National and Kapodistrian University of Athens
Σύγκριση φαρμακοκινητικών προφίλ μετά από per os χορήγηση φαρμάκων
Abstract
dc:descriptionΣτην παρούσα διπλωματική εργασία μελετήθηκε η συμπεριφορά δεικτών σύγκρισης καμπυλών που χρησιμοποιούνται για τη σύγκριση φαρμακοκινητικών (ΦΚ) προφίλ, δηλαδή συγκεντρώσεων του φαρμάκου στο αίμα σε σχέση με το χρόνο μετά από per os χορήγηση. Η σύγκριση ΦΚ προφίλ μπορεί να γίνει στα πλαίσια ερευνητικών φαρμακοκινητικών μελετών και μελετών βιοδιαθεσιμότητας κατά την ανάπτυξη ενός φαρμακευτικού σκευάσματος, στα πλαίσια της σύγκρισης φαρμακευτικών σκευασμάτων ή ακόμη και στα πλαίσια σύγκρισης πειραματικών και προσομοιωμένων δεδομένων για την αξιολόγηση προβλεπτικών φαρμακοκινητικών μοντέλων. Συγκεκριμένα μελετήθηκαν οι δείκτες ακρίβειας πρόβλεψης Absolute Average Fold Error (AAFE) και Mean Relative Deviations (MRD), που πολύ συχνά χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση Φυσιολογικών-Φαρμακοκινητικών μοντέλων (PBPK Models - Physiologically Based Pharmacokinetic Models). Η συμπεριφορά των δεικτών αυτών εξετάστηκε σε σχέση με τη συμπεριφορά τεσσάρων «κλασικών» ΦΚ παραμέτρων (Cmax, AUCTmaxR, Tmax, MRT) που μπορεί να χρησιμοποιηθούν στα πλαίσια της σύγκρισης φαρμακευτικών σκευασμάτων και της έγκρισής τους για κυκλοφορία από τις αρμόδιες αρχές, όπως στην περίπτωση των μελετών βιοϊσοδυναμίας. Κάποιες παράμετροι υπολογίζονται υποχρεωτικά σε όλες τις περιπτώσεις μελετών βιοϊσοδυναμίας και αξιολογούνται στατιστικά (όπως η Cmax, που αντανακλά τη μέγιστη έκθεση στο φάρμακο) ή εκτιμώνται σε ειδικές περιπτώσεις (όπως οι AUCTmaxR και Tmax, που αντανακλούν την αρχική έκθεση στο φάρμακο) ή τέλος εκτιμώνται αλλά χωρίς στατιστική αξιολόγηση και παρατίθενται στο φάκελο της κλινικής μελέτης για παροχή πληροφοριών σχετικά με κινητικά χαρακτηριστικά της πορείας του φαρμάκου στον οργανισμό (όπως ο MRT). Στην εργασία αυτή χρησιμοποιήθηκαν προσομοιώσεις της συγκέντρωσης του φαρμάκου στο αίμα σε σχέση με το χρόνο μετά από per os χορήγηση θεωρώντας μονοδιαμερισματική κινητική κατανομής και είσοδο του φαρμάκου στη γενική κυκλοφορία με κινητική Weibull, που αναγεννήθηκαν στα πλαίσια προγενέστερων μελετών. Χρησιμοποιήθηκαν τέσσερις ομάδες προσομοιώσεων με διαφορετική τιμή της σταθεράς σχήματος της συνάρτησης Weibull. Η κάθε ομάδα περιλάμβανε τέσσερις υποομάδες με τέσσερις διαφορετικές τιμές της σταθεράς του ρυθμού απομάκρυνσης του φαρμάκου. Για κάθε υποομάδα αναγεννήθηκαν εννέα προσομοιωμένα (προβλεπόμενα-Predicted) προφίλ και ένα προφίλ αναφοράς (παρατηρούμενο-Observed) με διαφορετικές τιμές της σταθεράς του ρυθμού απορρόφησης του φαρμάκου. Συνολικά έγιναν 144 συγκρίσεις φαρμακοκινητικών προφίλ, αφού υπολογίστηκαν οι δείκτες ακρίβειας πρόβλεψης AAFE και MRD καθώς και οι λόγοι των ΦΚ παραμέτρων Cmax, AUCTmaxR, Tmax και MRT. Σημειώθηκε ο αριθμός των ΦΚ προφίλ για τα οποία παρατηρείται συμφωνία ή ασυμφωνία των δεικτών ακρίβειας πρόβλεψης και των λόγων Pred/Obs των ΦΚ παραμέτρων