National and Kapodistrian University of Athens
ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΕΣΗ ΝΕΩΝ 4-ΥΠΟΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ ΤΟΥ 3-ΦΑΙΝΥΛΟΪΣΟΞΑΖΟΛΙΟΥ ΜΕ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΣΤΟΥΣ Α3 ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ ΑΔΕΝΟΣΙΝΗΣ
Abstract
dc:descriptionΗ αδενοσίνη είναι μια οργανική ένωση που εμφανίζεται ευρέως στη φύση με τη μορφή ποικίλων παραγώγων και παράγεται συνεχώς ενδοκυτταρικά, αλλά και εξωκυτταρικά μέσω μεταβολισμού των νουκλεοτιδίων της. Η αδενοσίνη είναι ο ενδογενής αγωνιστής των υποδοχέων αδενοσίνης (adenosine receptors, ARs). Οι υποδοχείς της αδενοσίνης (Α1, Α2Α, A2Β, A3) ανήκουν στην κατηγορία των P1 πουρινεργικών υποδοχέων και συζεύγνυνται με G- πρωτεΐνες (G-protein coupled receptors, GPCRs), ενώ στους P2 πουρινεργικούς υποδοχείς, που εμφανίζουν μεγαλύτερη συγγένεια σύνδεσης με νουκλεοτίδια πουρίνης και πυριμιδίνης, η αδενοσίνη προσδένεται με τη μορφή του ATP και του ADP. Η αδενοσίνη εμπλέκεται, μέσω των υποδοχέων της, στη ρύθμιση πολλών βιολογικών λειτουργιών σε διάφορους ιστούς και συστήματα, όπως το καρδιαγγειακό, το αναπνευστικό και κεντρικό νευρικό σύστημα. Οι υπότυποι Α1 και Α3 συζεύγνυνται με πρωτεΐνες Gi/ο, και δρουν αναστέλλοντας την αδενυλική κυκλάση, μειώνοντας τα επίπεδα του cAMP (3′,5′-κυκλική μονοφωσφορική αδενοσίνη) κατά την ενεργοποίησή τους. Οι Α2Α και Α2Β υποδοχείς συζεύγνυνται με πρωτεΐνες Gs και προκαλούν τη διέγερση της αδενυλικής κυκλάσης κατά τη ενεργοποίησή τους από την αδενοσίνη με αποτέλεσμα την αύξηση των ενδοκυτταρικών επιπέδων cAMP. Η δομή τους χαρακτηρίζεται από μία δέσμη 7 α-ελικών, καθεμία εκ των οποίων διαπερνά την κυτταρική μεμβράνη. Kάθε έλικα περιέχει 20-27 αμινοξέα, ενώ οι επτά αυτές έλικες συνδέονται μεταξύ τους με τρεις ενδοκυττάριους και τρεις εξωκυττάριους βρόγχους. Στην εξωκυττάρια περιοχή εντοπίζεται το Ν-τελικό άκρο ενώ στην ενδοκυττάρια περιοχή βρίσκεται το C-τελικό άκρο. Στο πλαίσιο της ενασχόλησης του Εργαστηρίου της Φαρμακευτικής Χημείας του Τμήματος Φαρμακευτικής του ΕΚΠΑ με την εύρεση ενώσεων που μπορούν να δράσουν ως αγωνιστές ή ανταγωνιστές στους υποδοχείς της αδενοσίνης, ανακαλύφθηκε πρόσφατα, μετά από εικονική σάρωση βιβλιοθήκης ενώσεων, μία ένωση με ισχυρή ανταγωνιστική δράση στον υποδοχέα Α3. Η ένωση αυτή είναι ένα ετεροκυκλικό παράγωγο, η (Z)-Ο-(3-(2,6- διχλωροφαινυλο)-5-μεθυλοϊσοξαζολο-4-καρβονυλο)-2-μεθυλοθειαζολ-4-υλοαμιδοξίμη. Η ένωση αυτή στους υπόλοιπους τρεις υποδοχείς της αδενοσίνης (Α1, Α2Α και Α2Β) δεν εμφάνισε ικανότητα πρόσδεσης, γεγονός που υποδεικνύει μεγάλη εκλεκτικότητα ως προς τον υποδοχέα Α3. Δομικά ανάλογα της ανωτέρω ένωσης στα οποία έχει αντικατασταθεί ο πυρήνας του θειαζολίου με έναν πυριδινικό δακτύλιο εξακολουθούσαν να διαθέτουν ανταγωνιστική δράση για τον υποδοχέα Α3. Μελέτες μοριακής προσομοίωσης κατέδειξαν την πιθανή διευθέτηση κατά την πρόσδεση των αναλόγων αυτών στον υποδοχέα Α3.Με βάση τα ανωτέρω ευρήματα στην παρούσα διπλωματική εργασία ασχοληθήκαμε με τον σχεδιασμό και την σύνθεση νέων κατάλληλα υποκατεστημένων αναλόγων, με σκοπό την μελέτη της επίδρασης των διαφορετικών υποκαταστατών στην ανταγωνιστική δράση έναντι του Α3 υποδοχέα της αδενοσίνης και την εύρεση πιο δραστικών αναλόγων. Έτσι, συντέθηκε ένας αριθμός παραγώγων που φέρουν τον 2-πυριδινυλο ή τον 3-πυριδινυλο υποκαταστάτη αντί για τον θειαζολικό δακτύλιο. Τα παράγωγα αυτά είναι μη υποκατεστημένα στον πυριδινικό δακτύλιο ή φέρουν κάποιον υποκατάστατη σε συγκεκριμένες θέσεις του. Επίσης, συντέθηκαν δύο ανάλογα στα οποία μεταξύ του πυριδινικού δακτυλίου και της ομάδας της αμιδοξίμης παρεμβάλλεται ένα μεθυλένιο. Συντέθηκαν επίσης και ένα πυριμιδινικό και ένα βενζολικό ανάλογο, καθώς και δύο ανάλογα που φέρουν συμπυκνωμένο δικυκλικό αζωτούχο αρωματικό σύστημα, συγκεκριμένα, ένα ινδολικό και ένα πουρινικό ανάλογο. Τέλος, θέλοντας να εκτιμήσουμε την ακριβή επίδραση της ομάδας της καρβονυλοαμιδοξίμης στην εκδήλωση της ανταγωνιστικής δράσης, προχωρήσαμε στη σύνθεση ενός αριθμού αναλόγων στα οποία η ομάδα αυτή έχει ενσωματωθεί σε ένα δακτύλιο 1,2,4-οξαδιαζολίου.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Καλκούνου Παναγούλα
- Kalkounou Panagoula
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3223173