Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

(Ανα)παραστάσεις βίας ως φουκωικοί μηχανισμοί υποκειμενοποίησης στη νεότερη ελληνική ποίηση. Το παράδειγμα των Μ. Σαχτούρη, Ντ. Χριστιανόπουλου, Γ. Βαρβέρη

Abstract

dc:description

Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας ήταν να μελετήσει την έννοια της βίας και πώς αυτή ως εννοιολογική ορίζουσα συσχετίζεται ή/και αποτελεί μηχανισμό συγκρότησης υποκειμένων, όπως νοηματοδοτείται στη φουκωική θεωρία. Πιο συγκεκριμένα, μέσα από τη συστηματική μελέτη φιλοσοφικών πραγματειών για τη βία η παρούσα εργασία προτείνει ένα νέο ερμηνευτικό μοντέλο προσέγγισης ποιημάτων της νεοελληνικής λογοτεχνικής παραγωγής. Στο πρώτο μέρος, ξεκινώντας από την θεώρηση της Arendt και του Sorel και φτάνοντας στον Žižek και κυρίως στον Byung-Chul Han, προτείναμε ένα νέο τύπο βίας, τη σχιζοειδή, με την ιδιαίτερη μοντελοποίησή της αναφορικά με τις εκφάνσεις/μορφές της (υποκειμενική, αντικειμενοποιημένη και συμβολική – ενική & πληθυντική). Βέβαια, άξονα αποτελεί η κριτική αποδοχή των προσεγγίσεων του M. Foucault αναφορικά με την εξουσία και τις πρακτικές υποκειμενοποίησης, γύρω από τον οποίο χρησιμοποιούνται ενεργητικά οι παραπάνω θεωρήσεις. Μάλιστα, χρησιμοποιώντας εξίσου έννοιες από τις προσεγγίσεις των Deleuze-Guattari συστήσαμε μία χωρική μεταφορά (αναλογικού χαρακτήρα) της προτεινόμενης θεωρίας, δηλαδή ενός μεταφυσικού πεδίου, όπου θα ήταν πιο εύκολο να παρασταθούν οι –“κβαντικού” τύπου– διασυνδέσεις-αλληλεπιδράσεις των υποκειμενικοτήτων ή των συσχετίσεων εξουσίας που τις συνέχουν. Από την παραπάνω μοντελοποίηση κατέστη προφανής –και αποτέλεσε γενική παραδοχή– ο (ανα)παραστατικός χαρακτήρας των υποκειμένων και των συσχετίσεών τους στον (κατά Jameson) ύστερο καπιταλισμό, δηλαδή η διττή οντολογία τους στον άξονα της εν ταυτώ παράστασης και αναπαράστασης με δυναμική ροή (flux) κυρίως από το δεύτερο στο πρώτο. Στο δεύτερο μέρος της εργασίας που εκτείνεται σε τρία κεφάλαια επιχειρήθηκε η συναρμογή των θεωρητικών κατακτήσεων του πρώτου μέρους, ώστε να εξαχθούν ερμηνευτικά συμπεράσματα για τα υπό εξέταση ποιητικά παραδείγματα. Αναλυτικότερα, ενική συστημική βία εντοπίσαμε στις καταστάσεις θετικοποίησης στην ποίηση του Γ. Βαρβέρη· αντίθετα, πληθυντική συστημική βία στα ποιήματα των Χριστιανόπουλου και Σαχτούρη, όπου στον πρώτο συνδέθηκε με τη χωροποιητική της λειτουργία (οντογενετική λειτουργία του χώρου) ενώ στον δεύτερο συσχετίστηκε με την καθαυτή ιστορικότητα των κειμένων. Τέλος, επίσης σημαντικό μεθοδολογικό εργαλείο προσέγγισης αποτέλεσε η διαμεσική/διακαλλιτεχνική συσχέτιση των ποιημάτων με εικαστικά παραδείγματα του F. Bacon.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Σκουρής Ιωάννης
  • Skouris Ioannis

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Γαλλικά, Greek, English, French

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3217199

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Σκουρής Ιωάννης; Skouris Ioannis. (Ανα)παραστάσεις βίας ως φουκωικοί μηχανισμοί υποκειμενοποίησης στη νεότερη ελληνική ποίηση. Το παράδειγμα των Μ. Σαχτούρη, Ντ. Χριστιανόπουλου, Γ. Βαρβέρη. 2022. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3217199