ως σύνολο, όσον αφορά την ομοιότητα και την ανομοιότητα των προσομοιωμένων με τα παρατηρούμενα ΦΚ προφίλ. Ως ομοιότητα των προσομοιωμένων με τα παρατηρούμενα προφίλ με βάση τους δείκτες ακρίβειας πρόβλεψης θεωρούνται οι περιπτώσεις συγκρίσεων όπου παρατηρείται τιμή των δεικτών ίση ή μικρότερη από 1.50, ενώ ως ομοιότητα των προφίλ με βάση τις ΦΚ παραμέτρους θεωρούνται οι περιπτώσεις συγκρίσεων όπου παρατηρείται τιμή των λόγων των παραμέτρων ίση ή εντός των τιμών 0.80-1.25. Με βάση τις προσομοιώσεις που μελετήθηκαν στην παρούσα εργασία θα μπορούσαν να εξαχθούν τα πιο κάτω συμπεράσματα σχετικά με τους δείκτες ακρίβειας πρόβλεψης AAFE και MRD: • Μόνο στο 62 % και στο 58 % των περιπτώσεων που μελετήθηκαν οι δείκτες AAFE και MRD αντίστοιχα, ευρίσκονται σε συμφωνία όσον αφορά την ομοιότητα/ανομοιότητα των ΦΚ προφίλ με τις ΦΚ παραμέτρους εξεταζόμενες ως σύνολο. • Η συμφωνία αφορά κατά κύριο λόγο (79 % και 76 %, για τους AAFE και MRD αντίστοιχα) περιπτώσεις ανομοιότητας των ΦΚ προφίλ και παρατηρείται όταν ka,Obs < kel. • Στις περιπτώσεις που παρατηρείται ασυμφωνία, στο 87 % και 90 % των συγκρίσεων των ΦΚ προφίλ παρουσιάζεται αποδοχή της ομοιότητας με βάση τους δείκτες AAFE και MRD αντίστοιχα, (δηλαδή θεωρείται επιτυχής η πρόβλεψη του προφίλ) ενώ οι λόγοι των ΦΚ παραμέτρων δείχνουν διαφορές (δηλαδή τουλάχιστον ένας από τους λόγους Pred/Obs των ΦΚ παραμέτρων είναι εκτός των τιμών 0.80 – 1.25). • Μόνο στο 13 % και 10 % των περιπτώσεων για τις οποίες υπάρχει ασυμφωνία των δεικτών με τις ΦΚ παραμέτρους, εμφανίζονται οι δείκτης AAFE και MRD αντίστοιχα, να είναι πιο «αυστηροί» και να δείχνουν ανομοιότητα των προφίλ ενώ όλοι οι λόγοι των παραμέτρων είναι ίσοι ή εντός των τιμών 0.80 – 1.25. • Γενικά, ο δείκτης MRD εμφανίζεται λιγότερο «αυστηρός» ως προς την ανομοιότητα των προφίλ σε σχέση με τον δείκτη AAFE. Συμπερασματικά, θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι, οι δείκτες AAFE και MRD όπως χρησιμοποιούνται μέχρι σήμερα (ακόμη και με τα αυστηρότερα όρια > 1.50 και όχι με τα όρια > 2) για την αξιολόγηση της ακρίβειας πρόβλεψης φαρμακοκινητικών μοντέλων, είναι σε πολλές περιπτώσεις ανεπαρκείς για την ανάδειξη διαφορών στα συγκρινόμενα ΦΚ προφίλ, κυρίως στην αρχική έκθεση στο φάρμακο Επίσης, θα πρέπει να σημειωθεί ότι, ακόμη και στις λίγες περιπτώσεις όπου οι δείκτες AAFE και MRD εμφανίζονται πιο «αυστηροί» όσον αφορά στην σύγκριση των ΦΚ προφίλ σε σχέση με τις «κλασικές» ΦΚ παραμέτρους ως σύνολο, τουλάχιστον μία εκ των παραμέτρων είναι πολύ κοντά στο όριο που έχει θεωρηθεί για την ομοιότητα των προφίλ. Στο μέλλον, θα μπορούσε να μελετηθεί η συμπεριφορά των δεικτών σε νέες, επιπρόσθετες εργασίες, θεωρώντας διαφορετικά δειγματοληπτικά σχήματα ή ακόμη και θεωρώντας αυστηρότερα όρια των δεικτών για την αποδοχή της ομοιότητας των ΦΚ προφίλ.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Βιτουλαδίτη Δάφνη-Μαρία
- Vitouladiti Dafni-Maria
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3223188