Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Σεισμοτεκτονική μελέτη των περιοχών Κορίνθου και Κρήτης

Abstract

dc:description

H Ελλάδα χαρακτηρίζεται ως μία από τις πιο ενεργά σεισμικές περιοχές του πλανήτη, δεδομένου του αριθμού των σεισμών που παρατηρούνται στη χώρα. Ο ελληνικός χώρος δημιουργήθηκε και προσαρμόστηκε στην Ευρώπη μέσω του τελευταίου μεγάλου ορογενετικού κύκλου του Αλπικού συστήματος. Η έντονη αυτή σεισμικότητα παρατηρείται εξαιτίας της γεωτεκτονικής θέσης του ελληνικού χώρου και ελέγχεται από τις κινήσεις των λιθοσφαιρκών πλακών. Πιο συγκεκριμένα, η Ελλάδα προς Νότο βρίσκεται μπροστά από το μέτωπο της υποβύθισης του ωκεάνιου φλοιού της Αφρικής κάτω από τον ηπειρωτικό φλοιό της Ευρασίας. Είναι δηλαδή, στη διαδικασία της σύγκρουσης των ηπείρων (Παπανικολάου 2007). Στα Ανατολικά η μικροπλάκα της Ανατολίας (τμήμα της πλάκας της Αραβίας) έρχεται σε επαφή με την μικροπλάκα του Αιγαίου και κινείται αριστερόστροφα προς αυτή. Τέλος, στα δυτικά η μικροπλάκα της Απουλίας κινείται με φορά δεξιόστροφη ως προς την Ευρασιατική πλάκα. Όλες αυτές οι λιθοσφαιρικές κινήσεις διαμορφώνουν και εξελίσσουν συνεχώς τον ελλαδικό χώρο. Η επιστήμη της σεισμολογίας προσπάθησε να αναλύσει αυτές τις κινήσεις και να ερμηνεύσει τη σεισμική δραστηριότητα στην ευρύτερη περιοχή (Παπαζάχος 2003). Ο Παπαζάχος (2001) ορίζει έξι κύριες σεισμοτεκτονικές ζώνες ανάλογα με τα σεισμικά και τεκτονικά στοιχεία της περιοχής. Αυτές είναι, η ζώνη ανάστροφων ρηγμάτων κατά μήκος των ακτών της Αλβανίας και της βορειοδυτικής Ελλάδας, η ζώνη δεξιόστροφων ρηγμάτων στα Ιόνια νησιά, η ζώνη των ανάστροφων ρηγμάτων κατά μήκος της ελληνικής τάφρου, η ζώνη των κανονικών ρηγμάτων κατά μήκος της οροσειράς των Ελληνίδων, η ζώνη των κανονικών ρηγμάτων διεύθυνσης Ανατολή Δύση στο Αιγαίο και η ζώνη του Βορείου Αιγαίου και της θάλασσας του Μαρμαρά. Όλες αυτές οι ζώνες καθορίστηκαν με βάση τους επιφανειακούς σεισμούς που παρατηρήθηκαν στις περιοχές αυτές. Δύο από τις πιο ενδιαφέρον και ενεργές περιοχές όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά παγκοσμίως είναι οι περιοχές του Κορινθιακού Κόλπου και της Κρήτης. Πιο αναλυτικά, ο Κορινθιακός θεωρείται η ταχύτερα εξελισσόμενη περιοχή στην Ευρώπη και η δεύτερη στον κόσμο, ενώ και η Κρήτη συμπεριλαμβάνεται και αυτή πολύ ψηλά στη σχετική λίστα (Korinthiakos.info). Ο κόλπος του Κορινθιακού εντοπίζεται στο σημείο όπου η μικροπλάκα της Ανατολίας περιστρέφεται δεξιόστροφα ως προς αυτή της μικροπλάκας του Αιγαίου, ενώ στα Νότια επηρεάζεται από την υποβίθιση της πλάκας της Αφρικής κάτω από αυτής του Αιγαίου, δημιουργώντας έτσι έκταση του ηπειρωτικού φλοιού του Αιγαίου. Στην περιοχή έχουν παρατηρηθεί πολλά μεγάλα κανονικά ρήγματα διεύθυνσης Ανατολή Δύση (Παπαζάχος 2003). Όπως φαίνεται και μέσα από σεισμολογικούς χάρτες τα ρήγματα αυτά συνδέονται άμεσα με τους σεισμούς που απαντάνε στην περιοχή. Σύμφωνα με τον κατάλογο των ιστορικών σεισμών, η περιοχή του Κορινθιακού έχει πληχθεί αρκετές φορές από μεγάλους σεισμούς οι οποίοι έχουν καταστρέψει αρκετές πόλεις και χωρία που έχουν χτιστεί στην ευρύτερη περιοχή και πολλοί άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους σαν αποτέλεσμα. Ο μεγαλύτερος ιστορικός σεισμός στην περιοχή θεωρείται πως είχε μέγεθος 7 και εκδηλώθηκε στην περιοχή του Αιγίου (Παπαζάχος 2003). Η Κρήτη καταλαμβάνει και αυτή μία πολύ σημαντική γεωτεκτονική θέση, ακριβώς μπροστά από το μέτωπο της υποβύθισης. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα, να έχουν δημιουργηθεί μεγάλα σεισμογόνα ανάστροφα ρήγματα στον υποθαλάσσιο χώρο της ελληνικής τάφρου με διεύθυνση Βορειοδυτικά-Νοτιοανατολικά (Παπαζάχος 2003). Από τους σεισμικούς χάρτες της περιοχής φαίνεται ότι η πλειοψηφία των σεισμών που παρατηρείται εντοπίζεται στον υποθαλάσσιο χώρο και σχετίζεται άμεσα με αυτά τα μεγάλα ρήγματα. Τα ρήγματα αυτά ευθύνονται για μερικούς από τους μεγαλύτερους σεισμούς που έχουν παρατηρηθεί στη χώρα, ενώ είναι και υπεύθυνα για τον μεγαλύτερο σεισμό που έχει παρατηρηθεί στην περιοχή της Μεσογείου με μέγεθος 8.3. Ωστόσο, έχουν παρατηρηθεί και σεισμοί στην ξηρά της Κρήτης που συνδέονται με μεγάλα κανονικά ρήγματα διεύθυνσης Ανατολή-Δύση Ο κατάλογος των ιστορικών σεισμός αποδεικνύει πόσο έντονη και καταστροφικοί μπορεί να είναι οι μεγάλοι αυτοί σεισμοί που συμβαίνουν τακτικά στην περιοχή. Προκειμένου να προστατευτούν οι συγκεκριμένες περιοχές μελέτης χρειάζεται να γίνουν εντατικές σεισμικές και αντισεισμικές μελέτες

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Παυλάκης Σπυρίδων
  • Pavlakis Spiridon

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3257562

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Παυλάκης Σπυρίδων; Pavlakis Spiridon. Σεισμοτεκτονική μελέτη των περιοχών Κορίνθου και Κρήτης. 2023. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3257562