Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Απόψεις και εμπειρίες προσφύγων με αναπηρία αναφορικά με την κοινωνική τους ένταξη στη χώρα προέλευσης και στη χώρα υποδοχής: Διερεύνηση των ενταξιακών προκλήσεων με βάση τη διπλή τους ταυτότητα.

Abstract

dc:description

Ο δυτικός άνθρωπος έχει ιδιαίτερες απόψεις για το πώς αναλύει και αντιλαμβάνεται την σύγχρονη μεταναστευτική εισροή και άφιξή των προσφύγων στη δυτική κοινωνία από τις χώρες της Ανατολής. Τα περισσότερα υποκείμενα της δυτική κοινωνίας τους αντιμετωπίζουν ως οι «εχθρικοί αλλοδαποί» ενώ οι ίδιοι οι πρόσφυγες αντιλαμβάνονται τους εαυτούς τους ως οι «εχθρικοί αλλοδαποί» που θα αποτελούν τους «αυριανούς πολίτες». Όταν «τεχνικοί λόγοι» συντάσσονται και επιβάλλονται στα σώματα αυτά και τα εμποδίζουν να βγουν στην κοινωνία τότε δεν είναι εύκολο να αποφύγουν κάποιες σκοτεινές σκέψεις γύρω από τη σχέση μεταξύ τεχνικού και πραγματικού (Arendt et. al., 2015). Οι διαφορετικοί άλλοι όπως κάθε φορά ετεροκαθορίζονται σε σχέση με την φυλετική, σεξουαλική, ταξική και εθνοτική διαφοροποίηση τίθενται εκτός της κατηγορίας που αποκαλούμε «άνθρωπος». Οι «άλλοι» αποκτούν περιφερειακό λόγο περί εθνικής ταυτότητας σαν ξένα σώματα «ανίκανα» να παίξουν ένα ρόλο ζωτικής σημασίας για θέματα που απασχολούν το έθνος, όπως είναι το θέμα της μεταναστευτικής πολιτικής. Ενώ οι προσεγγίσεις αυτές εξηγούν την καταπίεση που υφίστανται τα διαφοροποιημένα σώματα, από την άλλη πλευρά το ανάπηρο σώμα φαντάζει σαν μια παγωμένη και συγχυσμένη εικόνα που δεν καταφέρνει να συνομιλήσει όντας αόρατο και σιωπηλό. Οι εδραιωμένες αντιλήψεις του κυρίαρχου ιατρικού λόγου στη σημερινή εποχή (διάγνωση), οι πολιτισμικές πρακτικές του εκπαιδευτικού συστήματος, τα οικονομικοπολιτικά συστήματα και κυρίως τα φυσικά εμπόδια που συναντούν τα ανάπηρα άτομα αποτελούν πολύ σημαντικές παραμέτρους ώστε να διατυπωθεί ένας ολοκληρωμένος λόγος περί αναπηρίας (Τεντομάς στο Πουρκός, 2017). Σκοπός της έρευνας είναι να παρουσιάσει τις εμπειρίες προσφύγων με αναπηρία που κατοικούν στην ελληνική κοινωνία με την υποστήριξη χρηματοδοτούμενων προγραμμάτων αναφορικά με την κοινωνική τους ένταξη. Επιπρόσθετα, σκοπός αυτής της έρευνας είναι να διερευνήσει τις προκλήσεις της κοινωνικής ένταξης με άξονα τη διπλή ταυτότητα των υποκειμένων ως πρόσφυγες αλλά και ως πρόσφυγες με αναπηρία. Ταυτόχρονα μέσω αυτής της διαδικασίας αναδεικνύονται οι συνθήκες που αντιμετώπιζαν από τη μία στη χώρα προέλευσής τους ως άτομα με αναπηρία και από την άλλη τις αντικειμενικές συνθήκες που αντιμετωπίζουν στη χώρα υποδοχής αυτή τη φορά ως πρόσφυγες με αναπηρία. Προτιμήθηκαν η ποιοτική έρευνα μέσω της ερμηνευτικής προσέγγισης της αναπηρίας προτεραιοποιώντας το βίωμα των ατόμων με αναπηρία, η ημιδομημένη συνέντευξη και η μέθοδος ανάλυσης περιεχομένου. Ο αριθμός των συμμετεχόντων ήταν εφτά και η εύρεση τους έγινε μέσω της μεθόδου της χιονοστιβάδας αλλά και της βολικής δειγματοληψίας. Τα ευρήματα της έρευνας έδειξαν ότι ζούμε σε μια κοινωνία αναπηροφοβική, μη προσβάσιμη στα «μη κανονικά» σώματα τα οποία υφίστανται συνεχώς διακρίσεις και καταπιέσεις οι οποίες εκκινούν από τις πολλαπλές ταυτότητες που φέρουν. Η προσέγγιση των προσφύγων με αναπηρία υπό το πρίσμα του ελλειμματικού μοντέλου επηρεάζει αρνητικά τις ευκαιρίες των συγκεκριμένων υποκειμένων για εργασία, εκπαίδευση, κοινωνικοποίηση, αυτονομία, νομική ορατότητα, ό,τι δηλαδή ορίζει το ενταξιακό όραμα. Ο στιγματισμός που φέρουν τα άτομα αυτά είναι τόσο συμπαγής που η ενταξιακή διαδικασία είναι σχεδόν αδύνατον να οριστεί με λέξεις και τίθεται υπό το βίωμα του κοινωνικού αποκλεισμού.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Σιδέρη Παναγιώτα
  • Sideri Panagiota

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3100235

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Σιδέρη Παναγιώτα; Sideri Panagiota. Απόψεις και εμπειρίες προσφύγων με αναπηρία αναφορικά με την κοινωνική τους ένταξη στη χώρα προέλευσης και στη χώρα υποδοχής: Διερεύνηση των ενταξιακών προκλήσεων με βάση τη διπλή τους ταυτότητα.. 2022. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3100235