Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Διερεύνηση των αντιλήψεων, του ρόλου και των πρακτικών ψυχολόγων δομών ειδικής αγωγής αναφορικά με την αντιμετώπιση παιδιών με νοητική αναπηρία

Abstract

dc:description

Στην παρούσα εργασία διερευνώνται οι απόψεις και οι εμπειρίες των ψυχολόγων που εργάζονται σε κέντρα ειδικής αγωγής γύρω από τον προσδιορισμό του ρόλου τους απέναντι στα νοητικά ανάπηρα άτομα καθώς και των πρακτικών που άπτονται των βασικών διαστάσεων αυτού του ρόλου. Σημαντικό να αναφερθεί εδώ αποτελεί το γεγονός πως η υιοθέτηση αυτών των απόψεων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις αντιλήψεις που έχουν για την αναπηρία και την νοητική αναπηρία. Σε σχέση τώρα με τα ζητήματα της αναπηρίας γενικότερα αλλά και της νοητικής αναπηρίας ειδικότερα, έχουν αναπτυχθεί ποικίλες επιστημονικές προσεγγίσεις οι οποίες προσπάθησαν να προσδιορίσουν αυτές τις έννοιες καθώς και την θέση του ανάπηρου ατόμου μέσα στην κοινωνία, η κάθε μία με την δική της οπτική και διαφορετική θεώρηση. Η πλειονότητα των ψυχολόγων όπως και όλων των επαγγελματιών υγείας φαίνεται πως ακολουθεί μια πιο κλινική οπτική, γεγονός που επιβεβαιώνεται διεθνώς μέσα από τον τρόπο που αλληλεπιδρούν σε γενικότερα πλαίσια με τα ανάπηρα άτομα. Επομένως, όπως ειπώθηκε και παραπάνω, μιας και ο σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να διερευνήσει σε βάθος αυτές τις αντιλήψεις και τις απόψεις που έχουν οι ψυχολόγοι για τον ρόλο τους στα παιδιά με νοητική αναπηρία κατά την εργασία τους μαζί τους σε ένα κέντρο ειδικής αγωγής, την ίδια στιγμή στο πλαίσιο διερεύνησης αυτών των αντιλήψεων γίνονται φανερές και οι ευρύτερες νοηματοδοτήσεις τους για την αναπηρία και την νοητική αναπηρία με αποτέλεσμα να διαπιστωθεί αν όντως έχουν μια πιο ιατροκατευθυνόμενη προσέγγιση απέναντι στα ζητήματα εκείνα. Παράλληλα, διερευνάται και το πώς αυτές οι αντιλήψεις συνδέονται με τις πρακτικές που υιοθετούν, οι οποίες σχετίζονται με την διάγνωση, την παρέμβαση και την συνεργασία με τους γονείς των παιδιών καθώς και τους συναδέλφους τους, που αποτελούν ταυτόχρονα τις κύριες διαστάσεις του ρόλου τους σύμφωνα με την βιβλιογραφία. Επιπλέον, οι ψυχολόγοι κλήθηκαν να δώσουν απαντήσεις για όλες τις προκλήσεις που έχουν συναντήσει μέχρι τώρα κατά την αλληλεπίδραση τους με τα νοητικά ανάπηρα άτομα, ενώ παράλληλα πρότειναν τρόπους με στόχο την βελτίωση του έργο τους. Για την διερεύνηση όλων των παραπάνω ερωτημάτων πραγματοποιήθηκε έρευνα που ακολούθησε ποιοτική μεθοδολογία, η οποία οδηγεί σε μια βαθύτερη κατανόηση ενός φαινομένου εφόσον στηρίζεται στην μελέτη των προσωπικών βιωμάτων και εμπειριών του υποκειμένου. Το δείγμα αποτελούσαν δέκα ψυχολόγοι που εργάζονταν σε ιδιωτικά κέντρα ειδικής αγωγής της περιφέρειας Αττικής και το ερευνητικό εργαλείο που χρησιμοποιήθηκε ήταν η ημι – δομημένη συνέντευξη η οποία αποτελούνταν από πέντε θεματικούς άξονες, όπου ο πρώτος είχε να κάνει με τα δημογραφικά στοιχεία των συμμετεχόντων και οι άλλοι τέσσερις αντιστοιχούσαν στα ερευνητικά ερωτήματα που αναφέρθηκαν προηγουμένως με αντίστοιχες ερωτήσεις στον οδηγό συνέντευξης. Εν συνεχεία, η μέθοδος ανάλυσης των ευρημάτων που προέκυψαν μέσα από τις απαντήσεις των ψυχολόγων ήταν η θεματική ανάλυση περιεχομένου κατά την οποία τα δεδομένα αναλύθηκαν με βάση την κατηγοριοποίηση τους σε θεματικούς άξονες. Τέλος, τα βασικά ευρήματα που προέκυψαν από την παρούσα εργασία επιβεβαιώνουν ότι οι αντιλήψεις των ψυχολόγων για την αναπηρία και την νοητική αναπηρία γίνονται φανερές από τον τρόπο που προσδιορίζουν και χαρακτηρίζουν τον ρόλο τους σε έναν φορέα ειδικής αγωγής με νοητικά ανάπηρα άτομα, ενώ την ίδια στιγμή για τις πρακτικές που θα εφαρμόσουν επηρεάζονται από αυτές τις αντιλήψεις. Ειδικότερα, διαπιστώθηκε πως οι συμμετέχοντες ταυτίζουν τις έννοιες της αναπηρίας και της νοητικής αναπηρίας με τους λειτουργικούς περιορισμούς και τα ελλείμματα που φέρει γενικά το άτομο με αποτέλεσμα να το θεωρούν «ασθενή» που χρήζει θεραπείας, υιοθετώντας ξεκάθαρα μια πιο ιατρική προσέγγιση για τους παραπάνω όρους. Έτσι λοιπόν, το κλινικό μοντέλο νοηματοδότησης της αναπηρίας φαίνεται να επηρεάζει τόσο τον ρόλο όσο και τις πρακτικές που χρησιμοποιούν οι ψυχολόγοι στο εκάστοτε κέντρο ειδικής αγωγής προκειμένου να επιτύχουν τους στόχους που έχουν θέσει κάθε φορά. Καταλήγοντας, οι συμμετέχοντες αναφέρθηκαν στην πολιτική της δομής που εργάζονται, τις προβληματικές σχέσεις συνεργασίας με συναδέλφους και γονείς, καθώς και στην ανεπάρκεια του χρόνου αλληλεπίδρασης με τα παιδιά, ως βασικές δυσκολίες που δυσχεραίνουν το επάγγελμα τους, ενώ υπέθεσαν πως η αντιμετώπιση όλων αυτών των θεμάτων μαζί με μια μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση για τα θέματα της αναπηρίας θα βελτιώσουν κατά πολύ τον τρόπο που λειτουργούν.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Μητρόπουλος Δημήτριος
  • Mitropoulos Dimitrios

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3197901

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Μητρόπουλος Δημήτριος; Mitropoulos Dimitrios. Διερεύνηση των αντιλήψεων, του ρόλου και των πρακτικών ψυχολόγων δομών ειδικής αγωγής αναφορικά με την αντιμετώπιση παιδιών με νοητική αναπηρία. 2022. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3197901