Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Γνώσεις, αντιλήψεις και στάσεις επαγγελματιών υγείας για την Ανακουφιστική Φροντίδα σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας

Abstract

dc:description

Εισαγωγή: Η σημαντικότητα της παροχής ανακουφιστικής φροντίδας στην ΜΕΘ αναγνωρίζεται από πολλές μελέτες, προκειμένου να επιτευχθεί ανακούφιση σωματικών συμπτωμάτων, να τεθούν στόχοι φροντίδας επικεντρωμένοι στον ασθενή και να παρέχεται φροντίδα τέλους ζωής. Η επαρκής παροχή ανακουφιστικής φροντίδας στις ΜΕΘ από τους επαγγελματίες υγείας είναι απαραίτητη για την προσφορά ενός «καλού θανάτου» στους βαριά πάσχοντες ασθενείς και γι΄ αυτό χρειάζονται γνώσεις και ικανότητες ως προς την ανακουφιστική φροντίδα. Σκοπός: Η διερεύνηση των γνώσεων, στάσεων και αντιλήψεων των επαγγελματιών υγείας για την ανακουφιστική φροντίδα στη ΜΕΘ. Υλικό και Μέθοδος: Πραγματοποιήθηκε ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας μέσω των ηλεκτρονικών βάσεων PubMed και Scopus από τις 23 Αυγούστου 2021 μέχρι τις 29 Οκτωβρίου 2021, με τη συνδυαστική χρήση των όρων: «palliative», «ICU», «knowledge», «attitude», «perception». Κριτήρια επιλογής αποτέλεσαν μελέτες 1) δημοσιευμένες σε επιστημονικά περιοδικά στην αγγλική γλώσσα, 2) δημοσιευμένες τα τελευταία δώδεκα χρόνια, 3) με διαθέσιμο το πλήρες κείμενο του άρθρου και 4) που αφορούν σε επαγγελματίες υγείας οι οποίοι εργάζονται σε ΜΕΘ, ενώ κριτήρια αποκλεισμού ήταν 1) δευτερογενείς μελέτες (ανασκοπήσεις και μετα-αναλύσεις) και 2) μελέτες που αφορούν σε παιδιατρικές ΜΕΘ. Αποτελέσματα: Από την αρχική αναζήτηση, προέκυψαν συνολικά 1.125 άρθρα. Μετά τη διαλογή των άρθρων με το PRISMA, ανασκοπήθηκαν τελικά 20 μελέτες. Οι 13 μελέτες ήταν ποσοτικές (10 συγχρονικές και 1 προοπτική), 5 ποιοτικές και 2 χρησιμοποίησαν μεικτή μεθοδολογία. Έξι μελέτες είχαν δείγμα γιατρούς, 14 νοσηλευτές, ενώ 2 μελέτες είχαν μικτούς πληθυσμούς. Συνολικά 8 μελέτες επικεντρώθηκαν στην εφαρμογή της ανακουφιστικής φροντίδας στη ΜΕΘ, 9 στην εφαρμογή της φροντίδας στο τέλος της ζωής, ενώ 3 μελέτες συμπεριέλαβαν και τα δύο επίπεδα φροντίδας. Οι ερευνητικοί σκοποί παρουσίασαν μεγάλη ποικιλομορφία περιλαμβάνοντας τη σχέση των γνώσεων για την ανακουφιστική φροντίδα με την επαγγελματική αυτοπεποίθηση, τις γνώσεις/ στάσεις/ υποστηρικτικές συμπεριφορές των επαγγελματιών υγείας για την ΑΦ στη ΜΕΘ και τις πρακτικές αναστολής και απόσυρσης των θεραπειών στη ΜΕΘ. Αντίστοιχα τα εργαλεία συλλογής των δεδομένων που χρησιμοποιήθηκαν εμφάνιζαν μεγάλη ποικιλομορφία και συχνά κατασκευάστηκαν εργαλεία για τις ανάγκες κάθε μελέτης. Οι γνώσεις των επαγγελματιών για την ανακουφιστική φροντίδα ήταν ανεπαρκείς. Οι στάσεις των γιατρών για την ανακουφιστική φροντίδα αφορούσαν στην εφαρμογή της πρακτικής απόσυρσης και αναστολής επώδυνων θεραπειών διατήρησης ζωής, την ανακούφιση συμπτωμάτων στο τέλος της ζωής και τη διαχείριση της αναλγησίας, την ενδυνάμωση της ανακουφιστικής φροντίδας στο πλαίσιο της ΜΕΘ και της συνεργασίας των εντατικολόγων με εξειδικευμένη ομάδα ανακουφιστικής φροντίδας. Οι στάσεις των νοσηλευτών αφορούσαν στην αναστολή ή απόσυρση της θεραπείας, στην εφαρμογή των πρακτικών φροντίδας στο τέλος ζωής στις ΜΕΘ και στην πρόταση