Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Διερεύνηση του ρόλου του Υδροθείου (H2S) στην Ιδιοπαθή Πνευμονική Ίνωση

Abstract

dc:description

Η ιδιοπαθής πνευμονική ίνωση (ΙΠΙ) είναι μια διάμεση πνευμονοπάθεια με μέσο χρόνο επιβίωσης 3-5 χρόνια από την διάγνωση. Αποτελεί μια σπάνια και θανατηφόρο ασθένεια με άγνωστη μέχρι σήμερα αιτιολογία. Τα κύρια συμπτώματα της νόσου είναι ο ξηρός βήχας και η δύσπνοια τα οποία ενδέχεται να αυξάνονται προοδευτικά και δυσχεραίνουν την ζωή των ασθενών. Μέχρι σήμερα είναι διαθέσιμες μόνο δύο φαρμακευτικές ουσίες για την αντιμετώπιση της ΙΠΙ, οι οποίες δεν θεραπεύουν την νόσο αλλά καθυστερούν την εξέλιξη της. Η ανάγκη για διερεύνηση των μηχανισμών που εμπλέκονται στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση και για εύρεση νέων φαρμακευτικών στόχων κατέστησε αναγκαία την ανάπτυξη ενός πειραματικού μοντέλου ποντικών που υιοθετεί επαρκώς τα χαρακτηριστικά της νόσου. Το πιο ευρέως χρησιμοποιούμενο μοντέλο στην Ιδιοπαθή Πνευμονική Ίνωση είναι εκείνο της μπλεομυκίνης. Το υδρόθειο (H2S) παλαιότερα θεωρούνταν ως τοξικό αέριο, καθώς σε υψηλές συγκεντρώσεις μπορεί να αποβεί θανατηφόρο. Πλέον χαρακτηρίζεται ως ο τρίτος αέριος διαβιβαστής (gasotransmitter), μαζί με το μονοξείδιο του αζώτου (ΝΟ) και το μονοξείδιο του άνθρακα (CO). Ο όρος αέριος διαβιβαστής απευθύνεται σε μόρια που παράγονται ενδογενώς, έχουν έναν σηματοδοτικό ρόλο, παράγονται από ενζυμικά μονοπάτια, και μπορούν να διαπερνούν κυτταρικές μεμβράνες. Επίσης η ενδογενής βιοσύνθεση τους μπορεί να υπόκειται σε ρύθμιση και το βιολογικό τους αποτέλεσμα είναι εξαρτώμενο από τη δόση. Στα θηλαστικά το H2S παράγεται ενδογενώς τόσο με ενζυμικό όσο και με μη ενζυμικό τρόπο, σε μικρές ποσότητες. Τα ένζυμα που είναι ικανά να παράξουν υδρόθειο (Η2S) είναι η κυσταθειονίνη γ-λυάση (CSE), η κυσταθειονίνη β-συνθετάση (CBS) και η 3-μερκαπτοπυροσταφυλική σουλφοτρανσφεράση (3-ΜST). Το H2S μπορεί να διαπερνά ελεύθερα τις κυτταρικές μεμβράνες, χωρίς τη βοήθεια κάποιου υποδοχέα, και να λειτουργεί ως σηματοδοτικό μόριο. Μια από τις αντιδράσεις που θεωρείται πως του δίνει αυτή την ιδιότητα είναι η S-σουλφυδριλίωση, που είναι μια χημική τροποποίηση καταλοίπων κυστεΐνης σε πρωτεΐνες στόχους. Πληθώρα ερευνών έχουν δείξει την συμμετοχή του Η2S σε διαφορετικές φυσιολογικές και παθοφυσιολογικές διεργασίες στον οργανισμό, γεγονός που καθιστά ενδιαφέρουσα την περαιτέρω μελέτη του. Για το σκοπό αυτό έχουν αναπτυχθεί χημικές ενώσεις που δρουν ως δότες υδροθείου αλλά και χημικές ενώσεις που αναστέλλουν την παραγωγή του, μέσω των ενζύμων που παράγουν Η2S. Πρόσφατα