National and Kapodistrian University of Athens
Μελέτη Έκφρασης Εξοκινάσης 2 (HK2) και Αφυδρογονάσης του Φωσφογλυκερικού (PHGDH) σε Κυκλοφορούντα Καρκινικά Κύτταρα Ασθενών με Μη Μικροκυτταρικό Καρκίνο του Πνεύμονα
Abstract
dc:descriptionΈχει παρατηρηθεί ότι τα καρκινικά κύτταρα τροποποιούν το μεταβολισμό τους με σκοπό την επιβίωσή τους στο δυσμενές περιβάλλον τους. Πρώτος ο Otto Warburg παρατήρησε ότι τα καρκινικά κύτταρα παρουσιάζουν σημαντική αύξηση στην πρόσληψη γλυκόζης και στη γλυκόλυση προς τελικό προϊόν γαλακτικό, ακόμα και παρουσία οξυγόνου. Είναι γνωστό σήμερα, πως το λεγόμενο «φαινόμενο Warburg» αποτελεί μια από τις πιο σημαντικές διαδικασίες μεταβολικού επαναπρογραμματισμού του καρκίνου. Η εξοκινάση 2 (Hexokinase 2, HK2) είναι το ένζυμο που καταλύει το πρώτο στάδιο της γλυκόλυσης και παρατηρείται σε αυξημένες συγκεντρώσεις σε αρκετές μορφές καρκίνου. Το μονοπάτι de novo βιοσύνθεσης της σερίνης (Serine Synthesis Pathway) είναι «παρακλάδι» της γλυκόλυσης και τα προιόντα του συνδέονται με την ανταπόκριση στο στρες και τις επιγενετικές τροποποιήσεις. Η αφυδρογονάση του φωσφογλυκερικού (Phosphoglycerate Dehydrogenase, PHGDH) είναι το ένζυμο που καταλύει το πρώτο και καθοριστικό βήμα του μονοπατιού SSP και βρίσκεται και αυτό σε υψηλά επίπεδα σε αρκετούς τύπους καρκίνου. Στόχος αυτής της εργασίας ήταν η μελέτη έκφρασης της HK2 και της PHGDH σε κυκλοφορούντα καρκινικά κύτταρα (Circulating Tumor Cells, CTC) ασθενών με μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα (Non Small Cell Lung Cancer, NSCLC). Για το σκοπό αυτό έγινε η ανάπτυξη και η αναλυτική επικύρωση, ευαίσθητων και ειδικών RT-qPCR δοκιμασιών για την ανάλυση γονιδιακής έκφρασης PHGDH και HK2 στο σε CTC των ασθενών με πρώιμο NSCLC σε διαφορετικά χρονικά σημεία της νόσου. Τα επίπεδα έκφρασης των συγκεκριμένων γονιδίων αξιολογήθηκαν σε 46 δείγματα ασθενών πρώιμου NSCLC κατά τη διάγνωση, 36 δείγματα που ελήφθησαν 1 μήνα μετά τη χειρουργική επέμβαση και 7 δείγματα που ελήφθησαν κατά τη στιγμή της υποτροπής καθώς και 9 ζεύγη φρέσκων καρκινικών ιστών και των αντίστοιχων γειτονικών μη καρκινικών. Ο μεταβολικός επαναπρογραμματισμός μέσω της αύξησης της έκφρασης των HK2 και PHGDH επιβεβαιώθηκε στα ζεύγη όγκων/παρακείμενων ιστών, παρατηρώντας την αύξηση έκφρασης και των δύο γονιδίων σε περισσότερους από τους μισούς νεοπλασματικούς ιστούς σε σύγκριση με τους αντίστοιχους μη καρκινικούς, με το HK2 να βρίσκεται υπερεκφρασμένο σε 6/9 ζεύγη (66,7% ) και το PHGDH σε 8/9 ζεύγη (88,9%). Το HK2 βρέθηκε υπερεκφρασμένο σε 14/46 (30,4%) δείγματα ασθενών κατά τη διάγνωση και σε 1/36 (2,8%) και 0/7 δείγματα 1 μήνα μετά την επέμβαση και κατά τη στιγμή της υποτροπής αντίστοιχα. Το PHGDH βρέθηκε υπερεκφρασμένο σε 7/46 (15,2%) των δειγμάτων ασθενών κατά την διάγνωση και σε 4/36 (11, 1%) και σε 3/7 (42.9%) των δειγμάτων 1 μήνα μετά τη χειρουργική επέμβαση και κατά τη στιγμή της υποτροπής αντίστοιχα. Η υπερέκφραση του HK2 διέφερε σημαντικά μεταξύ υγιών δοτών και ασθενών κατά την διάγνωση και υποτροπή (p=0,01 και p=0,001 αντίστοιχα) και μεταξύ των ασθενών κατά την διάγνωση και 1 μήνα μετά τη χειρουργική επέμβαση (p=0,006), ενώ το PHGDH έδειξε τάση να διαφέρει σημαντικά μεταξύ υγιών δοτών και ασθενών 1 μήνα μετά τη χειρουργική επέμβαση (p=0,055). Κρίνεται σημαντικό να διεξαχθούν στο μέλλον μελέτες με μεγαλύτερο αριθμό δειγμάτων για την περαιτέρω κατανόηση των μηχανισμών μεταβολικού επαναπρογραμματισμού και της σχετιζόμενης με το μεταβολισμό γονιδιακής έκφρασης στο NSCLC.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Κόλλιας Ιωάννης
- Kollias Ioannis
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3219022