Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

«Αντιμετώπιση Αυτοσχέδιων Εκρηκτικών Μηχανημάτων/Μηχανισμών και Πολιτική Προστασία» «Counter Improvised Explosive Devices and Civil Protection»

Abstract

dc:description

Το όπλο των Αυτοσχέδιων Εκρηκτικών Μηχανημάτων/Μηχανισμών – Improvised Explosive Devices (AEM/M – IED) από την εποχή που ανακαλύφθηκε η πυρίτιδα αποτελεί μία πραγματικότητα. Αρχικά η παρουσίαση του φαινομένου τοποθετώντας το στην σωστή διάσταση ορίζοντάς το συνιστά την έναρξη της διαδικασίας κατανόησης του προβλήματος στη σωστή βάση. Η σωρευμένη εμπειρία που έχει αποκτηθεί από το 2000 και μετά σε διάφορες περιοχές επιχειρήσεων, σε συνδυασμό με την ιστορία χρήσης των IEDs σε διάφορες μορφές, με διάφορες μεθόδους και τρόπους τα τελευταία 400 χρόνια συντελεί στην εξαγωγή του λογικού συμπεράσματος ότι το πρόβλημα αυτό υπήρχε, υπάρχει και θα υπάρχει. Η ένταση του φαινομένου μόνο είναι αυτή που διαφοροποιείται κατά την πάροδο του χρόνου αλλά και γεωγραφικά ανάλογων των κοινωνικοπολιτικών συνθηκών που επικρατούν. Σε μία ευνομούμενη και οργανωμένη κοινωνία οι νόμοι και οι θεσμοί αποτελούν το κανονιστικό πλαίσιο στο οποίο η κάθε Πολιτεία φροντίζει για τους πολίτες της. Έτσι και η χώρα μας έχει νομοθετήσει και έχει καθορίσει τους κανόνες που αφορούν στην διαχείριση του κινδύνου από διάφορες εκρηκτικές ύλες, ουσίες ή ακόμα και εν δυνάμει εκρηκτικούς κινδύνους. Παράλληλα η Πολιτεία έχει οργανώσει και τις αρμόδιες κατά περίπτωση υπηρεσίες οι οποίες είναι οι καθ’ ύλη αρμόδιες να ενεργήσουν σε καιρό ειρήνης, κρίσης ή πολέμου. Οι ικανότητες που απαιτούνται έχουν ή θα πρέπει να έχουν αναγνωριστεί και οι δυνατότητες που αυτές θα πρέπει να αναπτύξουν έχουν επίσης καθορισθεί και υποδειχτεί σε σχέση πάντα με το επίπεδο της απειλής που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν. Όλα τα παραπάνω αποκτούν ιδιαίτερο νόημα και ενδιαφέρον κατά την εξέταση του πιο θλιβερού περιστατικού πολλαπλής τρομοκρατικής επίθεσης σε καιρό ειρήνης στην πρωτεύουσα μίας δυτικής ευρωπαϊκής χώρας όπως η Ισπανία. Η Μαδρίτη τον Μάρτιο του 2004 δοκιμάστηκε όπως ποτέ άλλοτε. Τι και αν η Ισπανία είχε χρόνια εμπειρίας στον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας με την ΕΤΑ. Οι χρήση των αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανημάτων μηχανισμών (IEDs) θα δοκιμάσει κρατικές και πολιτειακές δομές όπως ποτέ άλλοτε. Ο φόρος αίματος και γενικότερα οι απώλειες υγεία σε καιρό ειρήνης ήταν τεράστιες. Το μνημείο στον σταθμό της ATTOCHA στέκει εκεί επιβλητικό προκειμένου να μην ξεχαστούν τα θύματα και να μην επέλθει η λήθη σε ό,τι μπορεί να φαντάζει απίθανο αλλά εντούτοις εγκυμονεί πραγματικό κίνδυνο. Ορμώμενοι από την παρουσίαση και την ανάλυση της επίθεσης στην πρωτεύουσα της Ισπανίας κρίθηκε δόκιμο να διερευνηθεί και παρουσιαστεί αντίστοιχα ο τρόπος με τον οποίο το Βασίλειο της Ισπανίας και η Πολιτική Προστασία (Proteccion Civil Espana) έχει οργανώσει και αναπτύξει τις στρατιωτικές τους δυνατότητες. Η παρουσίαση της UME (Unidad Militar de Emergencias) της ειδικής διακλαδικής υπηρεσίας των ενόπλων δυνάμεών της με αποστολή την αντιμετώπιση καταστροφών και κρίσεων. Ο