το H2S χρησιμοποιήθηκε σε συνδυασμό με ήδη υπάρχοντα φάρμακα με σκοπό την βελτίωση του φαρμακολογικού τους προφίλ. Ακόμα μελέτες έχουν δείξει πως η χρήση δοτών υδροθείου βελτιώνει την εικόνα των ζώων μετά τη χορήγηση μπλεομυκίνης. Στην παρούσα διπλωματική εργασία εξετάστηκε ο πιθανός ρόλος του ενδογενώς παραγόμενου H2S στην ΙΠΙ με τη χρήση γενετικά τροποποιημένων ζώων (knock out) τα οποία δεν παρήγαγαν την πρωτεΐνη CSE (κυσταθειονίνη-γ λυάση). Επίσης, διερευνήθηκε η έκφραση των ενζύμων που παράγουν H2S, τόσο σε μεταγραφικό όσο και σε πρωτεϊνικό επίπεδο, σε ποντικούς αγρίου τύπου μετά την χορήγηση μπλεομυκίνης. Τα αποτελέσματα των πειραμάτων μας, έδειξαν πως τα επίπεδα mRNA και τα πρωτεϊνικά επίπεδα του CSE μειώθηκαν σε ποντίκια αγρίου τύπου 14 ημέρες μετά την χορήγηση μπλεομυκίνης σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου. Αντίθετα, η έκφραση του 3MST δεν παρουσίασε καμία διαφορά στα ποντίκια που είχαν λάβει μπλεομυκίνη σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου. Οι δείκτες της ίνωσης (κολλαγόνο, ολική πρωτεΐνη) καθώς και οι μηχανικές αναπνευστικές παράμετροι του πνεύμονα (Ers, H, Cst, Crs) βρέθηκαν ελαφρώς βελτιωμένες στα knock-out ποντίκια σε σύγκριση με τα αγρίου τύπου ποντίκια, που είχαν λάβει μπλεομυκίνη εάν και όχι στατιστικά σημαντικά. Επιπλέον παρατηρήθηκε βελτίωση στην απώλεια βάρους την ημέρα 7 μετά την χορήγηση μπλεομυκίνης στα knock out ποντίκια σε σύγκριση με τα αγρίου τύπου ποντίκια η οποία όμως αποκαταστάθηκε την ημέρα 14. Τέλος τα επίπεδα του H2S την ημέρα 14 δεν παρουσίασαν διαφορές μετά την χορήγηση μπλεομυκίνης. Με βάσει τα παραπάνω συμπεραίνουμε πως ενώ τα επίπεδα του 3MST δεν μεταβάλλονται σε μοντέλο ΙΠΙ που χρησιμοποιήσαμε, η έκφραση του CSE μειώνεται σημαντικά 14 ημέρες μετά την χορήγηση μπλεομυκίνης. Ακόμα παρατηρήσαμε μια μικρή βελτίωση στην εικόνα της ίνωσης στα knock-out ποντίκια την ημέρα 14 μετά την χορήγηση μπλεομυκίνης, η οποία όμως δεν έφτασε τα επίπεδα στατιστικής σημαντικότητας. Τέλος, βάσει της διαφοράς που παρατηρήθηκε στην απώλεια βάρους την ημέρα 7 μετά την χορήγηση μπλεομυκίνης, το ενδογενές H2S/CSE ενδέχεται να εμπλέκεται περισσότερο στην οξεία φλεγμονώδη φάση της νόσου.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Τουλούμη Aικατερίνη
  • Touloumi Aikaterini

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3085458

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Τουλούμη Aικατερίνη; Touloumi Aikaterini. Διερεύνηση του ρόλου του Υδροθείου (H2S) στην Ιδιοπαθή Πνευμονική Ίνωση. 2022. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3085458