνημένες αφηγήσεις μελετήθηκαν υπό το πρίσμα της εθνογραφικής μεθόδου προσέγγισης του παραμυθιού και των φορέων του, με επακόλουθο να φανεί η αξία του ποντιακού παραμυθιού ως φορέα γλώσσας, μνήμης και ως μέσου ενίσχυσης της εθνοτοπικής ταυτότητας τόσο για το άτομο που το αφηγείται όσο και για την κοινότητα στην οποία αυτό προσφέρεται. Παράλληλα, για τη μελέτη των μοτίβων αξιοποιήθηκε η Ιστορικο-γεωγραφική μέθοδος και το πλούσιο υλικό της (Διεθνής κατάλογος Aarne-Thompson και Κατάλογος Ελληνικών Παραμυθιών Μέγα) και λιγότερο η μορφολογική μέθοδος του Propp. Συνεπώς, εντοπίστηκαν οι Παραμυθιακοί τύποι, στους οποίους ανήκουν τα υπό μελέτη ποντιακά παραμύθια, και αναλύθηκαν τα μοτίβα τους και οι επιδράσεις τους από την προφορική και τη γραπτή παράδοση. Τέλος, αξιοποιήθηκαν αφενός, η φιλολογική και αισθητική σκοπιά του Max Lüthi και αφετέρου, η ρητορική και γλωσσολογική ανάλυση του Αθανάσιου Νάκα, ώστε να καταδειχθούν τα κοινά στοιχεία, τα αντλημένα από την παράδοση, των οποίων κάνει χρήση ο αυτοδίδακτος ρήτορας-παραμυθάς και κατ’ επέκταση η φύση της ίδιας της τέχνης της αφήγησης. Οι παραμυθάδες που μελετήθηκαν αφηγήθηκαν τα παραμύθια τους στην ποντιακή διάλεκτο. Τα παραμύθια τους καλύπτουν όλο το φάσμα του λαϊκού παραμυθιακού λόγου. Δηλαδή οι τρεις εξ αυτών, η Μωυσιάδου Αλεξάνδρα, ο Παρασκευάς Γεώργιος και η Συμεωνίδου-Χείλαρη Χρύσα αφηγήθηκαν κατεξοχήν μαγικά παραμύθια, ο Παπαδόπουλος Ιορδάνης αφηγήθηκε και τραγούδησε ευτράπελες ιστορίες και ο Γεωργιάδης (Κιόλαλης) Νίκος απήγγειλε έμμετρους μύθους ζώων. Η προσέγγιση τους λοιπόν, έγινε μέσα από το πρίσμα και την ειδική μελέτη για το κάθε είδος, πέρα από τις γενικές μεθοδολογικές προσεγγίσεις του μύθου και του παραμυθιού. Τέλος, οι τρεις εκ των αφηγητών μας ανήκουν στη δεύτερη και την τρίτη γενιά προσφύγων του μεγάλου διωγμού και της ανταλλαγής των ετών 1922-1924, ενώ οι δύο εξ αυτών ανήκουν στην ομάδα που προ τριακονταετίας περίπου ήλθαν στην Ελλάδα από κράτη της πρώην ΕΣΣΔ. Έγινε λοιπόν, προσπάθεια να κατανοηθούν τα ατομικά και τα κοινοτικά-εθνοτοπικά τους βιώματά και πώς αυτά επηρεάζουν την αφηγηματική τους τέχνη.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Μαυρουδάκη Γεωργία
  • Mavroudaki Georgia

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3056890

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Μαυρουδάκη Γεωργία; Mavroudaki Georgia. Ποντιακό παραμύθι: Performance, μοτίβα και λειτουργίες. 2022. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3056890