τρόπος με τον οποίο συστάθηκε, οργανώθηκε και λειτουργεί ίσως αποτελέσει έναν οδηγό με τον οποίο μπορεί να υπάρξει σύμπλευση εφόσον μπορέσουν να υιοθετηθούν οι καλές πρακτικές φέρνοντας ένα ήδη δοκιμασμένο τρόπο ενεργείας στα μέτρα και τις ανάγκες της ελληνικής πραγματικότητας. Οφείλουμε να εξετάσουμε στην συνέχεια το που βρισκόμαστε σήμερα. Είναι υπαρκτός ο κίνδυνος. Είναι ρεαλιστική η μελέτη του φαινομένου και πόσο επηρέασε τις δραστηριότητες της κοινωνίας το τελευταίο διάστημα. Πρέπει να αναγνωρίσουμε τους κινδύνους σε βάθος, να αναλύσουμε τους τύπους των επιθέσεων και το είδος των θυμάτων. Τελικά η χρήση του όπλου των IEDs αποδεικνύεται πως δεν είναι αποκλειστικότητα των θερμών περιοχών επιχειρήσεων, ούτε είναι ένα καθαρά στρατιωτικό πρόβλημα που πρέπει να απασχολεί του κατά τόπους στρατιωτικούς διοικητές που διεξάγουν επιχειρήσεις. Συμπερασματικά μπορούμε να αναλύσουμε, όχι στην έκταση που απαιτείται, ότι το φαινόμενο της χρήσης των IED υπήρχε, υπάρχει και θα υπάρχει όπως υπάρχει ως μέσο διεξαγωγής πολέμου σήμερα για όσο θα υπάρχει και το φαινόμενο του πόλεμου. Διαφοροποιήσεις πάντα θα παρατηρούνται σε ένταση και φονικότητα. Αυτές εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες και επηρεάζονται τόσο από τις κοινωνικές συνθήκες, τις διαμορφωμένες πολιτικές και προβλέψιμες ή απρόβλεπτες καταστάσεις όπως η κλιματική αλλαγή και οι ενδεχόμενες μεταναστευτικές ροές που μπορεί να προκαλέσει. Ο φονταμεταλισμός και η ριζοσπαστικοποίηση σε τέτοιες συνθήκες βρίσκουν ανέκαθεν πρόσφορο έδαφος με την χρήση των IEDs να αποτελεί πάντα μία επιλογή. Και αφού πλέον το φαινόμενο έχει οριστεί και έχει αποδειχτεί ότι αποτελεί κίνδυνο η ελληνική Πολιτεία οφείλει να εκμεταλλευτεί τις υπάρχουσες δομές. Οφείλει να αναγνωρίσει το επίπεδο της απειλής και να αξιοποιήσει τα διατιθέμενα μέσα και το ανθρώπινο δυναμικό προκειμένου να οργανωθεί και να θωρακιστεί ενάντια στην διακινδύνευση που πηγάζει από τον κίνδυνο αυτό. Η αρχή όμως πρέπει να γίνει από το θεσμικό πλαίσιο, πρέπει να θεσπίσει διαδικασίες και να ξεκαθαρίσει αρμοδιότητες χωρίς όμως αυτό να γίνεται εις βάρος της αγαστής και αμοιβαίας συνεργασίας. Η αποστολή της Πολιτείας είναι κοινή για όλους και αυτή δεν είναι άλλη από διασφάλιση της ελευθερίας και της προστασίας της ανθρώπινης ζωής, της περιουσίας, του περιβάλλοντος και της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η αγαστή συνεργασία (προληπτική και επιχειρησιακή) και ο διαμοιρασμός των εμπειριών αλλά κυρίως η εφαρμογή διαδικασιών διδαγμάτων μόνο να οδηγήσει στην βελτίωση του συνόλου των δυνατοτήτων και διαδικασιών στην αντιμετώπιση οποιασδήποτε πρόκλησης, κινδύνου και εν τέλει διαχείρισης κρίσης.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Θεοδωράκης Νικόλαος
  • Theodorakis Nikolaos

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3197570

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Θεοδωράκης Νικόλαος; Theodorakis Nikolaos. «Αντιμετώπιση Αυτοσχέδιων Εκρηκτικών Μηχανημάτων/Μηχανισμών και Πολιτική Προστασία» «Counter Improvised Explosive Devices and Civil Protection». 2022. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3197570