συμμετοχής τους στις συζητήσεις για τον επικείμενο θάνατο του ασθενούς. Οι αντιλήψεις των γιατρών περιελάμβαναν: 1) την μη αναγκαιότητα της ανακουφιστικής φροντίδας 2) και ιδιαίτερα για ασθενείς υπό αναισθησία ή βαθιά νάρκωση, 3) τη σημαντικότητα της ανακουφιστικής φροντίδας συμπληρωματικά με την ενεργή θεραπεία 3) τη δυνατότητα συνέχισης της φροντίδας στην οικία του ασθενή 5) το δικαίωμα των βαρέως πασχόντων στην επιλογή διακοπής υποστήριξης της ζωής και 6) την ένταξη της εκπαίδευσης για τη φροντίδα στο τέλος ζωής στο βασικό πρόγραμμα σπουδών. Οι αντιλήψεις των νοσηλευτών αφορούσαν: 1) στην ανάγκη για σεβασμό στις επιθυμίες των ασθενών, 2) στην επικέντρωση στη θεραπεία και το αίσθημα αποτυχίας, επί διακοπής της, 3) στην προώθηση της παρουσίας της οικογένειας πριν, στον θάνατο του ασθενούς και μετά από αυτόν, 4) στις δυσκολίες επικοινωνίας και αποξένωσης του περιβάλλοντος της ΜΕΘ, 5) στη σημαντικότητα της καλής επικοινωνίας εντός της διεπιστημονικής ομάδας, 6) στη συναισθηματική επιβάρυνση που προκαλεί η φροντίδα στο τέλος της ζωής, 7) στην ενσωμάτωση της ανακουφιστικής φροντίδας στη ΜΕΘ. Επιπλέον διερευνήθηκαν και εμπόδια εφαρμογής της ανακουφιστικής φροντίδας στη ΜΕΘ, τα οποία αφορούσαν α) στους επαγγελματίες υγείας (έλλειψη γνώσεων, δεξιοτήτων και εκπαίδευσης για το οικογενειακό πένθος και τη φροντίδα στο τέλος της ζωής, φόρτος εργασίας, διατήρηση εφαρμογής θεραπευτικών παρεμβάσεων σε ασθενείς που πεθαίνουν ή έχουν φτωχή πρόγνωση, δυσκολία επικοινωνίας και καθυστέρηση στην έγκαιρη συμβουλευτική ανακουφιστικής φροντίδας) β) στο σύστημα (εργασιακές συνθήκες, ο σχεδιασμός των ΜΕΘ, αδυναμία του νομικού τμήματος του νοσοκομείου να αντιμετωπίσει δύσκολες υποθέσεις ασθενών ) και γ) στους ασθενείς και στις οικογένειές τους (σύγχυση στον τρόπο επικοινωνίας της οικογένειας με την ομάδα της ΜΕΘ, δυσκολία της οικογένεια να αποδεχθεί την φτωχή πρόγνωση του ασθενούς και τα χαρακτηριστικά των μελών της οικογένειας) Συμπεράσματα: Λόγω της μεγάλης ποικιλομορφίας των ανασκοπηθέντων μελετών, της πτωχής αξιοπιστίας των αποτελεσμάτων τους καθώς και τους περιορισμούς της ανασκόπησης, δεν μπορούν να διεξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα που μπορούν να γενικευθούν. Ωστόσο, αναδείχθηκε η μειωμένη γνώση των επαγγελματιών υγείας στο αντικείμενο και η θετική προσέγγιση τους για την εφαρμογή της ανακουφιστικής φροντίδας στη ΜΕΘ με την κατάλληλη καθοδήγηση και εκπαίδευση. Επίσης επισημαίνεται η ανάγκη για καλύτερη επικοινωνία και συνεργασία εντός της διεπιστημονικής ομάδας καθώς και η συμμετοχή όλων στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Περαιτέρω μελλοντική έρευνα αναμένεται να διασαφηνίσει τους τρόπους προαγωγής της ενσωμάτωσης της ανακουφιστικής φροντίδας στη ΜΕΘ.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Ταμπάση Χριστίνα
  • Tampasi Christina

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3256566

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Ταμπάση Χριστίνα; Tampasi Christina. Γνώσεις, αντιλήψεις και στάσεις επαγγελματιών υγείας για την Ανακουφιστική Φροντίδα σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας. 2022. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3256566