National and Kapodistrian University of Athens
Εγκλίσεις και τροπικότητες: γνώση και διάκριση του περιεχομένου των όρων από τους εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης
Abstract
dc:descriptionΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παρούσα εργασία εστιάζει στις σύγχρονες προσεγγίσεις του ρηματικού συστήματος της νέας ελληνικής γλώσσας και ειδικότερα πραγματεύεται το φαινόμενο των εγκλίσεων και των τροπικοτήτων. Είναι γεγονός ότι οι νεοελληνικές γραμματικές -σχολικές, παραδοσιακές και επιστημονικές- περιγράφουν το εγκλιτικό σύστημα με αρκετές διαφοροποιήσεις. Οι μεν παραδοσιακές περιορίζονται στην ανάλυση των εγκλίσεων χωρίς να αντιμετωπίζουν ως συνολικό φαινόμενο το ευρύ φάσμα των τροπικών αποχρώσεων που μπορεί να εκφράσει ο ομιλητής απέναντι στο μήνυμα, δηλαδή την τροπικότητα, οι δε σύγχρονες και επιστημονικές γραμματικές αναλύουν τις εγκλίσεις σε συνδυασμό με τον όρο τροπικότητα. Η συγκεκριμένη εργασία έχει ως στόχο να διερευνήσει τις γνώσεις των εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας δημόσιας εκπαίδευσης στο θέμα των εγκλίσεων και των τροπικοτήτων και να αποτυπώσει τη χρήση των σύγχρονων όρων και εννοιών κατά τη διδασκαλία του ρήματος. Για τον λόγο αυτό, αφού καταγράφηκε το πώς περιγράφονται οι εγκλίσεις και οι τροπικότητες τόσο στα παραδοσιακά όσο και στα σύγχρονα εγχειρίδια γραμματικής της νέας ελληνικής γλώσσας και αφού παρουσιάστηκαν γλωσσολογικές προσεγγίσεις από την επιστημονική αρθρογραφία που άπτονται του θέματος, διεξήχθη έρευνα βάσει ερωτηματολογίου με στόχο να εξεταστούν τα ακόλουθα ερευνητικά ερωτήματα: α) κατά πόσο οι εκπαιδευτικοί γνωρίζουν το περιεχόμενο και τη διάκριση των όρων «έγκλιση» και «τροπικότητα» του ρήματος, β) αν διαφοροποιούνται οι γνώσεις των εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στο θέμα των εγκλίσεων και των τροπικοτήτων γ) αν κατέχουν το περιεχόμενο της ορολογίας της τροπικότητας καθώς και τα επιμέρους είδη αυτής (επιστημική τροπικότητα – δεοντική τροπικότητα), δ) αν χρησιμοποιούν τους όρους καθώς και τη διαφοροποίηση του περιεχομένου των όρων της «έγκλισης» και της «τροπικότητας» στη διδασκαλία του ρήματος και ε) αν έχουν συνειδητοποιήσει τη μη ύπαρξη αντιστοιχίας 1:1 ανάμεσα στις εγκλίσεις και την τροπικότητα. Στο ερωτηματολόγιο απάντησαν 68 εκπαιδευτικοί πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (34 δάσκαλοι και 34 φιλόλογοι) που υπηρετούν σε δημόσια σχολεία της χώρας, τόσο στον νομό Αττικής όσο και σε υπόλοιπους νομούς της Ελλάδας. Κατά την ανάλυση των αποτελεσμάτων ελήφθη υπόψη η παράμετρος της ειδικότητας (δάσκαλοι - φιλόλογοι) ώστε να διαπιστωθεί κατά πόσο διαφοροποιούνται οι γνώσεις των δασκάλων και των φιλολόγων στα παραπάνω ερευνητικά ερωτήματα. Η ανάλυση των αποτελεσμάτων αποδεικνύει ότι η πλειοψηφία των εκπαιδευτικών -με υπεροχή τους δασκάλους- δεν έχει αποσαφηνίσει την ορολογία της τροπικότητας, το περιεχόμενο αυτής καθώς και το περιεχόμενο των υποδιαιρέσεών της, γεγονός που οφείλεται στις διαφοροποιήσεις που παρατηρούνται μεταξύ παραδοσιακών και σύγχρονων γραμματικών, στις διαφοροποιήσεις μεταξύ σύγχρονων σχολικών γραμματικών πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης καθώς και στο γεγονός ότι ελάχιστοι εκπαιδευτικοί συμβουλεύονται τις σύγχρονες επιστημονικές γραμματικές, καθώς, όπως συνάγεται και από τις απαντήσεις τους, χρησιμοποιούν ως εγχειρίδια αναφοράς τη σχολική γραμματική της βαθμίδας που ανήκουν.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Παντελίδου Μαρία
- Pantelidou Maria
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3217086