Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η επίδραση της εμπαγλιφλοζίνης στη γονιδιακή έκφραση γονιδίων του κιρκάδιου ρολογιού του ήπατος σε ζωικό μοντέλο μυός με μη αλκοολική λιπώδη νόσο του ήπατος

Abstract

dc:description

Η μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος (NAFLD) είναι μια πολυπαραγοντική νόσος η οποία αποτελεί την κύρια αιτία πρόκλησης χρόνιας ηπατικής νόσου παγκοσμίως. Χαρακτηρίζεται από αυξημένη αντίσταση στην ινσουλίνη και υπερβολική εναπόθεση ελεύθερων λιπαρών οξέων στο ήπαρ. Η απορρύθμιση της έκφρασης αρκετών γονιδίων των κιρκάδιων ρολογιών σχετίζεται στενά με την πρόκληση μεταβολικών διαταραχών και συγκεκριμένα ηπατικών νόσων, συμπεριλαμβανομένης της NAFLD. Από την άλλη πλευρά και αυτές οι νόσοι με τη σειρά τους διαταράσσουν επίσης την εύρυθμη λειτουργία των κιρκάδιων ρολογιών. Η εμπαγλιφλοζίνη είναι ένα αντιδιαβητικό φάρμακο το οποίο ανήκει στην κατηγορία των αναστολέων των συμμεταφορέων νατρίου-γλυκόζης (SGLT2 Inhibitors) και έχει προταθεί ως αρκετά υποσχόμενος θεραπευτικός παράγοντας σε ασθενείς με νόσο NAFLD. Στη συγκεκριμένη ερευνητική μελέτη, διερευνήθηκε η επίδραση της χορήγησης εμπαγλιφλοζίνης για σύντομο χρονικό διάστημα (βραχυχρόνια χορήγηση 5 εβδομάδων) και για πιο εκτεταμένο χρονικό διάστημα (μακροχρόνια χορήγηση 10 εβδομάδων) στην τιμή ορισμένων βιοχημικών παραμέτρων σε μοντέλα πειραματόζωων με αποσιώπηση της έκφρασης του γονιδίου Apo-E [Apo-E(-/-)] και μετά από τη χορήγηση δίαιτας υψηλής σε λιπαρά καθώς και η επίδραση της χορήγησης του εν λόγω φαρμάκου στην έκφραση γονιδίων του κιρκάδιου ρολογιού. Η σύγκριση έγινε με βάση ομάδες ελέγχου αποτελούμενες από μύες ApoE(-/-) στους οποίους χορηγήθηκε μόνο ο διαλύτης του φαρμάκου για τα ίδια χρονικά διαστήματα. Πιο συγκεκριμένα, προσδιορίστηκαν οι τιμές διαφόρων βιοχημικών παραμέτρων με τη χορήγηση εμπαγλιφλοζίνης και χωρίς τη χορήγηση αυτής και κατόπιν έγινε ιστομορφομετρική ανάλυση προκειμένου να αξιολογηθεί η επίδραση της χορήγησης εμπαγλιφλοζίνης στη συσσώρευση λιπιδίων και στη βλάβη στο ήπαρ των μυών. Επιπλέον, μέσω της Αλυσιδωτής Αντίδρασης Πολυμεράσης σε Πραγματικό Χρόνο (Real Time PCR-qPCR) πραγματοποιήθηκε έλεγχος της έκφρασης ορισμένων κιρκάδιων γονιδίων (CLOCK, BMAL, PER-1, PER-2, CRY-1, AMPK1, AMPK2, REV-ERBa και REV-ERBb) του ήπατος των μυών. Τα αποτελέσματα των περαμάτων έδειξαν ότι η χορήγηση εμπαγλιφλοζίνης για 5 και 10 εβδομάδες, οδήγησε σε στατιστικά σημαντική μείωση στα επίπεδα της γλυκόζης νηστείας, ολικής χοληστερόλης και τριγλυκεριδίων στον ορό του αίμα-τος των πειραματόζωων σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου. Επίσης, αυξήθηκαν στατιστικά σημαντικά τα επίπεδα HDL χοληστερόλης, ενώ δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές μεταβολές στην LDL χοληστερόλη. Τα αποτελέσματα της ιστο-μορφομετρικής ανάλυσης έδειξαν πως στην ομάδα των πειραματόζωων στα οποία χορηγήθηκε εμπαγλιφλοζίνη για 5 εβδομάδες υπήρξε μια στατιστικά βελτιωμένη ιστολογική μορφολογία του ήπατος, ενώ αντίθετα η χορήγηση της για 10 εβδομάδες δεν επιβεβαίωσε θετική επίδραση του φαρμάκου μακροχρονίως. Όσον αφορά τη γονιδιακή έκφραση, παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική μείωση των επιπέδων έκφρασης των γονιδίων PER-1, PER-2, AMPK1 και REV-ERBa (p<0,05) και οριακώς σημαντική μείωση των επιπέδων mRNA των γονιδίων CLOCK και BMAL (p=0,06) μετά τη χορήγηση εμπαγλιφλοζίνης για 5 ε-βδομάδες σε σχέση με την ομάδα ελέγχου. Αντίθετα, τα επίπεδα έκφρασης του mRNA του γονιδίου των πυρηνικών υποδοχέων REV-ERBb αυξήθηκαν με οριακή στατιστική σημαντικότητα (p=0,08) και τα επίπεδα έκφρασης των mRNA των γονιδίων CRY-1 και AMPK2 μειώθηκαν χωρίς στατιστική σημαντικότητα μετά τη χορήγηση εμπαγλιφλοζίνης για 5 εβδομάδες σε σχέση με την ομάδα ελέγχου. Μετά τη χορήγηση εμπαγλιφλοζίνης για 10 εβδομάδες ανιχνεύθηκε μείωση των επιπέδων έκφρασης των γονιδίων CLOCK, AMPK2 και REV-ERBa και αύξηση της έκφρασης των PER-2 και AMPK1 χωρίς όμως οι διαφορές να είναι στατι-στικώς σημαντικές. Συμπερασματικά, η μελέτη μας έδειξε ότι η βραχυπρόθεσμη χορήγηση της εμπαγλιφλοζίνης σε μοντέλο αθηρωμάτωσης μυός ApoE (-/-) βελτιώνει την κλινική εικόνα του ήπατος σχετικά με τη λιπώδη διήθηση και μειώνει τις διαταραγμένα υψηλές τιμές των βιοχημικών παραμέτρων. Επίσης παρατηρείται μείωση της έκφρασης των περισσότερων γονιδίων του κιρκάδιου ρολογιού. Αντίθετα, η μακροχρόνια χορήγηση της εμπαγλιφλοζίνης οδήγησε σε μεταβολές στην έκφραση των κιρκάδιων γονιδίων, χωρίς στατιστική σημαντικότητα, ενώ δεν κατέδειξε μακροχρόνια θετική επίδραση στην ιστολογία του ήπατος.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Χριστοφορίδη Ιουλία
  • Christoforidi Ioulia

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3197461

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Χριστοφορίδη Ιουλία; Christoforidi Ioulia. Η επίδραση της εμπαγλιφλοζίνης στη γονιδιακή έκφραση γονιδίων του κιρκάδιου ρολογιού του ήπατος σε ζωικό μοντέλο μυός με μη αλκοολική λιπώδη νόσο του ήπατος. 2022. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3197461