Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

The role of apolipoprotein E in Alzheimer’s disease transgenic mouse models

Abstract

dc:description

Η απολιποπρωτεΐνη Ε είναι μία γλυκοπρωτεΐνη 299 αμινοξικών καταλοίπων και μοριακής μάζας περίπου 34kDa και τα αμινοξέα που αποτελούν την ApoE προέρχονται από την διάσπαση ενός σηματοδοτικού πεπτιδίου 18 αμινοξέων (Yamazaki et al., 2019). Η ApoE ανήκει σε μια υπεροικογένεια απολιποπρωτεϊνών που είναι αμφίφιλες και μπορούν να απαντηθούν κυρίως σε πολύ χαμηλής πυκνότητας λιποπρωτεϊνικά σωματίδια (VLDL) στο πλάσμα και υψηλής πυκνότητας λιποπρωτεϊνικά σωματίδια (HDL) στο κεντρικό νευρικό σύστημα (Lanfranco, Ng and Rebeck, 2020). Υπάρχουν δύο κύριες πηγές χοληστερόλης στο κεντρικό νευρικό σύστημα, η κυριότερη εκ των οποίων είναι στις θήκες μυελίνης που περιβάλλουν τους άξονες στα ολιγοδενδρογλοιακά κύτταρα και βρίσκεται στο ζενίθ κατά την ανάπτυξη και μόλις ωριμάσει ο εγκέφαλος, η σύνθεση χοληστερόλης μειώνεται (Orth and Bellosta, 2012). Η δεύτερη πηγή εγκεφαλικής απολιποπρωτεΐνης Ε είναι αυτή που προέρχεται από τους νευρώνες και τα νευρογλοιακά κύτταρα, με τα αστροκύτταρα να είναι ο κυριότερος κυτταρικός πληθυσμός που τα (Orth and Bellosta, 2012; Zhang et al., 2016). Η απολιποπρωτεΐνη Ε έχει επίσης δειχθεί ότι έχει λειτουργίες όπως η καταστολή του πολλαπλασιασμού των Τ κυττάρων και της ενεργοποίησης των ουδετερόφιλων, η ρύθμιση των λειτουργιών των μακροφάγων και η επίδραση στην αντιγονοπαρουσίαση μέσω μορίων CD1 στα κύτταρα «φονιάδες» ( Natural Killer cells -NK cells), υποδηλώνοντας έτσι ότι ενδέχεται να έχει σημαντική ανοσορυθμιστική δράση (Avila et al., 1982; Terkeltaub et al., 1991; Kahri et al., 2006; Zhang, Wu and Zhu, 2010; Peshkova et al., 2017). Το πρώτο στοιχείο της εμπλοκής της ApoE στην νόσο του Αλτσχάιμερ προέκυψε από μια μελέτη από τους Wisniewski et al., οι οποίοι βρήκαν πως η ApoE συνεντοπίζεται με τις πλάκες αμυλοειδούς και φαίνεται ότι η πρόσδεση στο βήτα αμυλοειδές εξαρτάται από τις διάφορες ισομορφές (Wisniewski and Frangione, 1992; Vance and Hayashi, 2010; Holtzman, Herz and Bu, 2012). Το APOE4, ένα αλληλόμορφο της απολιποπρωτεΐνης Ε, είναι ο επικρατέστερος γενετικός παράγοντας κινδύνου για την σποραδική μορφή της νόσου του Αλτσχάιμερ και υπάρχουν πολλές μελέτες που μελετούν το πως ακριβώς εμπλέκεται στην παθογένεση της νόσου (Bekris et al., 2010, 2011; Alagiakrishnan, Gill and Fagarasanu, 2012). Επομένως είναι σημαντικό να μελετηθεί η επίδραση που έχει η ApoE στην νόσο του Αλτσχάιμερ και να διαλευκανθούν οι μηχανισμοί που εμπλέκονται, καθώς και να μελετηθεί η σύνδεση μεταξή της επίδρασης της ApoE στις λειτουργίες