National and Kapodistrian University of Athens
Ριζοσπαστικοποιώντας την Ελληνική Επανάσταση: Η εισαγωγή φιλελεύθερων ιδεών μέσω του Τύπου (1824-1827). Η περίπτωση των Ελληνικών Χρονικών
Abstract
dc:descriptionΣτα τέλη του 1823 έφτασαν στο Μεσολόγγι δύο εκπρόσωποι του βρετανικού φιλελληνικού Κομιτάτου. Το Κομιτάτο είχε ιδρυθεί την άνοιξη του 1823 για να στηρίξει των αγώνα των Ελλήνων κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η αποστολή των δύο απεσταλμένων ήταν να ενισχύσουν τους Έλληνες αλλά και να διαχειριστούν το πρώτο εξωτερικό δάνειο προς την Ελληνική επαναστατική κυβέρνηση. Οι εκπρόσωποι του Κομιτάτου ήταν ο διάσημος ποιητής Λόρδος Byron και ο αντισυνταγματάρχης Leicester Stanhope, που δεν θα μείνουν στον ελληνικό χώρο για μεγάλο χρονικό διάστημα καθώς ο πρώτος θα αρρωστήσει και θα πεθάνει τον Απρίλιο του 1824 ενώ ο δεύτερος θα κληθεί να επιστρέψει στη Βρετανία καθώς ανακλήθηκε η άδειά του. Στη διάρκεια αυτών των πέντε μηνών της δράσης τους κατάφεραν να ιδρύσουν τρεις εφημερίδες στην επαναστατημένη Ελλάδα αλλά και να έρθουν σε σύγκρουση για το περιεχόμενο και την ιδεολογία αυτών των εφημερίδων. Ο στόχος του Stanhope ήταν η διάδοση των φιλελεύθερων ιδεών του Jeremy Bentham στην Ελλάδα και ο στόχος του Byron ήταν να πετύχει τη διεθνοποίηση του ελληνικού ζητήματος, ακόμα και τη διπλωματική αναγνώριση των Ελλήνων επαναστατών. Όμως οι δύο αυτοί στόχοι ήταν αντικρουόμενοι και οδήγησαν σε σειρά συγκρούσεων που θα φτάσουν στο αποκορύφωμά τους με το πρώτο σοβαρό επεισόδιο λογοκρισίας στην ιστορία της νεότερης Ελλάδας. Ο Byron κατάσχεσε ένα τεύχος της εφημερίδας Ελληνικά Χρονικά διότι θεώρησε ότι θα έβλαπτε τις διεθνείς σχέσεις των επαναστατών. Ταυτόχρονα προσπάθησε να υπονομεύσει τη θέση του Stanhope κατηγορώντας τον στο Κομιτάτο. Ο Stanhope ανταπέδωσε με τον ίδιο τρόπο, χαρακτηρίζοντας τη συμπεριφορά του Byron ως μη φιλελεύθερη. Η σύγκρουση Stanhope και Byron σύντομα ενεπλάκη με την εμφύλια σύγκρουση των Ελλήνων, περιπλέκοντας τα πράγματα. Η σύντομη παραμονή τους στον ελληνικό χώρο έφερε στην επιφάνεια τα διαφορετικά και συγκρουόμενα είδη φιλελευθερισμού που εκπροσωπούσαν, τις διαφορετικές αντιλήψεις τους για την έννοια της ελευθερίας, της δημοκρατίας, του ριζοσπαστισμού αλλά και τους διαφορετικούς τρόπους που αντιμετώπιζαν το εθνικό συμφέρον και την επανάσταση. Στην εργασία αυτή συζητώ τα θέματα αυτά στο πλαίσιο και με αφορμή την ίδρυση των Ελληνικών Χρονικών, της αναπόφευκτης σύγκρουσης και των διαφορετικών πολιτικών αντιλήψεων που εκπροσωπούσαν, αξιοποιώντας την αλληλογραφία του Κομιτάτου, του κύκλου του Byron αλλά και τις εφημερίδες της εποχής, βρετανικές και ελληνικές. Επιπλέον, επιχειρώ να εκτιμήσω την επιρροή που η έκδοση των εφημερίδων άσκησε στη θεσμική ιδεολογία της Επανάστασης, μετά το 1824.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Χατζής Αριστείδης
- Hatzis Aristides
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3245319