του ανοσοποιητικού και η επίδραση αυτών στον φαινότυπο της νόσου του Αλτσχάιμερ. Στην παρούσα μελέτη, ερευνήσαμε τον ρόλο της ApoE σε διαγονιδιακά ποντίκια της νόσου Αλτσχάιμερ και την επίδραση του περιφερικού ανοσοποιητικού συστήματος στην παθογένεση της νόσο. Γι’αυτό το σκοπό χρησιμοποιήθηκαν 5XFAD διπλά διαγονιδιακά για την νόσο του Αλτσχάιμερ ποντίκια τα οποία διασταυρώθηκαν με ApoE knockout ποντίκια ώστε να αποκτηθούν 5XFAD/ApoE-/- ποντίκια. Η ανάλυση έδειξε ότι τα συγκεκριμένα ποντίκια είχαν μειωμένες αμυλοειδείς εναποθέσεις, τόσο στον φλοιό όσο και στον ιππόκαμπο, σε σχέση με τα 5XFAD/ApoE+/+ ποντίκια. Επιπλέον, παρατηρήθηκε ότι η ενεργοποίηση της μικρογλοίας ήταν αυξημένη στα 5XFAD/ApoE-/- ποντίκια και ένας δείκτης της φαγοκυτταρικής τους ικανότητας ήταν εξίσου αυξημένος στο συγκεκριμένο μοντέλο ποντικού. Δείχθηκε επίσης ότι η αστρογλοίωση ήταν μειωμένη στα 5XFAD/ApoE /- ποντίκια. Η IFITM3, μια πρωτεΐνη που συνδέεται με τη ρύθμιση της εισόδου ιικών παθογόνων, βρέθηκε μειωμένη στα συγκεκριμένα ποντίκια. Κατά την καταστολή των κατασταλτικών κυττάρων μυελικής σειράς (myeloid-derived suppressor cells) στην περιφέρεια, οδήγησε σε επιπλέον μείωση της εναπόθεσης του βήτα αμυλοειδούς στα 5XFAD/ApoE-/- ποντίκια, υποδηλώνοντας ότι ενδέχεται να υπάρχει σύνδεση μεταξύ της περιφερικής ανοσίας και της παθογένεσης της νόσου του Αλτσχάιμερ. Τέλος, συμπεριφορικές δοκιμές πραγματοποιήθηκαν και έδειξαν ότι δεν υπάρχει διαφορά μεταξύ C57Bl6/J, 5XFAD, 5XFAD/ApoE-/- και 5XFAD/ApoE+/+ ποντικών. Εν κατακλείδι, αυτή η μελέτη έδειξε ότι κατά την διαγραφή της ApoE παρατηρείται αύξηση της ενεργοποίησης των κυττάρων της μικρογλοίας και μείωση της ενεργοποίησης των αστροκυττάρων. Τα αρχικά αποτελέσματα αυτής της μελέτης υποδεικνύουν επίσης ότι υπάρχει σύνδεση μεταξύ της περιφερικής ανοσίας και της νόσου του Αλτσχάιμερ και ότι η ApoE είναι ένας σημαντικός μεσολαβητής αυτής της αλληλεπίδρασης, όπως φαίνεται από την έκφραση της IFITM3 και τα αποτελέσματα των ενέσεων με anti-Gr1 αντίσωμα. Περαιτέρω μελέτες πρέπει να πραγματοποιηθούν για να διερευνηθεί καλύτερα η συγκεκριμένη αλληλεπίδραση και να διαλευκανθεί ο μηχανισμός μέσω του οποίου πραγματοποιείται.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Τζιτζίκου Ευμορφία
  • Tzitzikou Evmorfia

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
English

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3244413

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Τζιτζίκου Ευμορφία; Tzitzikou Evmorfia. The role of apolipoprotein E in Alzheimer’s disease transgenic mouse models. 2022. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3244413